English
Հայերեն Русский
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Timeline
Unibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 ProjectsIDBank and Idram participate in Career City FestAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBankThe Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia
All Timeline »
Politics

11 տարի անց․ Վրաստանը փորձում է պահպանել իր սուբյեկտայնությունը՝ հետևելով Սերժ Սարգսյանի օրինակին

168․am-ը գրում է․ 

Այս օրերին Վրաստանում տեղի ունեցող գործընթացները պարզունակորեն ներկայացվում են՝ որպես արևմտամետության ու ռուսամետության պայքար։ Նման կերպ մտածողները շտապում են եզրակացնել, որ եթե իշխող «Վրացական երազանքը» կարողանա դիմակայել ընդդիմության հնարավոր ճնշմանը և հաղթահարել ճգնաժամը, ուրեմն կհաղթի Ռուաստանը։ Եվ հակառակը՝ եթե հաջողության հասնի ընդդիմությունը, հաղթանակ կարձանագրի Արևմուտքը։

Այս երկու դատողություններում ճշմարտություն եթե անգամ կա, ապա շատ մակերեսային է և հեռու այն բազմաթիվ շերտերից, որոնցից կազմված է վրացական ներքին ու արտաքին քաղաքականությունը։ Եվ, ամենակարևորը, լայնորեն տարածվող այդ իրարամերժ, բայց հավասարապես պրիմիտիվ գնահատականներում Վրաստանը ներկայացվում է՝ որպես սուբյեկտայնությունից զուրկ պետություն, որում Ռուսաստանը և Արևմուտքը պայքարում են միմյանց դեմ՝ զուտ որպես մրցահարթակ։

Դա, բնականաբար, սարսափելի հեռու է իրականությունից և ուղղակի զրոյացնում է այն վարկածը, որ անկախ ամեն ինչից, Վրաստանը պետություն է, որի գործող իշխանությունն իրենց պետական շահի սպասարկման օպտիմալ մեթոդ է համարում ներկայումս ընտրված ճանապարհը, որը հակիրճ կարելի է բնութագրել՝ «հնարավոր մերձեցում Արևմուտքի/ԵՄ-ի հետ, Ռուսաստանի հետ նվազագույն հակադրության միջոցով»։

Այս բանաձում գլխավոր հասկացությունը «հնարավոր»-ն է, ինչը նշանակում է՝ ունենալով Եվրամիությանն ինտեգրվելու տեսլական, հաշվի առնել նաև աշխարհաքաղաքական սպառնալիքները և վարվող քաղաքականության հիմքում դնել ոչ թե առավելապաշտությունը, այլ իրատեսականությունը։

Սա հակադրվում է վրացական ընդդիմադիրների տեսլականի հետ, որը նույն մեթոդով սահմանելու դեպքում ներկայանում է «առավելագույն մերձեցում Արևմուտքի/ԵՄ հետ, Ռուսաստանի հետ առավելագույն հակադրության միջոցով/հաշվին»։

Սրանք արմատապես տարբեր հայեցակարգեր են, դրանց պայքարը քաղաքական մաքսիմալիզմի ու  քաղաքական ռեալիզմի դասական հակադրություն է։ Իրերի այս դրվածքը դուրս է նաև հայկական փորձագիտական շրջանակներում գերիշխող այն երկակի ոչ փորձագիտական մոտեցումների տրամաբանությունից, որոնցից մեկի համաձայն՝ Վրաստանի իշխանությունը բաղկացած է «ռուսական ագենտներից» ու «արևմտյան փրկիչներից», ըստ մյուսի՝ Վրաստանի իշխանությունը բաղկացած է «ազգային շահերը պաշտպանող նվիրյալներից», ընդդիմությունը՝ «արևմտյան գործակալ գրանտակերներից»։

Այսպիսով, եթե խնդիրը դիտարկում ենք ոչ թե այս կամ այն կողմի քարոզչությանը ծառայող մոտեցումների, այլ քաղաքական մաքսիմալիզմի ու ռեալիզմի հակադրության մոդելով, ակնհայտ է, որ Բիձինա Իվանիշվիլիի գլխավորած քաղաքական ուժի՝ «Վրացական երազանքի» հաղթանակի դեպքում մեր հարևան ու բարեկամ երկիրն այս կամ այն չափով առաջնորդվելու է քաղաքական իրատեսության սկզբունքով, հակառակ պարագայում՝ հաղթելու է քաղաքական առավելապաշտությունը։ Դրանցից որն ինչ հետևանքներ կունենա Վրաստանի համար, ցույց կտա ժամանակը։

Բայց մինչ այդ ներկայացնենք մեկ զուգահեռ, որի մասին Հայաստանում գրեթե չի խոսվում։

Վրաստանի և Հայաստանի եվրաինտեգրման գործընթացները՝ բազմաթիվ առանձնահատկություններով, ունեն նաև ընդհանրություններ։ Երկուսն էլ հետխորհրդային պետություններ են՝ երկուսում էլ առկա ռուսական անխուսափելի ազդեցությամբ ու երկուսում էլ առկա արևմտյան ձգտումներով։ Ե՛վ Հայաստանը, և՛ Վրաստանը՝ կրկին բազմաթիվ առանձնահատկություններով, մեծ իմաստով Եվրամիության հետ վերջին փուլի հարաբերությունները սկսել են գրեթե նույն մեկնարկային կետից։ Երկուսն էլ ԵՄ-ի Արևելյան գործընկերության ծրագրի անդամներ են, և երկուսին էլ առաջարկվել է Եվրամիության հետ Ասոցացման պայմանագրի կնքման գործընթացը։

Հայաստանում դրա հետ կապված զարգացումները հայտնի են, շատ են քննարկվել։ Եթե հակիրճ, Հայաստանը 2013թ․ հրաժարվեց կնքել ԵՄ-ի հետ Ասոցացման համաձայնագիրը՝ փոխարենն ընդամենը 4 տարի անց ստորագրելով Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը՝ հայտնի CEPA-ն։ Դրա համար Հայաստանի նախորդ իշխանությունը, հատկապես՝ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, ենթարկվեց անասելի քննադատության հայաստանյան արևմտամետների ու ոչ միայն արևմտամետների կողմից։ Բայց կյանքն ու ժամանակը ցույց տվեց, որ Սերժ Սարգսյանն այն ժամանակ՝ այսօրվանից 11 տարի առաջ, իրականում արեց այն, ինչն այսօր անելով՝ Վրաստանի իշխանությունը փորձում է փրկել սեփական սուբյեկտայնությունը։

Այսինքն՝ դեռևս 2013թ․ Սերժ Սարգսյանն առաջնորդվեց ոչ թե քաղաքական մաքսիմալիզմով, այլ նրան քննադատողների կողմից անտեսանելի թվացող, բայց միանգամայն ռեալ վտանգների հաշվառման հիման վրա կառուցված քաղաքական իրատեսությամբ։ Դա ոչ մեկի, վստահաբար՝ նաև Սարգսյանի երազանքը չէր, բայց որևէ տեղ գրված չէ ու որևէ տեղ ապացուցված չէ, որ երազանքներով հնարավոր է արտաքին քաղաքականություն վարել ու երազախաբ չլինել։

«Վրացական երազանքից» շատ տարիներ առաջ, ահա, Ս․ Սարգսյանը տուրք չտվեց ռոմանտիզմի տեսանկյունից երանելի թվացող, բայց անիրագործելի երազանքին, և ճշգրտորեն հաշվարկված քաղաքականության միջոցով Հայաստանը կարողացավ պահպանել Ռուսաստանի ու ԵՄ-ի միջև հավասարակշռության դիրքում։ Այդ հաշվարկի հիմքում, բացի աշխարհաքաղաքական ռիսկերի ճշգրիտ գնահատումից, ընկած էր նաև տնտեսական հնարավորությունների համարժեք ընկալումը։

Ասոցացման համաձայնագրի ու CEPA-ի տարբերությունը մեծ հաշվով տնտեսական բաղադրիչն էր, որը, անշուշտ, ուներ և ունենալու էր նաև քաղաքական ազդեցություններ։ Բայց եթե ավելի պարզ, Ասոցացման համաձայնագրի առավելությունը CEPA-ի համեմատ ԵՄ-ի շուկային ավելի մեծ հասանելիությունն էր այն ստորագրող երկրի համար։ Բայց այդ հասանելիությունն ուղղակի ստորագրությամբ չէր կարող ապահովվել։ ԵՄ-ի  շուկա մուտք գործելու ու առավել ևս՝ դրանում կայուն տեղ զբաղեցնելու համար Հայաստանի տնտեսությունը՝ կարողություններով, ենթակառուցվածքներով, արտադրանքի չափանիշներով, պետք է համապատասխաներ ԵՄ-ի ստանդարտներին, որը կարճ ժամանակում անհասանելի նպատակ էր։ Այն դեպքում, երբ Եվրասիական տնտեսական միությունը (ԵԱՏՄ) վերը նշված բոլոր առումներով համադրելի էր ՀՀ տնտեսական կարողություններին, ինչի արտահայտությունը մինչև այսօր արձանագրվող Հայաստանի բարձր տնտեսական ցուցանիշներն են՝ առավելապես ԵԱՏՄ-ի հաշվին։

Վրաստանի փորձը լավագույնս ապացուցեց մեկ ստորագրությամբ եվրոպական շուկան գրավելու անհնարինությունը։ Վրաստանը ստորագրեց Ասոցացման համաձայնագիրը, սակայն վրացական ապրանքներն այդպես էլ չողողեցին եվրոպական շուկան՝ նույն այն պատճառով, ինչ պատճառով հայկական բիզնեսը չէր կարող հաստատվել այդ շուկայում։ Փոխարենը՝ Հայաստանն այն ժամանակ հաղթահարելով ներքին ու նաև արտաքին՝ արևմտյան քննադատությունը, կարճ ժամանակում կարողացավ հասնել CEPA-ի ստորագրմանը, որը լայն իմաստով՝ նույն Ասոցացման համաձայնագրի քաղաքական բաղադրիչն է, փոքր-ինչ պակաս խորությամբ։ Բայց CEPA-ն ընդգրկում է գրեթե բոլոր այն ինստիտուցիոնալ քայլերը, որոնք նախատեսված էին Ասոցացման համաձայնագրում՝ քաղաքական բարեփոխումներից՝ մինչև արդարադատության ու իրավապահ համակարգերի համապատասխանեցում, ենթակառուցվածքային ծրագրերից՝ մինչև մուտքի արտոնագրերի՝ վիզայի ազատականացում։

Հայաստանի գործող իշխանությունը՝ 2018թ․ ստանալով Եվրամիության հետ հարաբերությունները խորացնելու անգնահատելի ժառանգություն նախկին ՀՀԿ-ական իշխանություններից, ուղղակի տապալեց բոլոր հնարավորությունները և մինչև այսօր ինստիտուցիոնալ հարթությունում իրականացրել է CEPA-ի ընձեռած հնարավորությունների խղճուկ մասը։ Նույն վիզայի ազատականացումը, որն այս իշխանությունը դարձրել է քարոզչական դրոշակ, CEPA-ի խելամիտ իրականացման դեպքում, մեծ հավանականությամբ, արդեն իսկ կյանքի կոչված կլիներ։

Վրացական ու հայկական իրականությունների այս զուգահեռը, անշուշտ, բազմաթիվ առանձնահատկություններով, իրականում ցույց է տալիս, որ այսօր Վրաստանի իշխանությունը՝ սեփական սուբյեկտայնությունը պահպանելու ու աշխարհաքաղաքական մանրադրամ չդառնալու համար փորձում է կյանքի կոչել այն քաղաքականությունը, որն ավելի քան 10 տարի առաջ հաջողությամբ վարել է Հայաստանի նախկին իշխանությունը՝ նախագահ Սերժ Սարգսյանի գլխավորությամբ։ Վրաստանի արևմտամետ նախագահ Զուրաբիշվիլին հայտարարում է, թե Վրաստանի ընտրություններում կիրառվել է «հայկական կարուսելը»՝ իշխանությանը մեղադրելով ընտրակեղծարարության մեջ։

Իրականությունն այն է, սակայն, որ եթե Վրաստանի իշխանությունը Հայաստանից որևէ բան է փոխառել, ապա դա առաջին հերթին հավասարակշռված քաղաքականություն վարելու ու քաղաքական մաքսիմալիզմը քաղաքական իրատեսությամբ փոխարինելու քաղաքականությունն է, որն ապացուցել է իր արդյունավետությունն անգամ այն բանից հետո, երբ Հայաստանի գործող իշխանությունը գրեթե ամբողջությամբ կազմաքանդել է հայկական դիվանագիտության նախկին բոլոր սկզբունքներն ու հաշվարկները։

Trend

Վերջին շաբաթվա
ամենաթեժ
իրադարձությունները Թոփ 10
ամենաընթերցված
լուրերը

 IDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” Campaign

1

 Unibank Offers 50% Discount on Cards During Weekends

2

 Grant Akopian has been elected to the AmCham Board

3

 Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future

4

 “Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’

5

 AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market

6

 Unibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers

7

 Planning your trip from a scratch: tips from IDBank

8
Sport
AraratBank – Title Sponsor of Urartu Football Club With Unibank’s Sponsorship Armenia Hosts Open Rock Climbing Championship Unibank Becomes the Gold Sponsor of FC Alashkert Armenian footballer's goal helped Anorthosis beat AEL 2-1 Man City-PSG: After first half
Politics
ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan Vahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.am
Socity
Unibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market “Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’
Economy
Ucom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management Program Up to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium Cards Acba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreement
Culture
Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation Young Musician from the “Born in Artsakh” Program, Arsen Safaryan, Performed at the Anniversary Concert of the “Artis Futura” Foundation with the Moscow “Russian Philharmonia” Symphony Orchestra Young Musicians of the “Born in Artsakh” Program Bring the Voice of Artsakh to Moscow
World
Ameriabank Wins in 3 Nominations of Global Finance World’s Best Digital Bank Awards 2023 US-led coalition Iraqi base under attack "Stalin" wins India state elections
Region
Legal
The judge just made a decision to place Avetik under arrest for three months. Anahit Adamyan
Lifestyle
Scientists discover another beneficial property of avocado How does calcium affect health? How many steps do you need to take per day to prolong life?
Photo
Poll