Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

IDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 ProjectsIDBank and Idram participate in Career City FestAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBankThe Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of ArmeniaConverse Bank Receives STP Excellence Award Once AgainUnibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offer
Politics

Հայաստանի համար շատ կարեւոր են արտաքին հարաբերությունները բոլոր ուժային կենտրոնների հետ. Հակոբ Բադալյան

Հակոբ Բադալյանը տելեգրամյան իր ալիքում գրել է. 

Մի քանի օր առաջ անդրադարձել էի Ուզբեկստանի նախագահի Ֆրանսիա կատարած այցին, դիտարկելով նաեւ դրա տնտեսական համատեքստն ու այդ ֆոնին չափելով հայ-ֆրանսիական հարաբերությունը, հարց բարձրացնելով, թե ինչպիսին է այդ հարաբերության ներդրումային պորտֆելը:

Վերստին նշեմ, միջպետական հարաբերությունների «խարիսխը» ներդրումներն են, ոչ թե ռազմա-տեխնիկական առեւտուրը: Հետեւաբար, եթե ուզում եք չափել միջպետական հարաբերության փոխշահավետության, խորության աստիճանը, դիտարկեք, թե ինչպիսին է այդ պետությունների միջեւ ներդրումային պորտֆելի ծավալը:

Այս ֆոնին, տեղեկություն է տարածվել, որ 2024 թվականին օրինակ բազմապատիկ ավելացել են Ադրբեջանում Ֆրասիայի ուղղակի ներդրումները: 2024 թվականին Ֆրանսիան Ադրբեջանի տնտեսությունում կատարել է ավելի քան 125 միլիոն դոլարի ուղղակի ներդրում:

Եվ սա այն դեպքում, երբ Ադրբեջանը գրեթե բացահայտորեն թշնամական դիրքավորում է որդեգրել Ֆրանսիայի նկատմամբ, պետական մակարդակով ծավալել է Ֆրանսիայի դեմ այսպես ասած հակագաղութային շարժում, իսկ Ֆրանսիայի բարձրաստիճան պաշտոնյաներն էլ խոստովանել են, որ Ադրբեջանը իրենց գաղութներում ֆինանսավորում է ապստամբական շարժումներ:

Ահա այդ պայմաններում, Ֆրանսիան Ադրբեջանի տնտեսության մեջ 2024 թվականին կատարում է 125 միլիոն դոլարի ներդրում: Իհարկե սա Ադրբեջանի տնտեսության մեջ ֆրանսիական ներդրումների ամբողջ ծավալը չէ, որը միլիարդից ավելի է: Սա միայն 2024 թվականի ցուցանիշն է: Ի դեպ, հիշեցնեմ, որ 2023 թվականի սեպտեմբերի 1-ին՝ արդեն մոտ ինն ամիս շրջափակված Արցախում էթնիկ զտումից մոտ երկու շաբաթ առաջ, Ֆրանսիայի նավթագազային-հսկայի՝ Տոտալ Էներջիի գլխավոր տնօրենը Իլհամ Ալիեւի հետ Բաքվում քննարկում էր ներդրումային կատարվող եւ կատարվելիք ծրագրեր:

Եվ վերստին հիշեցնում եմ, որ 2021 թվականի աշնանը ստորագրվել է հայ-ֆրանսիական տնտեսական հարաբերությունների ճանապարհային քարտեզ: 2021 թվականից առ այսօր որքա՞ն է կազմել Հայաստանի տնտեսությունում Ֆրանսիայի ուղղակի ներդրումների ծավալը:

Կա՞ դրա վիճակագրություն, որքա՞ն է ցուցանիշը:

Այդտեղ է, որ մենք կարող ենք գնահատել իրական քաղաքականության աստիճանն ու խորությունը: Այլապես, որքան էլ հաճելի են հայտարարությունները, դրանք չեն պայմանավորում ուժերի հարաբերակցությունը եւ պետությունների հարաբերությունը գետնի վրա:

Երբ խոսվում է տվյալ թեմաների մասին, անմիջապես հայտնվում են տարբեր ապոլոգետներ՝ ավանդական դարձած մեղադրանքներով, թե դա հայ-ֆրանսիական հարաբերության թիրախավորում է:

Հայաստանի անկախության այս ավելի քան երեք տասնամյակում գերտերությունները, ուժային կենտրոնները ձեւավորել են Հայաստանում ապոլոգետների իրենց բանակները կամ հատուկ նշանակության ստորաբաժանումները, որոնց խնդիրն է տորպեդահարել որեւէ խոսակցություն, որտեղ կարող է խոսք լինել կենացասածության փոխարեն որեւէ առարկայական «ստուգաչափման» տրամաբանությամբ, հարցեր տալու, պատասխան ակնկալելու տրամաբանությամբ:

Այդ դեպքում անմիջապես հայտնվում են այդ հատուկ նշանակության խմբերի ներկայացուցիչներն ու սկսում այդօրինակ խոսակցության որեւէ փորձ հռչակել «հակաֆրանսիականություն», կամ՝ «հակառուսականություն», «հակաամերիկյանություն», «հակաիրանականություն», «հակաեվրոպականություն», «հակաարեւմտականություն», եւ այլն, եւ այլն:

Այդ ջոկատներով, գերտերություններից յուրաքանչյուրը փորձում է լուծել մի խնդիր՝ իր վերաբերյալ խոսակցությունները Հայաստանում չպետք է անցնեն կենացի խոսակցություններից այն կողմ, չպետք է ենթարկվեն «ավելորդ հարցերի»: Իրենց տեսանկյունից իհարկե դա հասկանալի եւ օրինաչափ, ոչ մի գերտերություն էլ չի ուզում, որ որեւէ համեստ տրամաչափի երկրում հանրությունները «ավելորդ հարցեր» տան իրենց: Բոլորն էլ ուզում են, որ իրենց միայն «ծափ տան» հենց միայն տվյալ երկրի անվանումը լսելիս:

Բայց, դա մեղմ ասած այն չէ, ինչ պետք է Հայաստանին ու Հայաստանի հանրությանը, որովհետեւ դա սպանում է սուբյեկտությունը եւ Հայաստանը վերածում ընդամենը մի մեծ «ականջի», որից էլ միշտ կարելի է կախ տալ որեւէ «լապշա»:

Հայաստանի համար շատ կարեւոր են արտաքին հարաբերությունները բոլոր ուժային կենտրոնների հետ:

Եվ հատուկ ընդգծեմ՝ շատ կարեւոր է հարաբերությունը Ֆրանսիայի հետ, թե քաղաքակրթական, թե քաղաքական իմաստով: Ավելին, Ֆրանսիայում մենք ունենք աշխարհում այսպես ասած ամենից կայացած եւ ուժեղ համայնքներից մեկը, որը մեծ դեր ունի նաեւ ֆրանսիական կյանքում:

Եվ այդ ամենով հանդերձ, ու հենց այդ համայնքի աշխատանքը նաեւ դյուրացնելու համար, շատ կարեւոր է, որ Հայաստանի հանրությունը լինի գործընկեր, այլ ոչ թե կենաց լսող «սեղանի ընկեր»: Որովհետեւ, ի վերջո, աշխարհաքաղաքականությունը բոլոր դեպքերում չափազանց սառը, պրագմատիկ ու ցինիկ երեւույթ է դրա մասնակից բոլոր առանցքային մասնակիցների կատարմամբ:

Մի շատ կարեւոր բան էլ: Ի վերջո, երբ ես ի ցույց եմ դննում տեղեկությունը, որ Ադրբեջանում ֆրանսիական ներդրումները մի քանի անգամ ավելին են, քան Հայաստանում, անգիտություն, տկարամտություն է կարծել, թե Ֆրանսիան կարող է Ադրբեջանի հանդեպ ունենալ առավել բարյացկամ կամ բարեհաճ տրամադրվածություն, քան Հայաստանի հանդեպ: Ավելին, Ֆրանսիան բարյացկամ եւ ջերմ է Հայաստանի հանդեպ:

Բայց, հարցն այն է, որ Ֆրանսիան ունի շահեր եւ գործում է ըստ այդ շահերի: Եվ, եթե դրանք չափում ենք ներդրումների սանդղակով, ապա Հայաստանում ֆրանսիական ներդրումների սակավությունը ոչ թե այն պատճառով է, որ Ֆրանսիան չի ուզում անել այդ ներդրումները, կամ ուզում է Ադրբեջանում անել ավելի շատ ներդրում, այլ որովհետեւ Ադրրբեջանն այդ հարցում ավելի լավ է աշխատում ֆրանսիական ներդրումային շրջանակների հետ, քան Հայաստանը:

Դրա ցուցիչն է այն, որ Հայաստանում ընդհանրապես արտաքին ուղղակի ներդրումների ըստ էության «երաշտ» է: Չկան ներդրումային խոշոր ծրագրեր, իսկ ուրվագծվողները կամ «ցրցամ» տրվածներն էլ տապալվել են, արգելակվել, դանդաղել:

Եվ ինչի՞ մասին կարող է լինել խոսքը, եթե օրինակ ավելի քան մեկ շաբաթ կարող է հարկադիր պարապուրդի մատնվել երկրի խոշորագույն ձեռնարկությունը՝ Զանգեզուրի կոմբինատը, որը նաեւ թիվ մեկ հարկատուն է, որի ամեն մի պարապուրդի մատնված օրը տնտեսությանն ու նաեւ պետական բյուջեին կարող է արժենալ հարյուրավոր միլիոն դրամներ:

Եվ ինչի՞ պատճառով է այդ պարապուրդը: Պարապուրդի պատճառն ըստ էության գործադուլի անվան տակ ծավալված բավականին ակնառու սաբոտաժն է, որտեղ նաեւ նշմարվում էին ինչ որ քաղաքական հաշվարկներ եւ կոնյուկտուրային շահեր:

Եվ պետությունը, կառավարությունը այդ իրավիճակին նայում էր շատ հանգիստ: Եվ ավելին, ինչպես օրերս հրապարակվել էր մամուլում, վարչապետ Փաշինյանի մոտ կայացած՝ «Իրական Հայաստանի» այսպես կոչված հայեցակարգի թեմայով հանդիպումներից մեկում մասնակիցների առաջին շարքերում են եղել Զանգեզուրի կոմբինատի աշխատանքը գրեթե տասը օր կաթվածահար արած եւ տնտեսությանն ու բյուջեին հարյուրավոր միլիոն դրամների վնաս պատճառած գործադուլային ակցիայի առավել ակտիվ կազմակերպիչները:

Դա կառավարական շրջանակների «խոստովանությու՞նն» է՝ խոշորագույն կոմբինատի պարապուրդի հասցրած իրավիճակի կապակցությամբ, թե՞ այսպես ասած անփութությունն ու անտարբերությունը տնտեսության խոշորագույն ներդրումային ծրագրերից մեկի, խոշորագույն ընկերության գործունեության առնչությամբ:

Երկու դեպքում էլ դա մեղմ ասած վատ ազդակ է ցանկացած արտաքին ներդրողի համար:

Եթե որեւէ մեկին թվում է, թե դրանք մանրուքներ են, ապա դա մեղմ ասած թյուր պատկերացում է տնտեսության եւ հատկապես ներդրողների զգայունության վերաբերյալ: Մարդիկ, որոնք պետք է այս կամ այն երկրում ներդրման համար օգտագործեն իրենց, կամ իրենց վստահությամբ ներգրավվող հսկայական կապիտալը, ուշադրության են արժանացնում ցանկացած՝ ամենափոքր մանրուքներին անգամ:

Որովհետեւ նրանք ռիսկի են ենթարկում ոչ թե այսպես ասած հարկատուների փողերը, այլ իրենց անձնական միջոցները եւ հեղինակությունը: Հետեւաբար, նրանց համար որեւէ երկրի մասին ներդրումային պատկերացում կազմելու հարցում էական է ամենափոքր մանրուքն անգամ: