Էլեկտրահաղորդման օդային գծի կառուցման ծախսերը կրկին կջարդեն ժողովրդի գլխին. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Անցած տարի մեկնարկած Իրան–Հայաստան 400 կիլովոլտ լարմամբ էլեկտրահաղորդման օդային գծի կառուցման ծրագրի շրջանակներում էլեկտրահաղորդման տարբեր հատվածներում արդեն իսկ բավականին գումար է ծախսվել ճանապարհի, խարսխային և անկյունային հենարանի հիմքերի ինժեներաերկրաբանական հետազոտության, հենարանների հիմքերի փորման և այլ աշխատանքներ իրականացնելու համար:
Էներգետիկ Փորձագետ Էմիլ Սահակյանը «Փաստի» հետ զրույցում նշեց, որ կառուցվող օդային գծով հնարավոր կլինի փոխանցել ևս 1200 մեգավատ հզորություն ունեցող հաստատուն հոսանք, սակայն հասկանալի չէ, թե ինչու է այն կառուցվում, եթե ներկայում գործող Հայաստան–Իրան օդային գիծն այս պահին 40 տոկոս ծանրաբեռնվածությամբ է օգտագործվում:
Ի դեպ, նախատեսվում է ծրագրի վրա ծախսել մոտ 142,4 մլն դոլար գումար, որը մոտ 5–6 դրամով կթանկացնի բնակչությանը մատակարարվող էլեկտրաէներգիայի սակագինը:
«Տվյալ պահին մենք այնքան էներգետիկ հզորություններ չունենք, որ առանց մեր բնակչությանը վնաս պատճառելու կարողանանք Վրաստան կամ Իրան հասցնել: Իսկ այդ գծերի կառուցումը, շահագործումն ու պահպանումը լրացուցիչ ֆինանսական ծախս է պահանջելու: Ուստի շատ կարևոր է պարզել, թե որն է այդ գծի կառուցման վերջնական նպատակը: Իմ խորին համոզմամբ սա ծանր բեռ է լինելու Հայաստանի ողջ բնակչության համար, որն ավելացնելու է էլեկտրաէներգիայի սակագինը»,– ասում է Է. Սահակյանը:
Ի դեպ սա միակ և դեռևս չմեկնաբանված և չհիմնավորված ծրագիրը չէ: Նման մի նախագիծ էլ նախատեսվում է կյանքի կոչել դեպի Վրաստան ուղղությամբ, այն դեպքում, երբ եղած հաղորդման գծերն այս պահին կրկին գրեթե չեն օգտագործվում:
Էներգետիկ–փորձագետը խորհուրդ է տալիս անցյալի սխալները չկրկնել և ևս մեկ անգամ վերանայել այդ ծրագրերի անհրաժեշտության հարցը: Իսկ անցյալի սխալներ ասելով՝ խոսքը Հրազդանի ՋԷԿ–ի 5–րդ էներգաբլոկի կառուցման աննպատակահարմարությանն է վերաբերում: Հիշեցնենք, որ դրա վրա 367 մլն դոլար գումար ծախսվեց, որը պետք է տարեկան 39,5 մլն դոլարի չափով մինչև 2032 թ.–ը մարվի: Եվ ահռելի ներդրումից հետո որքան էլ զարմանալի է, այն տարեկան ընդամենը երկու ամիս է աշխատում:
Ի դեպ, էներգետիկայի զարգացման երկարաժամկետ ծրագրում Հրազդանի ՋԵԿ–ի և 5–րդ բլոկի շահագործումը գնահատվել է տնտեսապես անարդյունավետ: Ստացվում է, Հայաստանի ողջ ազգաբնակչությունը դեռևս 15 տարի պետք է մի «ապրանքի» համար վճարի, որը ոչ միայն օգուտ չի տալիս, այլև անցյալի սխալների պատճառով բեռ է դարձել բոլորի համար:
Այս պարագայում իսկապես հարց է ծագում, թե ինչքանով է ձեռնտու էլեկտրահաղորդման օդային նոր գծի կառուցման ծրագիրը կամ որքան է այդ գծի կառուցումից ակնկալվող օգտակար գործողության գործակիցը, այն դեպքում, երբ դրանց կառուցման համար վերցված գումարները կրկին փակվելու են ժողովրդի հաշվին:
«Ի դեպ, 220 կՎ էլեկտրահաղորդման օդային գիծ դեպի Իրան այսօր մենք ունենք, որն իր ողջ հզորության 40 տոկոսով է օգտագործվում: Ունենք նաև դեպի Վրաստան գնացող գիծ նույնպես: Դրանք լրիվ նոր կառուցված գծեր են, որոնք դեռ 50 տարի կարող են ծառայել նույն նպատակին: Սակայն այդ գծերի 60 տոկոսը չօգտագործելով նորը կառուցելն ինչ նպատակ ունի, հասկանալի չէ: Պաշտոնական դիրքորոշման համաձայն ասվում է, որ այն տարածքային ինտեգրման նպատակով է կառուցվում՝ Ռուսաստան–Վրաստան–Հայաստան–Իրան կապ ստեղծելու համար, սակայն դրանք լոկ խոսքեր են, քանի որ ոչ Ռուսաստանին է ձեռնտու Իրանին էլեկտրաէներգիա մատակարարելը, ոչ էլ մեզ՝ Վրաստանին»,– ասում է փորձագետը:
Հարց է ծագում, թե ինչու է էներգետիկայի նախարարությունը խուսափում մատչելի ձևով հիմնավորել ու պարզաբանել կամ ինչպես վարչապետ Կ. Կարապետյանն է ասում՝ թուղթ ու գրիչով բացատրել, թե որքան է այդ ծրագրերի ՕԳԳ–ն և որքանով է նպատակահարմար ժողովրդին կրկին երկար ժամանակով մեկ այլ անիմաստ բեռի տակ գցելը, եթե այդ ծրագրի հետևանքով պարտք կուտակելուց բացի այլ հեռանկար այս պահին տեսանելի չէ:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: