Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

IDBank warns of scam calls impersonating pension fundsA little corner of France in Hrazdan, with the partnership of Converse SME Idram is the general partner of the "Towards Conscious Parenting 2026" annual conference Polytechnic University Graduation Ceremony Held with the Support of Unibank Converse Bank Completes the Placement of EBRD Bonds From Financial Adventures to Great Victories: The 4th Junius Financial Online Tournament Wrapped UpThe Power of One Dram and the Armenian State Symphony Orchestra Conclude the Forest Project Launched in Shirak EBRD to Launch AMD 5 Billion Floating-Rate Bond Offering in Armenia Three-day Financial Literacy Course at the FAST Foundation’s AI Camp: Idram&IDBank Coffee, a Break, and Up to 10% idcoin with Idram&IDBank Ucom Introduces the New uMix 5000 Regional Package: 3 Services for Just AMD 5,000 per Month "Monaco glamour, Vegas energy, Macau prestige - yet uniquely Armenian." Artak Tovmasyan on how Seven Visions is redefining world-class hospitality Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank "Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick" “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia AraratBank Reports Growth in its SME Loan Portfolio in 2025 Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in ArmeniaUnibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders Business registration is now available at UnibankUp to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa CardsAI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run. Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlookUcom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing ImpairmentsUcom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026 Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in BarcelonaTop Travel Destinations of 2026: IDBank Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBankMoody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook ''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram'' Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBankWildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase ServiceZCMC Joins the United Nations Global Compact Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6Junius is back — with a new tournament and valuable prizes Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan
Politics

Ներկուսակցական ժողովրդավարության մասին. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հունվարի 15–ին հայաստանյան քաղաքական դաշտի համեմատաբար նորաստեղծ կուսակցություններից «Քաղաքացիական պայմանագրում» տեղի ունեցավ ներկուսակցական ընտրություն, որի նպատակը առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ կուսակցության համամասնական ցուցակի ձևավորումն էր։ Այս ներկուսակցական ընտրությունը, ըստ էության, կարելի է համարել նման ցուցակի ձևավորման տեսանկյունից աննախադեպ քայլ, քանի որ մինչ օրս հայաստանյան քաղաքական կուսակցությունների համամասնական և նաև մեծամասնական թեկնածուների հերթականությունն ու անձերը որոշվում էին կամ կուսակցությունների քաղխորհուրդներում, կամ այլ մեխանիզմներով։ Ընդ որում՝ պետք է շեշտել, որ բոլոր դեպքերում ակնհայտորեն ցանկացած նման ցուցակի ձևավորման գործում էական ազդեցություն և նշանակություն էին ունենում կամ կուսակցության ղեկավարը, կամ լավագույն դեպքում ղեկավար կազմը։
«Քաղաքացիական պայմանագրի» կողմից համամասնական ցուցակի ձևավորման նման մեխանիզմի ընտրությունը անշուշտ մի շարք առումներով քաղաքական մաքուր գործընթացների ձևավորման բավական հաջողված օրինակ էր։ Իհարկե, ներկուսակցական ընտրության արդյունքներում մեծ հաշվով որևէ անակնկալ չգրանցվեց, քանի որ կուսակցության համամասնական ցուցակի առաջին երեք հորիզոնականները զբաղեցրին Նիկոլ Փաշինյանը, Սասուն Միքայելյանը և Արայիկ Հարությունյանը, սակայն, իհարկե, զուտ գործընթացային տեսանկյունից առավել հետաքրքիր էր ցուցակի կազմման նման ընթացակարգը, որը նաև որոշակիորեն լեգիտիմացնում էր կուսակցության ղեկավարներին։ Սա բավական կարևոր գործընթաց էր, անգամ այն պայմաններում, երբ «Քաղաքացիական պայմանագիրը» հանդես է գալիս, այսպես ասած, «սուպեր լիդերության» երևույթի դեմ, ինչի կապակցությամբ պետք է նշել, հայաստանյան հասարակությունը շարունակում է Նիկոլ Փաշինյանին և Սասուն Միքայելյանին ընկալել կուսակցության լիդերներ։
Համամասնական ցուցակի ձևավորման այս մեխանիզմը անշուշտ առավել ժողովրդավարական է, սակայն մյուս կղմից հարց է առաջանում, թե ինչքանով այն կգործի մյուս կուսակցությունների պարագայում և ինչքանով է նման մեխանիզմը անհրաժեշտ ընդհանրապես հայաստանյան քաղաքական դաշտում։
Մեծ հաշվով, պետք է նշել, որ նման ընտրության կազմակերպումը կախված է որոշակի ֆինանսական ներդրումներից, քանի որ առնվազն կազմվում և տպվում են քվեաթերթիկներ։ Հայաստանյան խոշոր և, այսպես ասած, հարուստ կուսակցությունների համար այդ ռեսուրսները, բնականաբար, խնդիր չեն, սակայն նորաստեղծ և համեմատաբար փոքր կուսակցությունները ունեն այդ ռեսուրսի խնդիրը։ Մյուս կողմից, համեմատաբար փոքր կուսակցությունների պարագայում համամասնական ցուցակում հայտնվելու ցանկություն հայտնած կուսակցականները փոքր թիվ են կազմում, իսկ մեծ և, բնականաբար, մեծ հավակնություններ ունեցող կուսակցությունների պարագայում խնդիրն ավելի է բարդանում, քանի որ պատկերացնենք մի իրավիճակ, երբ ներկուսակցական ընտրության մասնակցող կուսակցականը վերցնում է, ենթադրենք, 100–150 թեկնածուի անուն ունեցող թերթիկ և փորձում է ընտրություն կատարել։ Ակնհայտ է, որ նման իրավիճակը, եթե տեսականորեն լուծելի է, ապա գործնականում բավական լուրջ դժվարությունների հետ է կապվում։ Միաժամանակ պետք է շեշտել, որ այս խնդիրը զուտ տեխնիկական է և վերջինիս լուծումը մեծ դժվարություն չէ։ Առավել դժվար է լինելու զուտ ներկուսակցական ընտրության կազմակերպումը վերոհիշյալ խոշոր կուսակցություններում, քանի որ ենթադրենք մի քանի տասնյակ հազար անդամ ունեցող կուսակցության ներկուսակցական ընտրության կազմակերպումը մոտենում է համապետական ընտրությանը։ Բնականաբար, նման ընտրության կազմակերպման համար կուսակցությունը պետք է կազմի հաշվիչ հանձնաժողով, ձևավորի տեղական ընտրական հանձնաժողովներ, ընտրատեղամասեր, մի խոսքով ապահովի պետական ընտրության անցկացման ատրիբուտների մեծ մասը։
Տեսականորեն այս խնդիրներն իհարկե լուծելի են, սակայն գործնականում պետք է նշել, որ նման գործընթացը բազմաթիվ խնդրահարույց կողմեր ունի, բացի այս, հստակ չէ նաև հասարակության վերաբերմունքը նման ներկուսակցական ընտրության նկատմամբ։ Անշուշտ կրկին տեսականորեն պետք է շեշտել, որ նման գործընթացի սահուն անցկացումը հնարավոր է միայն հասարակական քաղաքացիական գիտակցության որոշակի մակարդակում և, բնականաբար, միայն դրական կարող է գնահատվել, սակայն պետք է խոստովանենք, որ ընտրական գործընթացների նկատմամբ երկրում ներկայում առկա հանրային անվստահության պայմաններում նմանօրինակ ներկուսակցական ընտրությունների մեխանիզմների ներդրումը կարող է բերել հակառակ արդյունքի և ոչ թե սկզբնավորել քաղաքական նոր մշակույթի ձևավորման տարրեր, այլ ընդհակառակը՝ անգամ ձևախեղել եղածը։
Ամփոփելով պետք է նշել, որ անշուշտ ներկուսակցական և ընդհանրապես դեմոկրատիայի տեսանկյունից լիովին ընդունելի և գերադասելի կլինի հայաստանյան բոլոր քաղաքական կուսակցություններում նմանօրինակ մեխանիզմների ներդրումը, սակայն մյուս կողմից պետք է շեշտել, որ այս նպատակի համար պետք է երկարատև աշխատանք տանեն հենց այդ կուսակցությունները և որոշակիորեն պատրաստեն հասարակությանը, հակառակ դեպքում, այն դարձյալ կարող է վերածվել ընտրական ֆարսի։

 

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: