English
Հայերեն Русский
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Timeline
Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank "Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick" “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia AraratBank Reports Growth in its SME Loan Portfolio in 2025 Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in ArmeniaUnibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders Business registration is now available at UnibankUp to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa CardsAI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run. Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlookUcom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing ImpairmentsUcom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026 Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in BarcelonaTop Travel Destinations of 2026: IDBank Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBankMoody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook ''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram'' Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBankWildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase ServiceZCMC Joins the United Nations Global Compact Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6Junius is back — with a new tournament and valuable prizes Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading PlatformCustomer Appreciation Day in Gyumri: IDBankSolis CJSC, managed by Amber Capital and combining a portfolio of solar power plants, issues bonds Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in a Panel Discussion at RISE Powered by Silicon Mountains Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank Ameriabank Won in 4 Categories at AMX Awards 2026Idram Becomes a Partner of “Little Mher”Unibank has launched instant transfers by phone number Unisport Crowned Armenian Futsal Premier League ChampionOn May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6
All Timeline »
Politics

«Դարձ ի շրջանս յուր». ի՞նչ է կատարվում անշարժ գույքի շուկայում արհեստական «բումից» հետո. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հայաստանի անշարժ գույքի շուկան 2025 թվականին մտել է որակապես նոր փուլ, որն արմատապես տարբերվում է նախորդ չորս տարվա ռեկորդային ակտիվությունից։ Այն, ինչ մասնագետները մինչ վերջերս բնութագրում էին որպես «բում», այսօր աստիճանաբար փոխարինվում է ավելի հավասարակշռված, ավելի չափված դինամիկայով։ Նման անցումն ինքնին բազմաշերտ երևույթ է, որի ետևում կանգնած են ինչպես օրենսդրական փոփոխությունները, այնպես էլ շուկայական հասունացման բնական գործընթացը։ Հասկանալու համար, թե ինչ է կատարվում հայկական անշարժ գույքի ոլորտում, անհրաժեշտ է ժամանակային կտրվածքում դիտարկել տեղի ունեցող գործընթացների տրամաբանությունը։

2021-2024 թվականներն անշարժ գույքի շուկայի պատմության մեջ բացառիկ տարիներ էին Հայաստանի համար։ Ռուս-ուկրաինական պատերազմի հետևանքով ձևավորված մեծ արտագաղթի ալիքը, ռուսաստանցի ՏՏ մասնագետների ու ձեռնարկատերերի հոսքը, կապիտալի ներհոսքն ու ժամանակավոր բնակության կարիքը Հայաստանը, մասնավորաբար ու հատկապես Երևանը վերածեցին անշարժ գույքի ակտիվ պահանջարկի կենտրոնի։

Դրան զուգահեռ «Եկամտային հարկի վերադարձ» ծրագիրն ապահովում էր ներքին պահանջարկ՝ խթանելով հայ քաղաքացիների կողմից բնակարանի ձեռքբերումը առաջնային շուկայից, այսինքն՝ անմիջականորեն կառուցապատողից՝ ստանալով վճարած եկամտային հարկի վերադարձ։

Այս երկու շարժիչ ուժերի՝ արտաքին պահանջարկի և ներքին խրախուսող պայմանների համընկնումն ու փոխհամալրումն ստեղծեցին աննախադեպ ակտիվություն, որը, ասենք անկեղծ, շուկայի բնական ռիթմից արագ էր ընթանում։ Սակայն կարճ ժամանակ անց Հայաստան եկած ռուսաստանցիների մեծ մասը տեղափոխվեց մեր երկրից, անցյալ տարվանից էլ անշարժ գույքի շուկայի հետ կապված կարգավորումներում փոփոխություն կատարվեց, և Երևանում նոր շինթույլտվությունների դեպքում եկամտային հարկի վերադարձի արտոնությունը չեղարկվեց։ Ճիշտ է, ծրագիրն ամբողջությամբ չի վերացվել և արդեն գործող ծրագրերի շրջանակում ստացած շինթույլտվությամբ կառուցվող բնակֆոնդի դեպքում արտոնությունն ու վերադարձն ուժի մեջ են մնում, սակայն Երևանում նոր ծրագրերը՝ նոր շինթույլտվությամբ ամրագրված, այս հարկային շեմից դուրս են մնում, ու հենց սա է 2025 թվականի շուկայական վարքի հիմնական բացատրությունը։

Այս պայմաններում վիճակագրությունն արձանագրում է հետևյալ պատկերը. գործարքները տարեկան կտրվածքով նվազել են 1,6 տոկոսով, ինչը առաջին հայացքից կարող է փոքր թիվ թվալ, բայց համատեքստային վերլուծության տեսանկյունից ունի բոլորովին այլ կշիռ։ Երբ հիմքում ընկած է 20212024 թվականների ռեկորդային ցուցանիշը, նույնիսկ փոքր բացարձակ անկումն ազդարարում է ուղղության փոփոխություն։ Փորձագիտական համայնքն այսպիսի պայմանները բնութագրում է որպես շուկայի վերադարձ իր նորմալ վիճակին։

Ինչ վերաբերում է գնային ցուցանիշներին, ապա դրանք դեռևս կայուն են։ Բազմաբնակարան բնակելի շենքերի բնակարանների գներն ամբողջ Հայաստանում տարեկան կտրվածքով աճել են 0,3 տոկոսով, ինչն, ըստ էության, նշանակում է, որ շուկան կայունացել է, բայց ոչ ընկճվել։ Ըստ Երևանի վարչական շրջանների, ամենաբարձր գնային շեմն ամրագրված է Կենտրոնում, Արաբկիրում և Դավթաշենում, ինչն ավանդաբար արտացոլում է այդ թաղամասերի ենթակառուցվածքային, կյանքի որակային առավելությունները։ Հետաքրքիր է, սակայն, որ հենց Կենտրոնում 1 քմ բնակարանի միջին գինը տարեկան կտրվածքով կրճատվել է 1,4 տոկոսով, ինչն ուղղակիորեն արտացոլում է «Եկամտային հարկի վերադարձ» ծրագրի ոլորտի կրճատման հետևանքը, քանի որ Կենտրոնն ամենամեծ կշիռն ուներ նոր կառուցապատման հետ կապված գործարքների ակտիվության մեջ։

Այս ֆոնին շուկայում նկատվող հոսքերի մեջ ամենատպավորիչ շրջադարձն ու ամենախոսուն ուղղությունն է Երևան-մարզ առանցքը։ Մայրաքաղաքում «Եկամտային հարկի վերադարձ» ծրագրի ոլորտի կրճատումն ավտոմատ կերպով կառուցապատողներին, գնորդներին և ֆինանսական կառույցներին ստիպել է վերաբաշխել ուշադրությունն ու ռեսուրսները հիմնականում մայրաքաղաքին մոտակա տարածքներում։ Արդյունքում Երևանին մերձ մարզերում (և ոչ թե ողջ Հայաստանի տարածքով հավասարաչափ) ակտիվությունն աճել է, նոր ծրագրեր են գործարկվել, գնորդների հոսք է ձևավորվել։ Իսկ նման իրավիճակում գործ ունենք մայրաքաղաքի շուրջ բնակֆոնդի կուտակման երևույթի հետ, որը չի բխում երկրի տարածքային համաչափ զարգացման ռազմավարությունից։

Շուկայի համաչափությունը վերականգնելու համար անհրաժեշտ է հատուկ պայմաններ ստեղծել մարզերում և հեռավոր բնակավայրերում շինարարական ծրագրերի իրականացման և բնակարանների ձեռքբերման ուղղությամբ։ Նման քայլերի արդյունքում կարելի է ակնկալել, որ որոշակիորեն կկանխվի մարզերից բնակչության արտահոսքը։

ԱՐՍԵՆ ՍԱՀԱԿՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Trend

Վերջին շաբաթվա
ամենաթեժ
իրադարձությունները Թոփ 10
ամենաընթերցված
լուրերը

 AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders

1

 Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet

2

 Unibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan

3

 Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in Armenia

4

 AraratBank Reports Growth in its SME Loan Portfolio in 2025

5

 “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Acro...

6

 "Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick...

7

 Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank

8

 Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages

9
Sport
Unisport – Armenian Futsal Cup holder AraratBank – Title Sponsor of Urartu Football Club With Unibank’s Sponsorship Armenia Hosts Open Rock Climbing Championship Unibank Becomes the Gold Sponsor of FC Alashkert Armenian footballer's goal helped Anorthosis beat AEL 2-1
Politics
There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan
Socity
Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia
Economy
Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBank Moody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank
Culture
Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation Young Musician from the “Born in Artsakh” Program, Arsen Safaryan, Performed at the Anniversary Concert of the “Artis Futura” Foundation with the Moscow “Russian Philharmonia” Symphony Orchestra Young Musicians of the “Born in Artsakh” Program Bring the Voice of Artsakh to Moscow
World
Ameriabank Wins in 3 Nominations of Global Finance World’s Best Digital Bank Awards 2023 US-led coalition Iraqi base under attack "Stalin" wins India state elections
Region
Legal
The judge just made a decision to place Avetik under arrest for three months. Anahit Adamyan
Lifestyle
Scientists discover another beneficial property of avocado How does calcium affect health? How many steps do you need to take per day to prolong life?
Photo
Poll