Հայկական դիվանագիտության խնդիրը զինադադարի նման խախտումները պատժամիջոցների հանգեցնելն է. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Մեր հյուրն է Միջազգային և անվտանգության հարցերի հայկական ինստիտուտի փորձագետ Ռուբեն Մեհրաբյանը
– Շփման գծում այս օրերի սրացումը ինչո՞վ էր պայմանավորված: Վերջին ամիսներին պարբերական դարձած լարվածության տրամաբանական շարունակությո՞ւնն էր:
– Իհարկե: Դա տրամաբանական շարունակությունն էր այն ամենի, ինչին մենք ականատես էինք դեռ անցած տարվա ապրիլին, դրան նախորդած լարվածության աճին, երբ ամեն մի միջադեպ արդեն իսկ աննախադեպ էր իր նախորդների համեմատությամբ: Դա հանգեցրեց ապրիլյան պատերազմի, որից հետո եղավ դեկտեմբերյան սրացումը Տավուշում, ապա հարձակման փորձը` արդեն փետրվարի 25–ին:
Այս ամենը այն քաղաքական իրողությունների փոփոխության արդյունքն է, որոնք ստանում են այսպիսի նոր բռնի ձևեր: Ի վերջո, պատերազմը քաղաքականության շարունակությունն է: Այս ամենն սկսվեց դեռ 2010–ին, երբ Ռուսաստանն սկսեց Ադրբեջանին աննախադեպ քանակով զենք վաճառել` որոշ տվյալների համաձայն` վերջին 10 տարում Մոսկվան Բաքվին վաճառել է 22 մլրդ դոլարի զենք: Հայաստանը ուղղակի պարտավոր է հաշվի առնել այս իրավիճակի բաղկացուցիչները և պատճառահետևանքային կապերը, ինչից պետք է բխեն շատ կոնկրետ գործողություններ:
– Վերջին ամիսներին իրական բանակցություններ չկան: Ընդ որում, հիմնականում կարելի է ասել, հայկական կողմի, այսպես ասեմ, կոշտ դիրքորոշման պատճառով: Գուցե սա փորձ էր ազդելո՞ւ հայկական կողմի մարտավարության վրա` այս համատեքստում:
– Ես համաձայն չեմ: Ի վերջո, Վիեննայում տեղի ունեցավ շատ կարևոր հանդիպում և ձեռք բերվեցին շատ կարևոր հաջողություններ` ուղղված կոնֆլիկտի խաղաղ կարգավորմանը: Սակայն Հայաստանի թողտվությամբ և ռուսական կողմի նախաձեռնությամբ Ադրբեջանը ուղղակի խուսափեց այդ պարտավորությունից: Եվ հիմա մենք առերեսվում ենք այն նույն իրողությանը, ինչն ունեինք ապրիլին, որն էլ ծնեց ապրիլյան պատերազմը:
– Բայց վերջին մի քանի անգամները հայկական կողմը հրաժարվել է բանակցություններից` նշելով, որ քանի դեռ Ադրբեջանը չի կատարել Վիեննայի պայմանավորվածությունները, բանակցելն անիմաստ է:
– Իր փաստարկներն ավելի հիմնավոր դարձնելու համար հայկական կողմը պետք է նաև համապատասխան քայլեր անի: Երկրորդ` ես կարևորում եմ այն, ինչ տեղի չունեցավ Մյունխենում և տեղի չունեցավ Մոսկվայում: Խոսքը եռակողմ` Լավրով, Մամեդյարով, Նալբանդյան հանդիպման մասին է, ինչի մասին անթաքույց հայտարարում էին և Մոսկվան և Բաքուն: Ու հայկական կողմն էր, որ մերժեց այդ հանդիպումը: Բայց մյուս կողմից, կարծում եմ` եկել է ժամանակը Ադրբեջանի նկատմամբ գնալու որոշակի կոշտացումների: Ի վերջո, պետք է հասնենք նրան, որ Ադրբեջանը հասկանա` զինադադարի նման խախտումները կարող են բերել պատժամիջոցների: Հայկական դիվանագիտության խնդիրը սա է:
– Մինսկի խմբի համանախագահները կրկին հայտարարություն տարածեցին վերջին դեպքերի վերաբերյալ` երկու կողմին էլ կոչ անելով հրաժարվել ուժի կիրառումից այն դեպքում, երբ հայկական կողմը տեսագրություններ և ձայնագրություններ հրապարակեց` փաստացի ապացուցելով Ադրբեջանի ագրեսոր լինելը:
– Այդ ամենը որոշվում է մանդատով: Մինսկի խումբը մանդատ չունի որոշելու, թե որ կողմն է մեղավոր: Բացի այդ, դժվար է պատկերացնել, որ ադրբեջանական կողմին կոչ անեին զերծ մնալ բռնություններից, իսկ հայկական կողմին` ոչ: Տեսեք` նույն Լապշինի պատմությունը, Ալիևի` իր կնոջը փոխնախագահ դնելու պատմությունը: Հայկական կողմը այս ամենի հետ կապված պետք է ուղղակի միջազգային մեկուսացման ենթարկի Ադրբեջանին:
Այսօր Հայաստանին օդի, ջրի պես պետք է դեմոկրատական ռեսուրս: Սա մեծապես պայմանավորված է լինելու առաջիկա ընտրությունների որակով: Ներքին քաղաքականությունը պետք է հանգեցնի համապատասխպան արտաքին քաղաքականության: Այո, հայկական կողմը պետք է ոչ ռուսական ստանդարտներով կառուցի իր ներքին կյանքը: Պետք է սովորի ոչ ասել ռուսներին: Պետք է անի քայլեր, որոնք բխում են իր շահերից, ոչ թե սպասարկում են Ռուսաստանի կայսերապաշտական նկրտումները: Այս ամենը, իհարկե, չի կարող չանդրադառնալ խաղաղ կարգավորման ակտիվության և ուղղվածության վրա: Եթե Ալիևը ինքնապահպանման հարց է լուծում և հանուն դրա կարող է դիմել ցանկացած քայլի, այդ թվում` պատերազմի, ապա մենք հաստատ գիտենք, որ մեզ պատերազմ պետք չէ:
– Այս ամենը նորից կհետաձգի՞ բանակցությունների վերսկսումը:
– Տեսնենք, թե համանախագահների այցը տարածաշրջան ինչ շեշտադրումներ կբերի: Կարող է հակառակը լինել` տեղի ունեցածը խթան հանդիսանա արդեն լուրջ բանակցությունների համար: Մյուս կողմից էլ, գուցե մենք գնում ենք կարճաժամկետ հեռանկարում լայնամասշտաբ պատերազմի:
Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
Какой армянский деятель стал членом комиссии при президенте РФ? «Паст»
Завершился международный шахматный турнир, организованный при поддержке IDBank
Актриса Джульетта Степанян удостоена премии «Белый слон»
Чья кандидатура будет выдвинута на пост президента Союза армян России? «Паст»
Ваге Овеян разгромил соперника и стал чемпионом Европы по греко-римской борьбе
Властям содержание не нужно: «Паст»
Европейские обещания на фоне закрытых дверей: «Паст»
На Евразийском экономическом форуме в Астане ожидается рекордное число участников
Великая Победа и великий подвиг армянского народа. Арман Варданян
Здание семинарии было возвращено армянской епархии при поддержке Самвела Карапетяна: «Паст»
