Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the DiasporaNew Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyanIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, California
World

Վրաստանը չի կարող բռնել Հայաստանի կողմը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեր հասարակական ու քաղաքական միտքն արդեն համակերպվել է այն իրողության հետ, որ ավանդաբար լինելով մեր հարևան քրիստոնյա երկիրը` Վրաստանը, հարկ եղած դեպքում, այնուամենայնիվ, նախապատվությունը տալիս է Ադրբեջանին կամ Թուրքիային: Փորձենք բացահայտել այդ երևույթի հիմնապատճառները:

ԽՍՀՄ փլուզումից հետո թուրքական պետությունն աստիճանաբար, բայց հետևողականորեն մեծացնում է իր ազդեցությունը Վրաստանում: Ինչպես նշում են վրաց որոշ մտահոգ շրջանակներ, թուրքական «սողացող էքսպանսիան» առավել մեծ թափ հավաքեց գունավոր հեղափոխությունից և 2008 թ. վրաց–ռուսական պատերազմից հետո: Ու այսօր նույն Վրաստանում ստիպված են արձանագրել` թուրքական նպատակաուղղված քաղաքական ու տնտեսական էքսպանսիան տալիս է բավականին էական արդյունքներ: Դա հատկապես նկատելի է Աջարիայում, որն անմիջականորեն սահմանակցում է Թուրքիայի հետ: Ավելին, մոտ 300 տարի լինելով Օսմանյան կայսրության կազմում, թուրքական վերնախավի որոշակի շրջաններում այդ տարածքը նախկինի պես համարվում է թուրքական «պատմական» տարածք: Ավելին, մի քանի տարի առաջ վրաց հասարակության շրջանում մեծ աղմուկ բարձրացավ, երբ պարզվեց, որ թուրքական դասագրքերում Աջարիան Բաթումով հանդերձ ներկայացվել է որպես Թուրքիայի մաս:

Թուրքական քաղաքականությունն աշխատում է մի քանի ուղղությամբ: Գլխավորները տնտեսականն ու կրոնականն են: Նախ խոսենք կրոնականի մասին: Խորհրդային տարիներին շատ աջարցիներ` մահմեդական վրացիներ հեռացել էին իսլամից: Թեպետ անկախացումից հետո վրաց ուղղափառ եկեղեցին շատերին հավատափոխեց և դարձրեց քրիստոնյա, բայցևայնպես մահմեդականներն այնտեղ շատ են: Աջարցի երիտասարդների մեծ մասը իր կրթությունը շարունակում է թուրքական բուհերում: Այս փաստն ազդում է նրանց կրոնական գիտակցության վրա: Վերջին տարիներին մեծապես ակտիվացել է թուրքերի միգրացիան Աջարիա, ինչի հետևանքով տարածաշրջանում միջկրոնական հարաբերությունները սրվել են (ընդ որում, նրանց մեծ մասին տրվել է Վրաստանի քաղաքացիություն: Խոսքը ավելի քան 25000 թուրքի մասին է): Նույնիսկ արձանագրվում են հարձակումներ ուղղափառ հոգևորականների վրա: Որոշ փորձագետներ նշում են, որ այսօր Աջարիայում կան տասնյակ, նույնիսկ հարյուրավոր փոքր մզկիթներ: Իսկ Աբդուլ Ազիզ սուլթանի պատվին, ում օրոք նվաճվել է Աջարիան, Բաթումում Ազիզիե մզկիթի շինարարության շուրջ` մի քանի տարի առաջ ծագած խոշոր սկանդալը կարելի է համարել Աջարիայում միջկրոնական հակասությունների յուրօրինակ խորհրդանիշ:

Սակայն կրոնականից առավել շոշափելի արդյունքներ տալիս է տնտեսականը: Այսպես, Աջարիայի գրեթե բոլոր խոշոր հյուրանոցները, կազինոները, բարերը, ռեստորանները պատկանում են թուրք գործարարների: Թուրքերի ձեռքում են գտնվում գրեթե բոլոր այն տրանսպորտային ընկերությունները, որոնք Թուրքիայից ու Եվրոպայից Վրաստանի տարածքով բեռնափոխադրումներ են կատարում դեպի հարևան երկրներ, Կենտրոնական Ասիայի պետություններ: Վրացական նմանատիպ ընկերությունների համար թուրքական կողմը սահմանել էր չափազանց բարձր սակագներ, ինչը նրանց մրցունակությունից զրկել էր: Նույն վիճակն է ուղևորափոխադրող ավտոբուսների դեպքում: Ավելին, թուրքերի ձեռքին է հայտնվել Թբիլիսիի օդանավակայանը, ու դա այն դեպքում, երբ գերմանացի ներդրողները շատ ավելի շահավետ պայմաններ էին առաջարկել: Իսկ Բաթումի օդանավակայանը հայտարարվել է Թուրքիայի ներքին օդանավակայան:

Վրաստանի նախկին վարչապետ, քաղաքական, պետական գործիչ Թենգիզ Սիգուային այս փաստերը շատ են մտահոգում. «Վրաստանում ներդրումների 70 տոկոսը Թուրքիայից է: Գուցե դա լավ է, եթե նրանց ձեռքը չհանձնեինք լծակները: Ինչո՞ւ պետք է Բաթումի օդանավականը տնօրինի Թուրքիան: Այո, Թուրքիան մեր լավ հարևանն է, բայց նման մեծ ազդեցությունն անթույլատրելի է»:

Թուրքիայից հետ չի մնում նրա կրտսեր եղբայրը` Ադրբեջանը: Այդ երկիրը լիուլի օգտվեց այն հանգամանքից, որ Ռուսաստանը տնտեսական էմբարգո հայտարարեց Վրաստանին: Այսօր Ադրբեջանը Վրաստանին վառելիք և բնական գազ է մատակարարում եվրոպական գներով: Ադրբեջանական բիզնեսը նույնպես մեծ թափով է զարգանում: Առանձնանում է պետական մասնակցությամբ «Socar» ընկերությունը, որը վառելիքի բաշխման ամենամեծ ցանցն ունի Վրաստանում: Ընդ որում, ընկերությունը ստացած հասույթը երկրից չի հանում` հսկայական գումարներ է ծախսում` ավելի ամրանալու վրացական աշխատանքի ու իրացման շուկաներում: Ավելին, վրացական աղբյուրների պնդմամբ` «Socar»–ի բենզալցակայաններում աշխատում են միայն ադրբեջանցիներ, վրացիներին ու հայերին արգելում են այնտեղ աշխատել:

Այս ամենին գալիս է միանալու նաև քաղաքական ու ռազմական բաղադրիչը: Ինչպես Ադրբեջանը, Վրաստանը նույնպես խնդիր ունի` կապված իր տարածքային ամբողջականության պահպանման հետ: Մինչս օրս Վրաստանը պայքարում է Աբխազիայի ու Հարավային Օսիայի համար այնպես, ինչպես Ադրբեջանը` ԼՂ–ի համար: Այս առումով նրանց շահերը միանշանակ համընկնում են:

Ռազմական ուղղությամբ ևս Վրաստանը, Ադրբեջանն ու Թուրքիան բավականին ակտիվ համագործակցում են: Արդեն քանի տարի է` կազմակերպվում են եռակողմ համատեղ զորավարժություններ: ՆԱՏՕ ձգտող Վրաստանի համար ՆԱՏՕ–ի անդամ Թուրքիայի բարեկամությունը չափազանց կարևոր է:

Սակայն շատ վրացի փորձագետներ համոզված են, որ այս ամենով հանդերձ Թուրքիայի խնդիրը միայն իր այսրոպեական շահերը սպասարկելը չէ: Այսպես, վրացի հայտնի քաղաքագետ Ռամազ Սակվարելիձեն համոզված է. «Շատ ցանկալի կլիներ, որ մեր իշխանություններն ավելի ուշադիր հետևեին Աջարիայի նկատմամբ Թուրքիայի հետաքրքրություններին: Թուրքիայում ուժեղ են պանթյուրքիզմի գաղափարները: Հնարավոր է, որ Թուրքիայի տնտեսական, նաև կրոնական հավակնությունները նման գաղափարները նյութականացնելու փորձ են»:

 Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: