Ինչպես բացառել զարկերակային գերճնշման բացասական հետևանքները. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հայաստանում շարունակվում են կարևորվել զարկերակային գերճնշման սքրինինգ հետազոտությունները։ Ինչպես ամբողջ աշխարհում, այնպես էլ մեր երկրում մարդկային մահացության ամենատարածված պատճառներից մեկը հենց սիրտ–անոթային հիվանդություններն են՝ մասնավորապես զարկերակային գերճնշումը և նրա բարդությունները:

Զարկերակային գերճնշում կոչվող հիվանդությունը ունի առաջացման մի շարք պատճառներ, որոնցից ամենատարածվածներն են`

• սիրտ–անոթային խնդիրները,

• ճարպակալումը,

• վնասակար սովորությունները (ծխելը, ալկոհոլի չարաշահումը),

• էնդոկրին հիվանդությունները կամ թեկուզ տարիքային հորմոնալ փոփոխությունները,

• երիկամային հիվանդությունները,

• լյարդային հիվանդությունները,

• ցանկացած դրսևորմամբ նյութափոխանակության խանգարումները,

• սթրեսները,

• ժառանգական նախատրամադրվածությունը և այլն:

Չափազանց դժվար է սեղմ ժամկետներում հայտնաբերել կոնկրետ գերճնշման պատճառը և կանխատեսել ապառնացող վտանգները, սակայն չափազանց հեշտ և արդյունավետ կերպով հնարավոր է կանխարգելել զարկերակային գերճնշման առաջացումը` սքրինինգ հետազոտության միջոցով:

Զարկերակային գերճնշման հնարավոր վտանգներն են`

• սրտամկանի ինֆարկտը,

• սրտային ասթման կամ սրտային անբավարարությունը,

• անոթային անևրիզմաները,

• երիկամային անբավարարությունը,

• լյարդային անբավարարությունը,

• տեսողական խանգարումները,

• նյութափոխանակության և գազափոխանակության խանգարումները,

• նյարդային խանգարումները և այլն:

Վերոհիշյալ բարդությունները հնարավոր է անվերջ թվարկել, քանի որ զարկերակային գերճնշման հետևանքով խանգարվում է բոլոր օրգան համակարգերի բնականոն գործունեությունը:

2017 թվականին Ամերիկյան սրտաբանների միությունը համաշխարհային այլ` 11 առողջապահական կազմակերպությունների հետ համատեղ գիտաժողով անցկացրեց, որի ընթացքում վերամշակվեցին սիրտ–անոթային մի շարք հիվանդությունների դեմ պայքարի տարբերակներ, որոնցում իր ուրույն տեղը ուներ զարկերակային գերճնշումը: Գիտաժողովի ընթացքում մշակվեցին նորագույն ուղեցույցներ և չափորոշիչ սանդղակներ, որոնց օգնությամբ հնարավոր է առավել արդյունավետ կերպով ախտորոշել սիրտ–անոթային հիվանդությունները:

Զարկերակային գերճնշման նորագույն սանդղակը սահմանում է հետևյալ չափորոշիչները`

• նորմալ զարկերակային ճնշում – 120/80 մմ սս և ցածր,

• բարձր զարկերակային ճնշում –120–129/80 մմ սս և բարձր,

• զարկերակային գերճնշում I աստիճանի– 130–139/80–89 մմ սս,

• զարկերակային գերճնշում II աստիճանի–140–159/90–99 մմ սս,

• զարկերակային գերճնշում III աստիճանի –160/100 մմ սս և բարձր:

Զարկերակային գերճնշման սքրինինգը նպատակ է հետապնդում վաղ կանխորոշել գերճնշումը կասեցնելով բոլոր վերոհիշյալ բարդությունները:

2015 թվականից մինչ օրս ՀՀ ԱՆ առաջնային օղակի բուժ հիմնարկներում զարկերակային գերճնշման անվճար սքրինինգ հետազոտություն է անցել շուրջ` 705000 ՀՀ քաղաքացի, որոնց շուրջ 46%–ի մոտ ախտորոշվել է զարկերակային գերճնշում I աստիճանի, 23%–ի մոտ ախտորոշվել է զարկերակային գերճնշում II աստիճանի, 19%–ի մոտ ախտորոշվել է III աստիճանի զարկերակային գերճնշում, իսկ հետազոտվածների մնացած 12%–ի մոտ հերքվել է զարկերակային գերճնշման երևույթը: Ցուցանիշները փաստում են խնդրի լրջությունը, այդ իսկ պատճառով ՀՀ առողջապահության նախարարությունը շարունակում է իր ԱՆՎՃԱՐ սքրինինգ հետազոտության արշավը, ընդգրկելով ավելի ու ավելի լայն հասարակական ռեսուրսներ և պարգևելով Հայ ազգաբնակչությանը ԱՆՎՃԱՐ հետազոտությունների և սքրինինգ ծրագրերի լայն ընտրանի: 35–68 տարեկան անձինք կարող են ընդգրկվել անվճար սքրինինգ ծրագրում և հետազոտվել, պարզապես դիմելով տեղամասային բուժ հիմնարկ` քաղաքային պոլիկլինիկա կամ գյուղական ամբուլատորիա:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում