TAP–ը շահագործման կհանձնվի 2020–ին. մի՞թե. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

«Ներկայում Թուրքիայի համար հիմնական գերակա նախագծերից մեկը «Հարավային գազային միջանցքն է: Այդ նախագծի հիմնական մասերից մեկի՝ TANAP–ի միջոցով Ադրբեջանից Թուրքիա կարտահանվի 6 մլրդ խմ գազ, իսկ Եվրոպա՝ 10 մլրդ խմ: TANAP–ը շահագործման կհանձնվի երկող տարվա կեսերին: Ապագայում այդ նախագծին կարող են միանալ մերձկասպյան երկրները, նաև Մերձավոր արևելքի երկրները: Իսկ TAP–ը, որը TANAP–ի շարունակությունն է, շահագործման կհանձնվի 2020 թ.»,– այս մասին Ստամբուլում կայացած Նավթային համաշխարհային կոնգրեսի ժամանակ հայտարարել է Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը:

Հարավային գազային միջանցքի համար արդյունահանման հիմնական աղբյուրը լինելու է ադրբեջանական Շահ Դենիզ հանքավայրից արդյունահանվող գազը: Ժամանակին ակնկալվում էր, որ Շահ Դենիզ 2–ի գազը Եվրոպա կհասնի 2014–ին: Այժմ այդ ժամկետը, ըստ Էրդողանի, 2020–ն է: Նախնական շրջանում ենթադրվում էր, որ այն Եվրոպա կհասնի Nabucco–ի միջոցով և որ Եվրոպայի կենտրոնում՝ Ավստրիայում, այն պետք է մրցակցի ռուսական գազի հետ: Այժմ Nabucco–ն այլևս չկա: Ուստի փորձ է արվում TAP–ի միջոցով գազը հասցնել արդեն Եվրոպայի հարավ՝ մինչև Իտալիա, որտեղ այն մրցակցելու է ոչ թե ռուսական, այլ լիբիական և ալժիրական գազի հետ: Ընդ որում, Ադրբեջանը բարձր մակարդակով բազմիցս հայտարարել է, թե TAP–ի շնորհիվ դառնալու է Եվրոպայի էներգետիկ անվտանգության երաշխավորը, նրա էներգետիկ այլընտրանքը: Միայն թե անհասկանալի է, թե դեռևս չկառուցված գազատարով և ընդամենը 10 մլրդ խմ մատակարարվելիք գազով ինչպե՞ս է դառնալու այլընտրանք այն դեպքում, երբ Եվրոպայի գազի պահանջարկը 500 մլրդ խմ է: Բայց այս ամենը դեռ հարցի մի մասն է:

TAP–ի շինարարությունը Իտալիայի տարածքում արդեն երկար ժամանակ է վտանգված է: Այս տարվա սկզբից իտալական Սալենտո շրջանում կրքերը չեն հանդարտվում: Խողովակաշարի շինարարության համար անհրաժեշտություն էր առաջացել վերատնկել բազմամյա ձիթենու ծառեր: Սրան դեմ էր հանդես եկել No TAP նախաձեռնությունը, որի ղեկավարը իտալացի ընդդիմադիր գործիչ, դերասան ու երգիծաբան Բեպե Գրլիոն է: Մի քանի անգամ նախաձեռնող խմբին հաջողվել էր ձախողել և կասեցնել շինարարությունը: Սակայն վերջին ամսում այն բավականին մեծ արագությամբ առաջ էր ընթանում:

Եվ ահա պարզվում է, որ մի խումբ գիտնականներ ու իրավապաշտպան կազմակերպություններ դիմում են հղել Եվրահանձնաժողովին՝ խնդրելով հրաժարվել TAP–ի կառուցումից: Դիմումի հեղինակները համոզված են, որ «գազամուղի շինարարությունը կվատացնի Եվրոպայի էկոլոգիական վիճակը»: Բացի այդ, գազամուղի կառուցման դեպքում Եվրոպան չի կարողանա կատարել կլիմայի վերաբերյալ Փարիզի համաձայնագիրը:

Դիմումն ստորագրած կազմակերպություններից են Greenpeace–ը, Bankwatch Network–ը, Friends of the Earth Europe–ը, Climate Action Network Europe–ը և այլք: Նրանք նաև կոչով դիմել են եվրոպական բանկերին՝ չծախսել հարկատուների գումարներն այդ նախագծի վրա:

Ավելին, նախագծին դեմ հանդես եկողների շարքերն անսպասելիորեն համարել է նաև Սալենտո մարզը ներառող Ապուլիա նահանգի ղեկավար Միքելե Էմիլիանոն: Իտալական լրատվամիջոցների փոխանցմամբ, նահանգապետը հայտարարել է, որ պատրաստ է աջակցել մեկ այլ գազամուղի շինարարությանը, որը Բալկանները միացնում է Ապուլիայի հետ: Խոսքը Eagle LNG նախագծի մասին է:

Այնպես որ, Էրդողանի նշած 2020 թ. դեռ կարող է ձգձգվել: Առավել ևս, որոշ փորձագետներ, հատկապես Ադրբեջանում, պնդում են, որ Իտալիայում տեղի ունեցող իրադարձությունները պատահական չեն: Դրանցից առնվազն օգտվում է ռուսական կողմը, որը փորձում է առաջ մղել իր՝ «Թուրքական հոսք» նախագիծը, որի միջոցով արդեն ռուսական գազը պետք է հասնի Եվրոպա: Թե էներգետիկ այս պատերազմներն ինչպես ավարտվեն, դեռ այնքան էլ պարզ չէ:

 Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում