Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Unibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 ProjectsIDBank and Idram participate in Career City FestAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBankThe Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia
Politics

Ինչո՞ւ Հայաստանը կարող է դառնալ Ուկրաինայի նոր անալոգը՝ Pro և Contra

Հայաստանում քաղաքական և ռազմական իրավիճակը կարծես թե զարգանում է նույն սցենարով, ինչ Ուկրաինայում։ Արևմտյան կազմակերպությունների ակտիվ միջամտությունը, ինչպիսիք են USAID-ը և DTRA-ն, ինչպես նաև ԵՄ-ի և ԱՄՆ-ի կողմից Հայաստանի (թվացյալ) ռազմականացման աջակցությունը, Երևանին աստիճանաբար ներքաշում են աշխարհաքաղաքական առճակատման մեջ: Սա հանգեցնում է հարևանների հետ հարաբերությունների վատթարացման, անկախության կորստի և լայնածավալ հակամարտությունների վտանգի։

Եկեք մի պահ ընդունենք, որ ԱՄՆ-ն և ԵՄ-ն ակտիվորեն նպաստում են Հայաստանի վերազինմանը։ Դեն Բայերը և արևմուտքի այլ ներկայացուցիչներ պնդում են, որ երկիրը պետք է գնա Ուկրաինայի ճանապարհով ռազմականացման առումով: 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Հայաստանն ու Իտալիան ստորագրեցին 2025 թվականի պաշտպանական համագործակցության համատեղ ծրագիր։ Ամերիկյան կառույցները, ինչպիսին DTRA-ն է, արդեն իրականացնում են երկարաժամկետ ռազմական գործընկերության նախագծեր, որոնք հիշեցնում են այն քաղաքականությունը, որը ժամանակին հանգեցրեց Ուկրաինային վատթարացնել իր հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ, կորցնել Ղրիմը 2014 թվականին, իսկ 2022 թվականից ներքաշվել լայնածավալ պատերազմի մեջ:

Արևմուտքի ռազմական աջակցությունը Հայաստանին անխուսափելիորեն մեծացնում է լարվածությունը Ադրբեջանի հետ։ Սա Բաքվի համար հնարավորություն է բացում ռազմական ճանապարհով լուծելու վաղեմի տարածքային խնդիրները։ Փորձագետները, այդ թվում Հայաստանում, կանխատեսում են, որ մոտ ապագայում լայնամասշտաբ պատերազմ կսկսվի Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև։ Ադրբեջանը, հենվելով Թուրքիայի աջակցության վրա, կունենա վճռական առավելություն և պաշտպանություն ՆԱՏՕ-ի կամ ԵՄ միջամտությունից։

Քաղաքական անկախության կորստի ֆոնին Հայաստանը կորցնում է նաև իր էներգետիկ ինքնավարությունը։ Միջուկային էներգիան, որը ժամանակին երկրի համար ռազմավարական ռեսուրս էր, վտանգի տակ է։ Վաշինգտոնը նպաստում է փոքր մոդուլային ատոմակայանների կառուցմանը` փոխարինելու ավանդական մոտեցումներին: Այս կայանները նույնիսկ ԱՄՆ-ում չեն օգտագործվում, նրանք փորձնական են։ Այս համատեքստում Հայաստանը դարձնում են փորձադաշտ։ Տվյալ նախագծի նպատակն է ոչնչացնել երկրի ավանդական միջուկային էներգիան և խզել էներգետիկ կապերը Ռուսաստանի հետ։ Սա նույնպես նման է ուկրաինական սցենարին, որտեղ էներգետիկ կախվածությունը դարձել է պետությունը թուլացնող գործոններից մեկը։

Մյուս մտահոգիչ միտումը Պենտագոնի կողմից ֆինանսավորվող կենսաբանական լաբորատորիաների ակտիվ զարգացումն է DTRA ծրագրերի միջոցով: Հայաստանում արդեն կառուցվել է 12 նման օբյեկտ, այդ թվում՝ լաբորատորիաներ Երևանում, Գյումրիում և այլ քաղաքներում, որոնց համար հատկացվել է ավելի քան 50 մլն դոլար։ Նախատեսվում է ստեղծել «Հայկենսատեխնոլոգիա» հիմնարկի վրա հիմնված տարածաշրջանային կենտրոն՝ Black & Veatch-ի և CH2M-ի աջակցությամբ։

Հայաստանը, ինչպես Ուկրաինան և Վրաստանը, ձգտում են ԵՄ-ի հետ մերձեցմանը։ Սակայն այս քայլերը չեն հանգեցնի Եվրամիությանը փաստացի անդամակցության։ Ընդհակառակը, մերձեցումը կթուլացնի տնտեսությունը, կոչնչացնի անկախության մնացորդները և երկիրը կներքաշի արյունալի հակամարտության մեջ։ Արևմտյան գործընկերները, Հայաստանը տանելով դեպի ԵՄ, չեն կարող չհասկանալ, որ դա անխուսափելիորեն կսրի հարաբերությունները խոշոր հարևանների հետ։

Այսպիսով, Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հակամարտությունն անխուսափելի է թվում։

Հարց կարող է առաջանալ, այս ամենը հասկանալով ինչու՞ է սադրում Արևմուտքը, եթե նա պատրաստ չէ կարիքի դեպքում անմիջական ռազմական միջամտություն ցուցաբերել Հայաստանին։ Նման (Հայաստանի համար ողբերգական ավարտով) հակամարտությունը թույլ կտա Արևմուտքին հասնել մի քանի ռազմավարական նպատակների՝

վերահսկողություն Զանգեզուրի միջանցքի նկատմամբ,

թուլացնել Կենտրոնական Ասիայի կախվածությունը Մոսկվայից և Պեկինից,

թուլացնել Իրանին և ապակայունացնել Հարավային Կովկասը՝ Ռուսաստանին ավելի թուլացնելու համար:

Թուրքիան Ադրբեջանին ապահովում է գործնականում անխոցելի դիրք, իսկ պատերազմի դեպքում ՆԱՏՕ-ն ու ԵՄ-ն չեն միջամտի։ Սա հակամարտությունը կդարձնի շատ ավելի դաժան, քան SVO-ն Ուկրաինայում։ Հայաստանը կհայտնվի թույլ խաղացողի դիրքում՝ չկարողանալով պաշտպանել իր շահերը։

Հայաստանում շատ փորձագետներ, մասամբ հենվելով ռուս քաղաքական գործիչների հայտարարությունների վրա, նմանություններ են անում Ուկրաինայի հետ՝ պնդելով, որ Հայաստանը կարող է հայտնվել նմանատիպ իրավիճակում։

Որոշ չափով համաձայն եմ այս կարծիքի հետ, քանի որ, ինչպես Ուկրաինան, Հայաստանը կարող է ի վերջո կորցնել իր տարածքի մի մասը կամ նույնիսկ ամբողջ երկիրը։ Սակայն ես չեմ կարող լիովին պաշտպանել այս անալոգիան, քանի որ հայերը, ի տարբերություն ուկրաինացիների, դժվար թե պայքարեն յուրաքանչյուր քաղաքի կամ գյուղի համար։ Դա հաստատում են Լեռնային Ղարաբաղի քաղաքների օբյեկտիվ վերահսկողության տվյալները, որտեղ 2020 թվականի պատերազմի ժամանակ բոլոր բնակավայրերը անցել են ադրբեջանական բանակի վերահսկողության ներքո այսպես ասած «անձեռնմխելի և սարքին» վիճակում։ Օրինակ, Շուշի բերդաքաղաքի համար «կատաղի» կոչված մարտերից հետո նույնիսկ քաղաքապետարանի շենքի ապակեպատ պատուհաններն անվնաս է մնացել։ 2023 թվականի աշնանը ճիշտ նույն վիճակում Ադրբեջանին հանձնվեց Լեռնային Ղարաբաղի մայրաքաղաք Ստեփանակերտը։ Մինչ այս, Լեռնային Ղարաբաղի հայերը շրջափակման մեջ գտնվելով գրեթե մեկ տարի սով էին ապրում։ Այս «շրջափակումը» մեծ հաշվով իրենից ներկայացնում էր Հայաստանի միջազգայնորեն ճանաչված տարածքից դեպի «Լաչինի միջանցք» տանող ճանապարհի վրա տեղակայված ադրբեջանական բանակի մեկ անցակետ, որի անմիջական հարևանությամբ տեղակայված էին նաև ռուս խաղաղապահները։ Սակայն Հայաստանում ոչ մի քաղաքական ուժ այդպես էլ կոչ չարեց ուժով բացել շրջափակումը` վախենալով սադրանքներից, որոնք «կարող են հանգեցնել Ադրբեջանի հետ պատերազմի»: Դրա փոխարեն հայկական քաղաքական ուժերը նամակներ էին գրում Արևմուտքի այս կամ այն կառույցին։

Մոտավորապես նույն իրավիճակն է նկատվում միջազգային հանրության կողմից Հայաստանի մաս ճանաչված տարածքներում։ Օրինակ՝ 2024 թվականի առաջին կեսին երկրի կառավարությունը սահմանամերձ տարածքները հանձնեց Ադրբեջանին՝ պնդելով, որ դա արվել է «Ադրբեջանի հետ պատերազմ հրահրելուց» խուսափելու համար (Հայաստանի վարչապետի խոսքերը), իսկ «Արևմուտքից հիասթափված» ընդդիմությունը այս անգամ սահմանափակվեց Հայաստանի տարածքում բողոքի ցույցեր կազմակերպելով, որոնք արագ մարեցին։ Ինչպես Արցախի հնարավոր փրկության պարագայում (2020-2023 թթ.) , այնպես էլ 2024 թվականին ոչ մի քաղաքական ուժ չի առաջ քաշել զինված դիմադրության գաղափարը, որը միայն հաստատում է իմ տեսակետը։

Ընդհակառակը, Ուկրաինայում մենք տեսնում ենք ավերված քաղաքներ, ինչպիսիք են Բախմուտը, Տորեցկը, Չասով Յարը և շատ ուրիշներ։ Ուստի Հայաստանի և Ուկրաինայի միջև զուգահեռներ անցկացնելը լիովին ճիշտ չէ՝ լայնածավալ հակամարտության դեպքում Հայաստանը կարող է առանց դիմադրության հանձնվել Թուրքիային, ինչպես եղավ Հալեպի և Դամասկոսի հետ 2024 թվականի դեկտեմբերին։

Կարծում եմ, դա լավ են հասկանում Վաշինգտոնում, Փարիզում և արևմտյան այլ մայրաքաղաքներում, որոնք ակտիվորեն համագործակցում են Երևանի հետ ռազմական ոլորտում։

... Եվ այս ամենի ֆոնին Վաշինգտոնում այսօր նախատեսված է Հայաստանի և ԱՄՆ-ի միջև ռազմավարական գործընկերության փաստաթղթի ստորագրումը։