English
Հայերեն Русский
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Timeline
"The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy Idram and IDBank Support Startups at Seaside Startup SummitIt is now possible to register in Unibank’s mobile application through imID as well“Free In-Game Bonuses”: IDBank Warns About Cyberattacks Targeting SchoolchildrenMoody's affirms Converse Bank's ratings and changes outlook to positive from stableNew Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music AcademiesRate.Trading Platform at Seaside Startup Summit: IDBank Introduces an Innovative SolutionKhachaturian Rooftop Grand Opening Supported by IDBankUcom’s Sales and Service Center Reopens at 24/2 Shahumyan Street in Ararat Scholarship recipients of the “Armenian Virtuosos” Program participated in the Järvi Academy and Pärnu Music Festival in Estonia, representing Armenia on the international stageUcom Supports the Installation of a 15 kW Solar Power Plant at the Vayk Sports School New Financial Skills at the Davidbek Games: Idram&IDBankCashIn Services at AraratBank ATMs: Fast, Simple, and SecureUcom Sales and Service Center Reopens at 3/47 Yerevanyan Street in Yeghvard Up to 25% idcoin when purchasing Flyone flight tickets: Idram&IDBank Converse Bank Named Armenia’s Best Digital Bank for Consumers by EuromoneyUcom and Microsoft Innovation Center Help School Students Build Cybersecurity Skills Ucom Supports Installation of 10 kW Solar Plant in Shenavan, Lori Unibank to Raffle a Trip to ItalyCustomer Appreciation Day in Vanadzor: IDBankHaik Kazazyan to Perform Khachaturian’s Violin Concerto at the Closing Concert of the Madeira Classical Orchestra’s 2025/2026 SeasonMy Forest Armenia is a beneficiary of the "Power of One Dram" initiative in July Become a Unibank shareholder and benefit from an attractive investment opportunityIDBank warns of scam calls impersonating pension fundsA little corner of France in Hrazdan, with the partnership of Converse SME Idram is the general partner of the "Towards Conscious Parenting 2026" annual conference Polytechnic University Graduation Ceremony Held with the Support of Unibank Converse Bank Completes the Placement of EBRD Bonds From Financial Adventures to Great Victories: The 4th Junius Financial Online Tournament Wrapped UpThe Power of One Dram and the Armenian State Symphony Orchestra Conclude the Forest Project Launched in Shirak EBRD to Launch AMD 5 Billion Floating-Rate Bond Offering in Armenia Three-day Financial Literacy Course at the FAST Foundation’s AI Camp: Idram&IDBank Coffee, a Break, and Up to 10% idcoin with Idram&IDBank Ucom Introduces the New uMix 5000 Regional Package: 3 Services for Just AMD 5,000 per Month "Monaco glamour, Vegas energy, Macau prestige - yet uniquely Armenian." Artak Tovmasyan on how Seven Visions is redefining world-class hospitality Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank "Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick" “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia
All Timeline »
Economy

Թուրքիայի «Ոսկու տենդը» վկայում է երկրի տնտեսական իրողությունների մասին

«Ոսկու տենդը» Թուրքիայում վկայում է երկրի տնտեսական իրողությունների մասին, գրում է National Interest-ը:

Կենտրոնական բանկի նախկին ղեկավարներից մեկի կարծիքով` Թուրքիայի տնտեսությունը «գնացքի դանդաղ կործանում է»: Թուրքական լիրան, որն անցյալ տարի կորցրեց իր արժեքի 20 տոկոսն ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ, աշխարհի ամենավատ արտարժույթներից մեկը դարձավ 2020 թվականին: Արտարժույթի պահուստները կտրուկ անկում ապրեցին, եթե հաշվի առնել Անկարայի պարտավորությունները  տեղական բանկերի նկատմամբ: Եվ տնտեսության «արքա»` նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի փեսա Բերաթ Ալբայրաքին նոյեմբերի 8-ին պաշտոնաթող լինելուց հետո հանրության մեջ չեն տեսել:

Այս դանդաղ զարգացող տնտեսական ճգնաժամի լավագույն ցուցանիշը ոսկու խելահեղ հետապնդումն է թուրքերի կողմից: Անցյալ տարվանից թուրքական ընկերությունները եւ մանրածախ ներդրողները գրեթե եռապատկել են իրենց ոսկու պահուստները մինչեւ 36 միլիարդ դոլար: Սա գումարած 3000-5000 մետր տոննա ոսկում, որը նրանք պահում են տանը` ներկայիս շուկայական գներով 186 միլիարդ դոլարից մինչեւ 310 միլիարդ դոլարի: Ոսկի ներմուծելու մոլուցքը աճող պահանջարկը բավարարելու համար վնաս է հասցրել Թուրքիայի առեւտրային դեֆիցիտին, ընդ որում հունվար-նոյեմբեր ամիսներին դեֆիցիտն աճել է մինչեւ 45 միլիարդ դոլար, ինչը գրեթե կրկնակի շատ է նախորդ տարվա համեմատ:

Հաշվի առնելով հիպերինֆլյացիան, արժույթի արժեզրկումը եւ բանկերի սնանկությունը` Թուրքիայի քաղաքացիները սպասվող ռիսկերի կանխատեսման տարօրինակ զգացողություն են զարգացրել: Փաստացի թուրքական հասարակության շրջադարձը դեպի ոսկին կարող է սթրեսի ավելի լավ ցուցանիշ հանդիսանալ ֆինանսական համակարգում, քան սովորական մակրոտնտեսական ցուցանիշները, որոնք կարող են կանխատեսել համակարգի հետագիծը, բայց ոչ` ճշգրիտ ժամանակը:

Թուրքերի համար ոսկին վաղուց է խնայողությունների ամենատարածված ձեւը դարձել, ինչպես նաեւ` ապաստան համակարգային ճգնաժամերից: Հոլանդական ING բանկի թուրքական մասնաճյուղի վերջին հարցումը ցույց է տվել, որ Թուրքիայի յուրաքանչյուր չորրորդ քաղաքացու համար ոսկի եւ արտասահմանում տուն ունենալը խնայողության լավագույն միջոցն է: Ամռանը սեյֆերի պահանջարկը քառապատկվել էր` ամսական մինչեւ չորս հազար: Յուրաքանչյուր չորրորդ թուրքից բացի, ով տանը ոսկի եւ արժույթ է պահում, եւս 18 տոկոսը գումար է խնայում բանկային ոսկե հաշիվներում:

Հատկանշական է, որ թուրքերը տանն ավելի շատ ոսկի են պահում, քան բանկում, որտեղ կարող են տոկոսներ ստանալ: Աճում է այն ընկալումը, որ ոսկու եւ արտարժույթի տեսքով 258 միլիարդ դոլարի ավանդները այլեւս անվտանգ չեն դրանց տերերի համար: Դա պայմանավորված է թուրքական լիրայի 133 միլիարդ դոլարի պաշտպանությամբ, որը մասամբ արվում է կրկնակի փոխանակման հնարքի միջոցով. առաջին փոխանակման ընթացքում կենտրոնական բանկը մասնավոր բանկերից արտարժութային ավանդներ է վերցնում, իսկ հետո փոխանցում դրանք պետական ​​բանկեր (լիրայի դիմաց): Դրանից հետո պետական ​​բանկերը վաճառում են արտարժութային ավանդները (դոլարով)` լիրայի անկումը դանդաղեցնելու համար:

Թուրքիայի քաղաքացիները սկսում են վախենալ, որ կարող են կորցնել իրենց արտարժութային ավանդները: Խելացի թուրքերն իրենց խնայողությունները պահում են տանը` լինի դա ոսկու, թե արտարժույթի տեսքով: Բայց սովորական քաղաքացիները դեռ ցանկանում են պահպանել իրենց հարստությունը, իսկ Էրդողանի «Արդարություն եւ զարգացում» կուսակցությունը (ԱԶԿ) նոր ուղիներ է գտնում` ոսկու տենդից օգտվելու համար: Հոկտեմբերին ԱԶԿ-ի օրենսդիրները, չնայած բնապահպանական խնդիրներին, նախագիծ ներկայացրին Թուրքիայում ոսկու արդյունահանման լիցենզիաների երկարաձգման վերաբերյալ: Վերջին երկու տասնամյակի ընթացքում օրենսդիրներն ավելի քան քսան անգամ փոփոխություններ են կատարել հանքարդյունաբերության օրենսդրության մեջ` շրջանցելով էկոլոգիական կանոնակարգերը:

Իսկապես, ոսկուն հետեւելը կարեւոր է` հասկանալու համար, թե իրականում ինչպես է Թուրքիան աշխատում: 2012-2013 թվականներին Թուրքիայի ոսկու ներմուծման եւ արտահանման անսովոր տվյալներին հետեւող վերլուծաբանները բացահայտեցին Իրանի դեմ ԱՄՆ պատժամիջոցները շրջանցելու հսկայական սխեման: Այս երկու տարվա ընթացքում, ինչպես եւ հիմա, Թուրքիայի մակրոտնտեսական գործունեությունը մոլորության մեջ էր գցում. 14 միլիարդ դոլարի ոսկին, որը Թուրքիան, ըստ պնդումների, արտահանել էր գրեթե բացառապես Իրան եւ Արաբական Միացյալ Էմիրություններ, իրականում Անկարայի վճարներն էին Թեհրանին բնական գազի ներմուծման դիմաց, ինչից եւ օգտվեց Էրդողանի կառավարությունը: Սխեմայի գլխավոր կազմակերպիչ Ռեզա Զարաբը պարծենում էր, որ «օգնել է նվազեցնել Թուրքիայի ընթացիկ հաշվի պակասուրդը»: Սխեմայում ներգրավված թուրքական պետական ​​վարկատու Halkbank-ին այժմ մեղադրանք է առաջադրվել Մանհեթենի դաշնային դատարանում` Իրանին ԱՄՆ պատժամիջոցներից խուսափելու գործում օգնության համար:

Սակայն Իրանը միակ գործընկերը չէր, որը մասնակցում էր Թուրքիայի կառավարության` ոսկու հետ կապված մեքենայություններին: 2018-ին Վենեսուելայի ոսկու արտահանումը կտրուկ աճեց` հասնելով 900 միլիոն դոլարի, երբ նախագահ Նիկոլաս Մադուրոն որոշեց ոսկու աֆինաժը մաքրող Շվեյցարիայից Թուրքիա տեղափոխել` ԱՄՆ պատժամիջոցներից խուսափելու համար:

Թուրքիայում ոսկու պահանջարկի աճը, հավանաբար, էլ ավելի «մոխրագույն» ներքին շուկայի կհանգեցնի, որից պետական ​​պաշտոնյաները, հավանաբար, կցանկանան օգտվել: 2019-ի դեկտեմբերին Թուրքիայի կառավարությունը հայտարարել էր ոսկու ներմուծումը կարգավորող կանոնների թուլացման պլանների մասին` թույլ տալով, ըստ Bloomberg News-ի, «ջարդոնի կամ չգրանցված ոսկու սերտիֆիկացումը եւ ստանդարտացումը, որը մարդիկ կարող են ունենալ Թուրքիա մուտք գործելիս»:

Ի վերջո, ոսկու պահանջարկն արտացոլում է Թուրքիայի քաղաքական եւ տնտեսական կյանքի իրողությունները: Մի կողմից, քաղաքացիները փորձում են պահպանել իրենց ունեցած փոքր հարստությունը: Մյուս կողմից, գիշատիչ քաղաքական էլիտան տնտեսական շահ է որոնում քաոսի ֆոնին:

Ամենայն հավանականությամբ, շարքային թուրքերը կրում են իրենց կառավարության անխոհեմ տնտեսական քաղաքականության եւ ոսկու հետ կապված մեքենայությունների հիմնական բեռը: Եթե ​​արժութային ճգնաժամը խորանա, Էրդողանը կարող է ստիպված լինել արգելել արտարժութային ավանդները եւ  «պաշտոնապես» կոնվերտացնել քաղաքացիների խնայողությունները, այսինքն` շուկայական փոխարժեքից ցածր գնով` թույլ տալով հիպերինֆլյացիային եւ բացասական իրական փոխարժեքներին անել իրենց գործը:

Թուրքերի համար տանը ոսկի պահելը լավագույն հակազդեցությունն է ոչ օրտոդոքսալ կառավարության քաղաքականությանը: Բայց դա նաեւ սրում է խնդիրը: Ոսկու ներկրումը վնասում է Թուրքիայի ընթացիկ հաշվի պակասուրդին: Ցածր խնայողությունները բանկերում սահմանափակում են բիզնեսի վարկավորումը: Սակայն քանի դեռ թուրքերը չունեն ֆինանսական համակարգ, որին կարող են վստահել, սովորական ներդրումները կպահպանեն իրենց երկրորդական կարգավիճակը: Էրդողանի հիպերավտորիտարիզմը կարող է շատ բան թելադրել, բայց այն չի կարող ամրապնդել վստահությունը:

Բազմաթիվ առումներով Թուրքիայի կանխատեսելի նվազող տնտեսական հետագիծը «կայունացած աղքատություն է» հիշեցնում, որը գերմանացի փիլիսոփա Վալտեր Բենիամինը նկարագրել է գնաճային Գերմանիայում երկու համաշխարհային պատերազմների միջեւ ընկած ժամանակահատվածում: «Կայուն պայմանները,- նշել է Բենիամինը,- երբեք չպետք է հաճելի լինեն»:

Բայց նույնիսկ այդպիսի «կայուն» անկումը Թուրքիայում այլեւս չի կարող որպես ենթադրվող ընկալվել: Եթե ​​կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութը, ինչպես կանխատեսվում էր,  համաշխարհային տնտեսության վերականգնման հանգեցնի 2021 թվականին, ինչը ոսկու գների անկում կառաջացնի, որը ռեկորդային բարձր մակարդակի էր հասել անցյալ օգոստոսին, թուրքերի հարստությունը կարող է տուժել, ընդ որում` ոչ միայն սնանկացման, այլ նաեւ տանը պահվող անվտանգ ոսկե պահուստների արժեքի անկման պատճառով:

Trend

Վերջին շաբաթվա
ամենաթեժ
իրադարձությունները Թոփ 10
ամենաընթերցված
լուրերը

 Mher Ananyan joins Unibank's Management Board

1

 Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive

2

 Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game

3

 "Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking Scams

4

 Ucom Expands International Roaming Capabilities

5

 Results of the Junius Tournament Announced: The Next Round Ahead

6

 Customer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” Branch

7

 Ucom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF Com...

8

 "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental Organization

9
Sport
Unisport – Armenian Futsal Cup holder AraratBank – Title Sponsor of Urartu Football Club With Unibank’s Sponsorship Armenia Hosts Open Rock Climbing Championship Unibank Becomes the Gold Sponsor of FC Alashkert Armenian footballer's goal helped Anorthosis beat AEL 2-1
Politics
There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan
Socity
Ucom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF Competition Results of the Junius Tournament Announced: The Next Round Ahead Ucom Expands International Roaming Capabilities
Economy
"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking Scams Mher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game
Culture
New Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music Academies Scholarship recipients of the “Armenian Virtuosos” Program participated in the Järvi Academy and Pärnu Music Festival in Estonia, representing Armenia on the international stage Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation
World
Ameriabank Wins in 3 Nominations of Global Finance World’s Best Digital Bank Awards 2023 US-led coalition Iraqi base under attack "Stalin" wins India state elections
Region
Legal
The judge just made a decision to place Avetik under arrest for three months. Anahit Adamyan
Lifestyle
Scientists discover another beneficial property of avocado How does calcium affect health? How many steps do you need to take per day to prolong life?
Photo
Poll