Արամ Գրիգորյան. «Իշխանություններին թվում է, թե համատիրություններն իրենց ձեռքի գործիքն են և նրանց ինչպես ուզեն, այդպես էլ կարող են օգտագործել». «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Պարզվում է համատիրությունների մասին հարցերն այնքան շատ են, որ մեկ հոդվածի շրջանակներում դրանց անդրադառնալ հնարավոր չէ: Այն, որ այդ կառույցները եղել ու շարունակում են մնալ ընդհանուր կառավարման համակարգ կոչվող «օրգանիզմի» կույրաղիքը, միանշանակ է: Եվ զարմանալին այն է, որ նույնիսկ բազմաբնակարան շենքերի սեփականատերերը չգիտեն, թե օրինակ՝ տեղեկանք տալուց ու փող հավաքելուց բացի համատիրություններն ուրիշ ինչի համար են: Ստացվում է, որ համատիրությունները նստած իրենց կոմունալ ծախսերն ու սեփական աշխատակազմի աշխատավարձերն են հավաքում բազմաբնակարան շենքերի բնակիչներից և լավագույն դեպքում՝ եռամսյակը մեկ, «կատարված» աշխատանքների մասին հաշվետվություններ փակցնում մուտքերի դռների վրա, ու՝ վերջ:
Պարզվում է, սակայն, որ իրականում պետռեգիստրում գրանցված համատիրություններից ոչ բոլորը իրականում գոյություն ունեն: «Համատիրությունների նախագահների ասոցիացիա» հասարակական կազմակերպության նախագահ Արամ Գրիգորյանը «Փաստի» հետ զրույցում նշեց, որ մինչև 2002 թվականը համատիրությունների ղեկավարները երեք տարին մեկ պետք է որ ընտրվեին բնակիչների կողմից: Օրենքի փոփոխությունից հետո, սակայն այդ դրույթը հանվել է: Եվ համատիրության ղեկավարի փոփոխություն կարող է լինել բազմաբնակարան շենքերի սեփականատերերի ցանկությամբ միայն: Բայց այստեղ էլ ամեն ինչ չէ, որ միանշանակ է, քանի որ օրենքը մի բան է «ասում», իրականությունը բոլորովին այլ:
«Եկեք օրենսդրությունը չխառնենք իրականության հետ, քանի որ Հայաստանում որպես կանոն ոչ մի օրենք էլ չի գործում: Եվ այս պարագայում պետք չէ միայն համատիրությունների մասին օրենքից խոսել, այլ ամբողջը պետք է դիտարկել մեկ ենթատեքստում: Ցավն այն է, որ մեր երկրում համատիրություն կոչվող ինստիտուտից դեռևս ոչ ոք ոչինչ չի հասկանում: Եթե բնակիչների փոխարեն ուրիշն է համատիրություններ ստեղծել, դա արդեն իսկ խնդիր է: Իսկ առանց խնդիրները ծնող պատճառները լուծելու, հետևանքների մասին խոսելը ճիշտ չէ»,– ասաց Ա. Գրիգորյանը:
Պարզվում է նաև, որ ներկա օրենքով յուրաքանչյուր շենք պետք է իր առանձին համատիրությունը ձևավորի, քանի որ բաժնային սեփականությունը պարփակված է մեկ շենքում: Այսինքն երկու և ավելի շենքերի բնակիչների մասնակցությամբ չի կարող մեկ համատիրություն ձևավորվել: Ստացվում է, որ այն համատիրությունները, որոնք մեկից ավելի շենքերի «միավորումներ» են, արդեն իսկ օրենքի կոպտագույն խախտումով են ձևավորվել:
«Երկու տարբեր շենքեր սեփականատերերի ընդհանուր բաժնային սեփականություն չունեն, ուստի չեն կարող ներառվել մեկ համատիրության մեջ: Եվ եթե համատիրությունները նման տրամաբանությամբ ձևավորվեին, ապա այն վիճակը, որը հիմա կա, երբեք էլ չէր լինի: Այս պայմաններում հարց է ծագում, թե օրինակ մայրաքաղաքի Կենտրոն համայնքի 450 շենքերը, որոնք երկու համատիրության մեջ են ընդգրկված, ինչպես պետք է կարողանան գոյատևել»,– ասաց Ա. Գրիգորյանը:
Այս աբսուրդային իրավիճակի պայմաններում, բնակիչները համատիրություններից պահանջում են պահպանել իրենց պատկանող գույքը, իսկ համատիրություններն էլ իրենց «անգործությունը» թաքցնում են բնակիչների կողմից վարձավճարները 100 տոկոսով չհավաքագրելու քողի տակ: Բայց հարցերի հարցն այն է, որ իրականում բազմաբնակարան շենքերի սեփականատերերի համար հասկանալի չէ, թե օրինակ ինչու ինքը պետք է վճարի համատիրության ղեկավարի, նրա քարտուղարուհու, համատիրության հաշվապահի աշխատավարձերը կամ էլ այդ կառույցի կոմունալ ծախսերը: Եվ ամենազավեշտալին այն է, որ հայտնի էլ չէ, թե օրենքով ինքնիշխան, բայց իրականում իշխանություններից կախված այս կառույցների գործունեությանը կամ անգործությանը վերաբերող հարցերի պատասխանը ումից պետք է ակնկալի ստանալ հասարակությունը:
«Իշխանություններին թվում է, թե համատիրություններն իրենց ձեռքի գործիքն են և նրանց ինչպես ուզեն, այդպես էլ կարող են օգտագործել: Տեղական ինքնակառավարման մարմինների հանդեպ այնպիսի պետական քաղաքականություն է վարվում, որպեսզի մարդիկ չհասկանան, թե իրականում դրանք ինչ կառույցներ են: Այսինքն, խնդիրը ոչ թե համատիրությունում է, այլ՝ պետական համակարգի կառավարման մեջ: Եվ երբ ժամանակին ասում էինք այդ մասին, ոչ ոք բանի տեղ չէր դնում: Համատիրությունները ձևավորվեցին ԺԷԿ կոչվածների ցուցանակները թափելով ու դրանց փոխարեն նոր ցուցանակ կախելով: Այսինքն, դա ոչ թե բնակիչների մեղքն է, այլ երկրում վարվող պետական քաղաքականության, քանի որ իշխանություններն են թույլ տվել, որ այդ համակարգն այդպես զարգանա»,– ասաց Ա.Գրիգորյանը:
Այսինքն, բազմաբնակարան շենքերի կառավարման հարցում պետական քաղաքականություն չիրականացնելու արդյունքում արդեն 25 տարի է ստեղծվել է մի իրավիճակ, որի հետևանքով տուժում են թե՛ բազմաբնակարան շենքերը և թե՛ բնակիչները: Եվ եթե հարցը նոր օրենքն ընդունելուց 15 տարի անց անգամ չի լուծվել և բազմաբնակարանների սեփականատերերը չեն կարողացել այս ընթացքում ինքնակազմակերպվել, այդպես էլ չեն ինքնակազմակերպվի առաջիկա 150 տարում: Եվ եթե այս հարցը պետական քաղաքականության օրակարգային հարցերից մեկը չդառնա, չի բացառվում, որ առաջիկայում եղած բնակֆոնդն էլ կամաց–կամաց քայքայվի և եղած խնդիրների կողքին ավելանան նաև անտուն ու անհասցե քաղաքացիների թիվը:
Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
Idram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden Mall
IDBank warns about scams disguised as remote work
Ucom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers
IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational Foundation
The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest Project
AraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation
Ameriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine
