Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Unibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 ProjectsIDBank and Idram participate in Career City FestAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBankThe Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia
Politics

«Պետք է լի­նի հար­կադ­րե­լու ուժ, մին­չև մեր հա­սա­րա­կու­թյու­նը սո­վո­րի հար­գել և՛ օրեն­քը, և՛ հե­ղի­նա­կա­յին իրա­վուն­քը»

Հեղինակային իրավունքի, դրա խախտման դեպքերի և պաշտպանության մասին «Փաստը» զրուցել է «Հայց» փաստաբանական գրասենյակի տնօրեն, փաստաբան Տիգրան Գրիգորյանի հետ:

-Պարոն Գրիգորյան, ՀՀ օրենսդրությամբ որքանո՞վ են պաշտպանված հայ հեղինակի իրավունքները:

-ՀՀ գործող օրենսդրությունը, մասնավորապես՝ Քաղաքացիական օրենսգրքի 10-րդ բաժինը՝ 62-69-րդ գլուխներով, մանրամասն նկարագրություններով պաշտպանում է տարբեր ոլորտների մեր հեղինակներին, այսինքն՝ նրանց մտավոր սեփականության իրավունքը: Բացի դա, կան հարակից օրենքներ, որոնք ևս պաշտպանում են հեղինակներին: Այս ոլորտը գնալով զարգանում է, տարբեր հայտնագործություններ են կատարվում և այլն, ըստ այդմ՝ օրենսդիրն էլ արդեն կարողանում է փոփոխություններ կատարել օրենքում, ժամանակին համահունչ գնալ: Իմ կարծիքով, ապահովված է իրավական դաշտը, այլ հարց է, թե հեղինակներն այն ինչ եղանակով են ընկալում և կիրառում իրենց իրավունքի պաշտպանությունը:

-Երգահան-կատարողներից գուսան Հայկազունը վերջերս «Փաստի» հետ զրույցում ասաց, որ իր երգերը հնչում են աշխարհի տարբեր ծայրերում՝ համերգների ժամանակ, ռեստորաններում՝ խնջույքների ժամանակ, սակայն ինքը հոնորար չի ստանում, շատ դեպքերում նույնիսկ իր անունը չի հնչում: Այս դեպքում ի՞նչ անի հեղինակը:

-Մեր օրենսդրությունն, օրինակ, ի տարբերություն Վրաստանի օրենսդրության, կամ ԱՊՀ երկրների համեմատ, ավելի լավ պաշտպանություն է տալիս հեղինակներին։ Կլինի գուսան Հայկազունը, թե այլ ստեղծագործող, նա պետք է պաշտպանի սեփական իրավունքները: Երգահանն իր իրավունքը պաշտպանելու համար կարող է դիմել փաստաբանին՝ ասելով, որ իր իրավունքները խախտվում են, երգերը հնչում են այս կամ այն վայրերում՝ առանց իր հետ համաձայնեցնելու: Պահանջագիր է ներկայացվում, օրինակ, ռեստորանին կամ կոնկրետ կատարողներին, նշելով, որ իրենք խախտել են հեղինակի իրավունքները՝ պարբերաբար հնչեցնելով նրա ստեղծագործությունները, և նրանք պարտավոր են հեղինակին հոնորար վճարել: Հեղինակը կարող է ներկայացնել իր ստեղծագործություններն օգտագործելը դադարեցնելու պահանջ և ասել՝ «եթե այսուհետ ուզում եք իմ երգերն օգտագործել, պայմանագիր կկնքենք, ինձ հոնորար կվճարեք, ես ձեզ թույլտվություն կտամ»: Կողմերը պայմանագիր են կնքում և պատշաճ կատարում իրենց պարտականությունները: Մյուս դեպքում՝ ստեղծագործողը կարող է դիմել «Հայ հեղինակ» կազմակերպությանը, որը բավականին արդյունավետ է աշխատում: Մեր մտավոր սեփականության սուբյեկտները հիմնականում մտավորականներ են, որոնք ցանկանում են ստեղծագործել, բայց իրենց իրավունքը չպետք է խախտվի: Հակառակ դեպքում՝ եթե հեղինակը գումար չստանա, «կնեղանա», չէ որ դա նրա ապրուստի միջոցն է: Մեր պետության մեջ ժողովուրդը պետք է սովորի հարգել հեղինակային իրավունքը: Եթե ստեղծագործողը տեսնի, որ իր հայրենիքում ինքը պաշտպանված չէ, նա չի ստանում եկամուտ, ապա նրա պայծառ մտքերը «գնալու են» այլ երկիր:

Ներուժը պետք է պահենք Հայաստանում:

- Արձակագիրը գիրք է հրատարակում, և որոշ ժամանակ անց հայտնաբերում է, որ իր ստեղծագործության մի որոշ հատվածը բառացի արտատպել է մեկ այլ անձ: Սա գրագողություն է: Ինչպե՞ս հեղինակը պաշտպանի իր իրավունքները:

-Հեղինակային իրավունքը պարտադիր չէ, որ գրանցված լինի մտավոր սեփականության գործակալությունում: Ստեղծման պահից արդեն ծագում է հեղինակային իրավունք, եթե չկարողանան ապացուցել հակառակը: Ստեղծագործության իրական հեղինակը կարող է պահանջ ներկայացնել, որ կոնկրետ անձը գրագողությամբ է զբաղվում: Ընդ որում՝ նա կարող է նաև նյութական վնասի պահանջ ներկայացնել: Օրինակ, ասել, որ գիրքը գրախանութում կարող էր վաճառվել X գումարով, և քանի որ գրագողը իրենից առաջ է ընկել, հրատարակել և վաճառել այն, իրեն պատճառվել է այս չափի վնաս: Դա էլ սուբյեկտիվ մոտեցում է պահանջում, բայց հեղինակը կարող է նման պահանջ ներկայացնել, դիմել դատարան, պահանջել, որ խմբաքանակը նաև խանութներից հետ կանչվի, որպեսզի չտարածվի, և իր իրավունքի խախտումը գոնե որոշակի եզրով կասեցվի ու արդեն այն վերականգնելու գործողություններ արվեն:

-Ստացվում է, որ օրենքը գործում է, համակողմանի է ու լիարժեք, բնական է՝ իր որոշակի բացերով: Ուղղակի հեղինակն ինքը պետք է իմանա՞ իր իրավունքները և պարտականությունները և պաշտպանի՞ դրանք:

-Ճիշտ եք նկատում: Աշխատում է այս նորմը. ում իրավունքը խախտված է, նա իրավունք ունի մեր պետությունում պահանջելու փոխհատուցում, խախտված իրավունքի վերականգնում և այլն: Քաղաքացիական օրենսգրքի 14րդ հոդվածը հստակ սահմանում է այդ տիրույթի տարատեսակները: Ավելին՝ ունենք Քրեական օրենսգրքով նախատեսված դրույթ՝ 158-րդ հոդվածով, որը հստակ սահմանում է, թե որ դեպքում կարող ես անգամ հանցագործության մասին հաղորդում տալ: Բայց նաև իմ պրակտիկայից ելնելով՝ նկատել եմ, որ մեր հեղինակները շատ դեպքերում չեն ցանկանում կոնֆլիկտների գնալ, գործընկերային պարկեշտություն են դրսևորում, որը երբեմն ի վնաս իրենց է լինում: Կաշկանդված են լինում, չեն ցանկանում նեղ շրջանակում աղմուկ բարձրացնել: Սա սխալ է: Ի՞նչ պետք է անեն հեղինակները: Կամ իրենք պետք է դիմեն «Հայ հեղինակին», որը մասնագիտացված, ոչ առևտրային ու ոչ պետական կազմակերպություն է, և այն պաշտպանի իրենց շահերը: («Մտավոր սեփականության գործակալությունը», օրինակ, բացառապես գրանցում է հեղինակային իրավունքը, սակայն պատժամիջոցներ չի կիրառում այդ իրավունքը խախտողների նկատմամբ), կամ էլ հեղինակը պետք է փաստաբանական գրասենյակի հետ կնքի պայմանագիր, որը մշտապես կներկայացնի իր շահերը: Երկու տարբերակն էլ նախընտրելի է: Իմ կարծիքով, հեղինակն ինքը չի կարողանա մշտապես ապահովել իր շահերի պաշտպանությունը շուկայում:

Պետք է լինի հարկադրելու ուժ, մինչև մեր հասարակությունը սովորի հարգել և՛ օրենքը, և՛ հեղինակային իրավունքը: Դրա համար ժամանակ է պետք, բայց 1-2 ճիշտ մոտեցման դեպքում ամեն ինչ կընկնի իր տեղը: Մնում է կամք դրսևորեն ու չկաշկանդվեն ինչ-որ մեկից:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ