«Քա­նի դեռ Սև­ա­նա լճի նկատ­մամբ վե­րա­բեր­մուն­քը մնում է պո­պու­լիս­տա­կան, իրա­վի­ճա­կը չի փոխ­վի»

Ազգային ժողովի «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Վարազդատ Կարապետյանը լրատվամիջոցներից մեկի հետ զրույցում, ներկայացնելով «Սևանա լճի մասին» օրենքում լրացումներ կատարելու մասին նախագիծը, նշել էր, որ դրանով 3 կարևոր փոփոխություն է առաջարկում: «Նախ՝ սահմանում ենք, որ Սևանա լճի ջրի բացասական հաշվեկշիռ չենք կարող ունենալ: Երկրորդ՝ լճի կենտրոնական և անմիջական ազդեցության գոտում հիդրոէլեկտրակայանների կառուցումն արգելվում է: Առաջարկվող երրորդ փոփոխությամբ ֆիքսվում է, որ Սևանա լճի ջուրը միայն խմելու ջուր է, և որպես խմելու ջուր դրա պահպանումը շատ ավելի կարևոր է, քան ոռոգման և էներգետիկ նպատակներով օգտագործումը», - ասել է Վարազդատ Կարապետյանը:

Բնապահպան Սիլվա Ադամյանը «Փաստի» հետ զրույցում նշում է, որ համակարծիք է այն տեսակետի հետ, որ նոր ՀԷԿ-եր չպետք է կառուցվեն, ավելին՝ եղածների քանակը պետք է կրճատվի: «Դրանք ոչ միայն Սևանին, այլև շրջակա միջավայրին լուրջ վնաս են հասցնում: Բայց Սևանի հետ կապված խնդիրները շատ ավելի լուրջ են, քան մեր պատգամավորները պատկերացնում են: Գիտնականները լուրջ ուսումնասիրություններ են կատարել, որտեղ պնդում են, որ մոտակա 5-6 տարիների ընթացքում Սևանից ընդհանրապես չի կարելի ջուր բաց թողնել, որովհետև դա խարխլում է էկոլոգիական հավասարակշռությունը, ինչն էլ հանգեցնում է Սևանա լճի ջրի որակազրկմանը և լճի էկոլոգիայի փոփոխմանը: Սակայն այս նոր օրինագծով առաջարկվում է պահպանել 170 մլն խմ ծավալով ջրառը, միևնույն ժամանակ բացառել դրանից ավելի ջրի բացթողումը:
Բայց նույնիսկ այդ դեպքում ունենք լուրջ վտանգներ: Այսօր Սևանա լճի ջուրը որակազրկվել է, ունենք ձկնապաշարների նվազման, ճահճացման խնդիրներ: Սա պետք է շատ լուրջ ուսումնասիրել, հետո նոր օրինագծեր ներկայացնել: Իսկ այդ ուսումնասիրությունները կան: Լուրջ մասնագետներ են դրանցով զբաղվել, բազմիցս ելույթներ ունեցել և ասել, որ 5-6 տարի Սևանա լիճը պետք է հանգիստ թողնել», - ասում է Ադամյանը՝ ընդգծելով, որ բոլորովին չի խոսվում լճի հատակի մաքրման անհրաժեշտության մասին: «Լճի հատակի մաքրումը շատ լուրջ նշանակություն ունի էկոհամակարգի պահպանության համար: Այն առաջին խնդիրներից մեկն է, որը չի արվում: Շեշտադրումը դրված է ՀԷԿ-երի կառուցման բացառման վրա, բայց Սևանում առկա իրավիճակի, էկոհամակարգի հետ կապված լուրջ ուսումնասիրություններ պատկան մարմինները չեն դիտարկել և չեն ուզում դիտարկել: Ըստ իս, դա արվում է այն պատճառով, որ Սևանից պարբերաբար բաց է թողնվելու 170 մլն խմ ծավալով ջուր, և կա վտանգ, որ ինչպես նախկին կառավարության ժամանակ, փոփոխություններ կմտցնեն օրենքի մեջ, և ջրառը կավելացնեն», - նշում է բնապահպանը:

Նա ընդգծում է, որ օրենքը պետք է ընդհանրապես բացառի Սևանա լճից ջրառը: «Սա է խնդիրը, հարցի մեխը, որը, ցավոք սրտի, ո՛չ նախկին, ո՛չ ներկա կառավարությունների օրոք չի դիտարկվում, որովհետև լուրջ դեբատներ լուրջ գիտնականների հետ չեն արվում, որպեսզի ներկայացվի լճի էկոհամակարգի վատթար վիճակը: Գիտնականներն իրենց կասեն՝ պարոնա՛յք, 5-6 տարի հանգիստ թողեք լիճը և գտեք ոռոգման այլընտրանքային ուղղություններ», - շեշտում է մեր զրուցակիցը:

Բնապահպանն ընդգծում է, որ այս օրվա դրությամբ սխալ է Սևանա լճի ջուրը դիտարկել որպես խմելու ջուր: ««Fresh water» հասկացողությունը վերացել է, քանի որ անխնա շահագործել ենք լիճը, ամբողջ էկոլոգիան փոխվել է, և Սևանա լճի ջուրը դիտարկել որպես խմելու ջուր, սխալ է: Սա կհաստատեն գիտնականները և ջրագետները: Սրա մասին պետք է բացարձակ չխոսել: Քանի դեռ Սևանի նկատմամբ մեր վերաբերմունքը մնում է պոպուլիստական մակարդակի վրա, իրավիճակը չենք կարող փոխել», - հավելում է բնապահպանը՝ եզրափակելով. «Պետք է մաքրվի լճի հատակը, տարեցտարի բարձրանա ջրի մակարդակը, 5-6 տարի լճից որևէ ծավալով ջրառ չիրականացվի, արդյունքում ինքնամաքրում տեղի կունենա, ձկնապաշարները կավելանան, էկոլոգիան կփոխվի, և գուցե տարիներ հետո խոսենք նրա մասին, որ հնարավոր է լճի ջուրը որպես «fresh water» դիտարկել», - ասում է Սիլվա Ադամյանը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ