Ներդրումները եկել, մեր դուռը թակում են, մեզ մնում է դուռը բացել ու պայմաններ ապահովել, որպեսզի ներս հոսեն: Բայց.... «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեր հյուրն է տնտեսագետ Վիլեն Խաչատրյանը

– Պարոն Խաչատրյան, ԱՄՆ դեսպանը հայտարարեց, որ իրենց կազմակերպությունները պատրաստ են 8 մլրդ դոլարի չափով ներդրումներ կատարել Հայաստանի վերականգնվող էներգետիկայի բնագավառում: Ինչպե՞ս եք դա գնահատում:

– Համարում եմ շատ դրական քայլ: Դա ներդրումային խոշոր նախաձեռնություն է, այդպիսի առաջարկ Հայաստանը երբևէ չի ստացել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կողմից:

Ինչ վերաբերում է տվյալ ոլորտին, ապա այն մեր երկրի ամենահեռանկարային ոլորտն է, որտեղ կարելի է ներդրումներ անել: Ընդհանրապես աշխարհը գնում է այլընտրանքային էներգիայի աղբյուրների ձևավորման ուղիով: Օրինակ, Գերմանիան արդեն մոտավորապես 85 տոկոսով կարողանում է անցնել այլընտրանքային էներգետիկային: Ողջ եվրոպայում այն լայն կիրառություն ունի:

Ապագայում ատոմային էներգետիկայից հրաժարվելու գաղափարը պետք է դրված լինի նաև մեր ռազմավարական մոտեցումների մեջ: Չնայած մենք ոնց որ թե հակված ենք ատոմակայանի նոր էներգաբլոկի կառուցման գաղափարին: Իսկ տվյալ գումարը, որի մասին խոսք է գնում, կարծում եմ ավելի մեծ է, քան անհրաժեշտ կլինի նոր ատոմակայանի էներգաբլոկ կառուցելու համար: Իսկ դա նշանակում է, որ հնարավորություն լինելու դեպքում մենք այդ ուղղությամբ պետք է աշխատենք:

Չնայած սա, անխոս, հակադիր քայլ է Ռուսաստանին: Քանզի տեսնում ենք, որ Ռուսաստանն իր էներգետիկ ռեսուրսները տարածաշրջանում վաճառելու կամ դրանց ուղղությամբ գերակա դիրք զբաղեցնելու մեծ նպատակներ ունի: Եվ դա չի էլ փորձում թաքցնել, չի էլ մտածում ծավալները նվազեցնելու վերաբերյալ: Եվ հենց այս հանգամանքը կարող է լինել ամենախանգարող գործոններից մեկը:

Իսկ դա չափազանց արագ երևան եկավ: Ամերիկյան կողմի հայտարարությունից մի քանի օր հետո Ռուսաստանն է հանդես եկել նախաձեռնությամբ: Պոլիտեխնիկական ինստիտուտում Ռոսատոմի կողմից կազմակերպվելու է ֆորում: Եվ սա ինքնըստինքյան կարելի է դիտել որպես հակակշիռ քայլ ամերիկյան նախաձեռնությանը:

– Իսկ մեր իշխանությունների դիրքորոշումն ինչպիսի՞ն է այս հարցում: Ձեզ բավարարում է նրանց խոսուն լռությունը. ոչ` հա՛, ոչ` չէ՛:

– Իհարկե, չի բավարարում: Որովհետև նման առաջարկություն հնչելուց հետո մեր ողջ պետական ապարատը, որը լծված է ներդրումներ ներգրավելու, խոստումներ ստանալու, ծրագրեր կազմելու գործին, պետք է այլ վերաբերմունք դրսևորեր: Որովհետև ներդրումները եկել, մեր դուռը թակում են, մեզ մնում է դուռը բացել ու պայմաններ ապահովել, որպեսզի դրանք ներս հոսեն:

Իսկ դա նշանակում է պետական կառավարման մարմինների կողմից լուրջ և մեծ թափով նախաձեռնողականության ցուցաբերման անհրաժեշտություն: Նրանք պետք է այդ գաղափարը հասունացնեն, որպեսզի հայտարարությունից այն մտնի իրագործման փուլ:

– Իսկ մեր տնտեսության կառուցվածքը, նրա մոնոպոլիզացված վիճակը չի՞ խանգարում, որպեսզի ներդրումները կայանան: Կարծես թե ամերիկյան կողմը նաև պայմաններ է առաջադրում:

– Բնականաբար առաջադրում է: Սկզբունքը սա է` եթե ցանկանում եք այդքան ներդրումներ ունենալ ու լավ ապրել, ապա պատրաստ եղեք վերացնել այն վատ գործոնները, որոնք խոչընդոտում են տնտեսության զարգացմանը: Թե չէ դուրս է գալիս` հա՛մ ուզում ենք լավ ապրել, հա՛մ ուզում ենք մենաշնորհներ ունենալ: Իսկ այդպես չի լինում:

– Ռուսական կողմը, ի՞նչ եք կարծում` ռեալ խոչընդոտներ կհարուցի՞:

– Սա ռուսական կողմին հակակշիռ է լինելու: Մեր երկրում ստեղծվելու է բիզնես շահերի բախման կենտրոն: Ուստի, բնականաբար, ամեն մեկն իր շահերից ելնելով, որոշակի քայլեր անելու է: Թե այդ քայլերն ինչ մակարդակի կլինեն և մինչև ուր կհասնեն, ես այդ մասին կանխատեսումներ դժվարանում եմ անել:

– Փաստորեն ռուսական կողմը մեր էներգետիկայում այնքան շատ է ներկայացված, կարելի է ասել ամբողջովին ներկայացված է: Մեր ուժը կպատի՞, որ նրանց թեկուզ ասենք` մի քիչ հեռացեք, մենք տեղ բացենք նաև ամերիկացիների համար: Կկարողանա՞նք ասել անգամ իրական ցանկության դեպքում:

– Ուժ միշտ էլ կա: Եվ ուժի հետևում կանգնած ժողովուրդ է լինում սովորաբար:

  Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում