English
Հայերեն Русский
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Timeline
"The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy Idram and IDBank Support Startups at Seaside Startup SummitIt is now possible to register in Unibank’s mobile application through imID as well“Free In-Game Bonuses”: IDBank Warns About Cyberattacks Targeting SchoolchildrenMoody's affirms Converse Bank's ratings and changes outlook to positive from stableNew Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music AcademiesRate.Trading Platform at Seaside Startup Summit: IDBank Introduces an Innovative SolutionKhachaturian Rooftop Grand Opening Supported by IDBankUcom’s Sales and Service Center Reopens at 24/2 Shahumyan Street in Ararat Scholarship recipients of the “Armenian Virtuosos” Program participated in the Järvi Academy and Pärnu Music Festival in Estonia, representing Armenia on the international stageUcom Supports the Installation of a 15 kW Solar Power Plant at the Vayk Sports School New Financial Skills at the Davidbek Games: Idram&IDBankCashIn Services at AraratBank ATMs: Fast, Simple, and SecureUcom Sales and Service Center Reopens at 3/47 Yerevanyan Street in Yeghvard Up to 25% idcoin when purchasing Flyone flight tickets: Idram&IDBank Converse Bank Named Armenia’s Best Digital Bank for Consumers by EuromoneyUcom and Microsoft Innovation Center Help School Students Build Cybersecurity Skills Ucom Supports Installation of 10 kW Solar Plant in Shenavan, Lori Unibank to Raffle a Trip to ItalyCustomer Appreciation Day in Vanadzor: IDBankHaik Kazazyan to Perform Khachaturian’s Violin Concerto at the Closing Concert of the Madeira Classical Orchestra’s 2025/2026 SeasonMy Forest Armenia is a beneficiary of the "Power of One Dram" initiative in July Become a Unibank shareholder and benefit from an attractive investment opportunityIDBank warns of scam calls impersonating pension fundsA little corner of France in Hrazdan, with the partnership of Converse SME Idram is the general partner of the "Towards Conscious Parenting 2026" annual conference Polytechnic University Graduation Ceremony Held with the Support of Unibank Converse Bank Completes the Placement of EBRD Bonds From Financial Adventures to Great Victories: The 4th Junius Financial Online Tournament Wrapped UpThe Power of One Dram and the Armenian State Symphony Orchestra Conclude the Forest Project Launched in Shirak EBRD to Launch AMD 5 Billion Floating-Rate Bond Offering in Armenia Three-day Financial Literacy Course at the FAST Foundation’s AI Camp: Idram&IDBank Coffee, a Break, and Up to 10% idcoin with Idram&IDBank Ucom Introduces the New uMix 5000 Regional Package: 3 Services for Just AMD 5,000 per Month "Monaco glamour, Vegas energy, Macau prestige - yet uniquely Armenian." Artak Tovmasyan on how Seven Visions is redefining world-class hospitality Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank "Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick" “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia
All Timeline »
Economy

Հայաստանը հայտնվել է ներմուծումների ուժեղ ճնշման տակ

ՄԻ՛ վճարեք հոսանքի գումար, այն այսուհետ ԱՆՎՃԱՐ է՝ https://4q5w.short.gy/Solaron-old

Պաշտոնական տվյալներով, արտահանումը Հայաստանից մեծ տեմպերով ավելանում է, ու թվում է, թե դա պիտի հանգեցներ արտաքին առևտրի հաշվեկշռի բարելավման։ Բայց հակառակն է եղել. տեղի է ունեցել բացասական հաշվեկշռի խորացում։

Խոսքը արտահանման և ներմուծման հարաբերակցության մասին է։ Եթե անցած տարվա այս ժամանակահատվածում ներմուծումը 1,58 անգամով էր գերազանցում արտահանմանը, այս տարի արդեն 1,73 անգամով է գերազանցում։ Սա նշանակում է, որ ներքին շուկայում ավելանում է ներմուծվող ապրանքների կշիռը՝ ի հաշիվ տեղական արտադրության։ Պատճառն այն է, որ տեղական արտադրությունը խթանելու փոխարեն՝ իշխանություններն իրականացնում են այնպիսի տնտեսական ու ֆինանսական քաղաքականություն, որն առավելությունը տալիս է ոչ թե տեղական արտադրությանը, այլ ներմուծմանը։ Արդյունքում՝ տեղական արտադրությունն իր տեղը զիջում է ներմուծմանը։

Դա կապված է մի կողմից՝ ներքին արտադրության թույլ զարգացումների, մյուս կողմից՝ ներմուծման համար ստեղծված բարենպաստ պայմանների հետ։

Որքան էլ իշխանությունները հպարտանում են, որ ունենք տնտեսական ակտիվության բարձր աճ, դա բոլորովին էլ չի խոսում մեր տնտեսության առավելությունների մասին։ Իրական հատվածում, որը պիտի ապահովեր ներքին շուկայի պահանջարկը, զարգացումներ գրեթե չկան կամ շատ ցածր են։ Տեղական արտադրանքը չի դիմանում ներմուծման մրցակցությանը։

Ներմուծման համար ստեղծվել են չափից դուրս նպաստավոր պայմաններ՝ կապված հատկապես ազգային արժույթի ամրապնդման և տարադրամի էժանացման հետ։ Դրամը թանկացել է՝ մի կողմից հարվածելով տնտեսության արտահանելի հատվածին, մյուս կողմից՝ առավելություններ ստեղծելով ներմուծման համար։

Զարմանալի չէ, որ Հայաստանը հայտնվել է ներմուծումների ուժեղ ճնշման տակ։ Թվում է, թե ակտիվ արտահանումներ ենք իրականացնում, բայց ներմուծումների աճի տեմպը շատ ավելի բարձր է։ Դրա հետևանքով էլ խորանում է արտաքին առևտրի բացասական հաշվեկշռը։ Արտահանման աճի տեմպն անհամեմատ ավելի ցածր է, քան ներմուծմանը։

Պաշտոնական տվյալներով, տարվա առաջին կեսին ներմուծումը Հայաստան ավելացել է 48,7 տոկոսով։ Եթե այս աճը բերում ենք դրամային տեսքի՝ ստացվում է ավելի քան 1 մլրդ 79 մլն դոլար։ Այս տարվա ընդամենը 6 ամսվա ընթացքում ներմուծումները 1 մլրդ 79 մլն դոլարով ավելի շատ են եղել։

Իհարկե, դրա վրա իր ուղղակի ազդեցությունն է ունեցել նաև գնաճը։ Բայց այն միայն գնաճով չէ, որ պայմանավորված է։ Ավելացել է նաև բուն ներմուծումը։

Դրան նպաստել են ոչ միայն փոխարժեքները, այլև իշխանությունների իրականացրած տնտեսական քաղաքականությունը։ Նույն Թուրքիայի օրինակը բերենք. անցած տարի հայտարարված էմբարգոյի պայմաններում թուրքական ապրանքների ներմուծումը Հայաստան էապես կրճատվել էր, և դրանց մի մասը փոխարինվել էր տեղականով։ Այս տարվա սկզբից իշխանությունները որոշեցին վերացնել էմբարգոն ու շատ արագ վերականգնեցին թուրքական ապրանքների հոսքը մեր շուկայում։ Հինգ ամսում Թուրքիայից ներմուծումն ավելացել է 10 անգամ։

Սա միայն ուղղակի ավելացում չէ։ Դրա հետևանքով տուժել է ներքին արտադրությունը, որն իր հնարավորություններով միշտ չէ, որ կարողանում է մրցակցել թուրքական էժան ապրանքների հետ ու աստիճանաբար դուրս է մղվում շուկայից։

Սրանով տեղական արտադրությունը փոխարինվում է ներմուծմամբ։ Եվ դա միայն Թուրքիայի հետ առևտրային հարաբերությունների պարագայում չէ, որ տեղի է ունենում։ Դա է վկայում նաև ներմուծման նման կտրուկ աճը։

Երբեմն իշխանությունները սիրում են ներմուծման աճը կապել տնտեսության տեխնիկական վերազինման հետ։ Ճիշտ է, մեքենաների, սարքավորումների և մեխանիզմների գծով ունենք ներմուծման աճ, բայց նախ՝ դա այն աճը չէ, որի մասին կարելի է խոսել, և երկրորդ՝ այդ աճի մեջ մեծ է հատկապես տրանսպորտային միջոցների, մասնավորապես՝ ավտոմեքենաների ներմուծման բաժինը։ Դրանց մի մասն էլ վերարտահանվում է։ Պատժամիջոցների կիրառումից հետո Ռուսաստանը նպաստավոր շուկա է դարձել տրանսպորտային միջոցների վերարտահանումների համար, որից և օգտվում են նաև հայաստանյան գործարարները։ Սակայն դա իրականում մեր տնտեսության հետ որևէ կապ չունի, թեև ազդում է՝ ինչպես ներմուծման, այնպես էլ՝ արտահանման ցուցանիշների վրա։ Նաև դրա արդյունքում է ավելացել արտահանումը Ռուսաստան։ Թեև՝ անգամ այդ պայմաններում, Ռուսաստանից ներմուծման աճի տեմպը շատ ավելի բարձր է եղել, քան արտահանմանը։

Ռուս-ուկրաինական հակամարտության ու Ռուսաստանի նկատմամբ կիրառվող պատժամիջոցների սկզբնական շրջանում մի պահ թվում էր, թե Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև ապրանքաշրջանառությունը կարող է մեծապես տուժել։ Բայց պաշտոնական տվյալներն այլ բան են ասում։ Ռուսաստանը շարունակում է ոչ միայն լինել Հայաստանի ամենախոշոր առևտրային գործընկերը, այլև այդ հարաբերություններն այս տարի շատ ակտիվ ավելացել են և առաջին հերթին՝ ներմուծման ավելի բարձր աճի արդյունքում։

Չնայած Ռուսաստանի տնտեսության դժվարություններին ու կիրառված պատժամիջոցներին, այս տարվա առաջին 5 ամիսներին Ռուսաստանից ապրանքների ներմուծումը Հայաստան ավելացել է 42,5 տոկոսով։ Դրամային արտահայտությամբ այն կազմել է գրեթե 840 մլն դոլար՝ անցած տարվա 589 միլիոնի դիմաց։

Գրեթե 251 միլիոնով ավելի շատ ապրանք է այս տարի ներմուծվել Ռուսաստանից Հայաստան։

Հայաստանից Ռուսաստան արտահանումն էլ է ավելացել, բայց գումարային առումով գրեթե 3 անգամ ավելի քիչ։

Հակամարտության սկզբնական փուլում 2 երկրների միջև առևտրի շրջանառությունները մի պահ իսկապես խնդիրների բախվեցին։ Մարտին՝ ինչպես արտահանման, այնպես էլ՝ ներմուծման ծավալները կրճատվեցին, բայց հետո արագորեն վերականգնվեցին։ Մի բան, ինչը չի կարելի ասել հայ-ուկրաինական առևտրային հարաբերությունների մասին։ Դրանք հակամարտությունից հետո կտրուկ նվազեցին ու շարունակում են այդպիսին մնալ։

Գրեթե դադարել է հատկապես արտահանումը։ Հակամարտությանը հաջորդած 3 ամիսներին Հայաստանից Ուկրաինա է մատակարարվել ընդամենը 933 հազար դոլարի ապրանք։ Արտահանումը նվազել է ավելի քան 46 տոկոսով։

Որքան էլ կարող է տարօրինակ լինել, ներմուծումն Ուկրաինայից ավելի քիչ է տուժել։ Թեև տեմպը ընկել է, բայց հակամարտությունից հետո էլ այդ երկրից շարունակվել է ապրանքների ներկրումը։ Վերջին երեք ամսում բերվել է գրեթե 12 մլն դոլարի ապրանք։

Տարօրինակ բարձր ակտիվություն է դիտարկվել Միացյալ Նահանգներից իրականացվող ներմուծումների առումով։ Նախորդ տարվա համեմատ ներմուծումն աճել է 2,4 անգամով՝ 37,5 մլն դոլարից հասնելով գրեթե 91 միլիոնի։

Թե հատկապես ո՞ր ապրանքների ներմուծման պահանջարկն է հանգեցրել այդպիսի կտրուկ փոփոխության, հնարավոր կլինի ասել ավելի ուշ, երբ կհրապարակվեն ներմուծման ապրանքային տվյալները, ըստ երկրների։

Իհարկե, ներմուծումների ակտիվությունը Հայաստան միայն Ռուսաստանով ու Միացյալ Նահանգներով չէ, որ պայմանավորվել է։ Դա նկատելի է նաև բազմաթիվ այլ երկրների հետ ունեցած առևտրային հարաբերություններում։ Ընդհանրապես Հայաստանը շատ քիչ երկրների հետ ունի դրական առևտրային հաշվեկշիռ, որը մեր տնտեսության լավ վիճակից չի գալիս։

ՀԱԿՈԲ ՔՈՉԱՐՅԱՆ

Trend

Վերջին շաբաթվա
ամենաթեժ
իրադարձությունները Թոփ 10
ամենաընթերցված
լուրերը

 Mher Ananyan joins Unibank's Management Board

1

 Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive

2

 Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game

3

 "Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking Scams

4

 Ucom Expands International Roaming Capabilities

5

 Results of the Junius Tournament Announced: The Next Round Ahead

6

 Customer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” Branch

7

 Ucom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF Com...

8

 "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental Organization

9
Sport
Unisport – Armenian Futsal Cup holder AraratBank – Title Sponsor of Urartu Football Club With Unibank’s Sponsorship Armenia Hosts Open Rock Climbing Championship Unibank Becomes the Gold Sponsor of FC Alashkert Armenian footballer's goal helped Anorthosis beat AEL 2-1
Politics
There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan
Socity
Ucom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF Competition Results of the Junius Tournament Announced: The Next Round Ahead Ucom Expands International Roaming Capabilities
Economy
"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking Scams Mher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game
Culture
New Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music Academies Scholarship recipients of the “Armenian Virtuosos” Program participated in the Järvi Academy and Pärnu Music Festival in Estonia, representing Armenia on the international stage Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation
World
Ameriabank Wins in 3 Nominations of Global Finance World’s Best Digital Bank Awards 2023 US-led coalition Iraqi base under attack "Stalin" wins India state elections
Region
Legal
The judge just made a decision to place Avetik under arrest for three months. Anahit Adamyan
Lifestyle
Scientists discover another beneficial property of avocado How does calcium affect health? How many steps do you need to take per day to prolong life?
Photo
Poll