Հայկական ծաղիկների հսկայական ներուժն ամբողջությամբ օգտագործված չէ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Արարատի մարզի Դիմիտրով համայնքում ծաղկի մշակությամբ զբաղվող Հարություն Ասատրյանը տարին վատ ցուցանիշով չի ամփոփում: «Փաստ» օրաթերթի թղթակցի հետ զրույցում ասաց, որ այս տարվա գործից գոհ է: Աճեցրած մեխակներն ու քրիզանթեմները տեղական շուկայում է սպառել:

Տեղական արտադրության ծաղիկները կազմում են ներքին շուկայի մոտ 95%–ը: Այսօր հանրապետությունում գործող ջերմոցային տնտեսությունների 60%–ը բանջարեղենի արտադրությամբ են զբաղվում, 40–ը՝ ծաղկի:

Հարություն Ասատրյանի խոսքով, սակայն, արտահանման ծավալներն են այս տարի կաղել: Քրիզանթեմների որոշ քանակություն Վրաստանի Հանրապետություն են արտահանվել: Ծաղկի մշակությամբ զբաղվողն արտահանման գներից է դժգոհ:

«Քրիզանթեմը 30–40 դրամով են տանում, բայց տեղում 80–110–ով ենք վաճառում: Վրացիները պատճառաբանում են, թե մեծ քանակությամբ են տանում, դրա համար էլ էժան են գինը սահմանում»,– փոխանցեց նա:

Ֆերմերը ծաղկի մշակման գործում թիվ մեկ խնդիրը գազի բարձր սակագինն է համարում, ինչի պատճառով էլ եկամուտ չեն կարողանում ստանալ:

Հենրիկ Եղիազարյանը դեռ 2 տարի առաջ քանդեց ծաղկի ջերմոցները: Գազի սակագինը բարձր էր, շահույթով չէր աշխատում: Նրա հաշվարկներով` 1 քմ–ի վրա 40 մեխակ է հնարավոր աճեցնել: Մեկ ծաղկի գինը 47 եվրոցենտ է կազմում, ստացվում է, որ 1 քմ–ից արտադրողն ընդամենը 19 եվրոցենտի է օգուտ ստանում: Վերջին տարիներին շատերն են նրա օրինակին հետևել:

«Վերջին 3 տարիներին շատերը մեխակ չաճեցրեցին: Մեխակի գները կտրուկ բարձրացան»,– նկատեց ֆերմերը:

Արտադրության ծավալների կրճատման պատճառով ձմռանն ու գարնանը տեղական շուկան ողողվեց թուրքական մեխակներով: Արտադրողը տուժեց, քանի որ մրցակցությանը դիմակայելու համար ստիպված էր ծաղիկն էժան գնով իրացնել:

Վիճակագրությունը, բայց հակառակն է փաստում՝ ներմուծումը նվազել է։ Եթե 2014 թվականին ներմուծվել է 560 հազ. հատ ծաղիկ, 2012–ին՝ ավելի քան 1 մլն հատ, ապա նախորդ տարի` 260 հազար հատ։

Որքան էլ արտադրության հետ կապված խնդիրներ ու բացթողումներ կան, այնուամենայնիվ, անգամ նման ծանր պայմաններում գործող ջերմատները կարողանում են ապահովել ներքին շուկայի պահանջները:

Ծաղկի արտադրությամբ ինքնաբավ ենք՝ պնդեց «Ջերմոցային ասոցիացիա» ՀԿ նախագահ Պողոս Գևորգյանը:

«Ջերմատուն ունենք, որը վարդեր է աճեցնում: Այնտեղ լավ տեխնոլոգիաներով որակյալ ծաղիկներ են ստացվում և հոլանդականից չեն տարբերվում»,– փաստեց նա:

Ըստ Ազգային վիճակագրական ծառայության՝ 2016 թվականին Հայաստանում դաշտերի հողերում, ջերմոցներում և ջերմատներում հավաքված ծաղիկների քանակը կազմել է շուրջ 45 մլն հատ, 2015–ին այն կազմել է ավելի քան 34 մլն հատ, նախորդող տարիներին՝ 20 մլն հատի շրջանակներում է եղել։

Պողոս Գևորգյանն ասաց, որ հայկական ծաղիկները Ռուսաստանի Դաշնությունում են մեծ պահանջարկ վայելում:

«Ռուսաստան ենք միայն տանում, որովհետև Եվրոպան սաղ Հոլանդիան է լցնում »,– մատնանշեց նա:

ՀՀ մաքսային ծառայության հրապարակած ցանկից, 2016 թվականին Հայաստանից արտահանվել է 11,2 մլն հատ ծաղիկ՝ ընդհանուր 4,8 մլն դոլար մաքսային արժեքով։ Նախորդող տարվա համեմատ 65%–ով, իսկ արժեքը՝ 59%–ով։

Արտահանման կտրուկ աճ է գրանցվել 2015 թվականին։ Տեմպը պահպանվել է նաև նախորդ տարի։ Այս տարվա առաջին կիսամյակի տվյալները դեռևս չեն հրապարակվել։

2016 թվականին, ըստ քանակի, արտահանման 70%–ից ավելին բաժին է հասել այս երկրին։ Մնացյալը՝ հիմնականում Բելառուսին ու Վրաստանին։

Չնայած սրան՝ ֆերմեր Հարություն Ասատրյանը նշեց, որ ԵԱՏՄ–ի դրական ազդեցությունն այդպես էլ չեն տեսել:

«Եթե ուզում են, որ արտադրողի համար այդ միությունը օգտակար լինի, պետք է այնպես անեն, որ մենք մեր արտադրանքն այնտեղ վաճառենք, մաքսատուրքը քիչ լինի ու առանց ավելորդ թղթաբանության»,– շեշտեց մեր զրուցակիցը:

Կառավարությունն առայժմ միայն խոսքով է կարևորում ծաղկարտադրությունը: Ոլորտում Հայաստանը հսկայական ներուժ ունի, սակայն այն ամբողջությամբ չի օգտագործվում: Փոփոխություններ կատարելու անհրաժեշտություն վաղուց կա՝ միակարծիք են արտադրողները: Փոքր և միջին ջերմոցները բիզնես տեսանկյունից շահավետ չեն, բայց կարող են դառնալ շահավետ, եթե բիզնես ռազմավարություն մշակի՝ արտադրողին օժանդակություն տրամադրվի:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում