«Արցախի մասնակցությունը բանակցություններին՝ ինքնորոշման իրավունքի իրացում». Էմիլ Օրդուխանյան. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Օրեր առաջ Նիկոլ Փաշինյանը Ստեփանա­ կերտում կայացած մամուլի ասուլիսի ժամա­նակ  ԼՂ հակամարտության կարգավորման հարցի շուրջ խոսելիս նշեց, որ հակամար­ տության կարգավորման համար ամենակա­րևոր բաղադրիչը ճիշտ ձևաչափով բանակ­ ցություններն են՝ Արցախի մասնակցությամբ: Սրան ի պատասխան հետևել է ադրբեջա­ նական իշխանությունների, մասնավորա­ պես՝ Ադրբեջանի արտգործնախարարու­թյան մամուլի ծառայության ղեկավարի հայ­տարարությունն այն մասին, թե Հայաստանի նորընտիր վարչապետը սոցիալ–տնտեսա­կան հարցերի լուծման փոխարեն նախա­ պատվությունը տալիս է քաղաքական քա­ րոզչությանը: Քաղաքագետ Էմիլ Օրդուխա­ նյանի խոսքով՝ վարչապետի այս քայլը շատ կարևոր է այն առումով, որ բացարձակա­ պես բարձրացնում է Արցախի Հանրապե­ տության՝ որպես իրավասուբյեկտի հնարա­ վորությունը մասնակցելու խնդրի կարգա­ վորման խաղաղ գործընթացին: Նրա խոս­ քով՝ Արցախն աշխարհին ներկայանալու հնարավորություն կարող է ստանալ և, իհարկե, արցախյան հարցում պետք է մաս­ նակցի նաև Արցախի իշխանությունը: Օր­ դուխանյանի կարծիքով, սա շատ կարևոր մեսիջ է՝ ուղղված ոչ միայն հակառակորդ Ադրբեջանին, այլև համաշխարհային հան­ րությանը, Մինսկի խմբին, որը զբաղվում է հակամարտության խաղաղ կարգավորմամբ և այս խնդրում միջնորդական առա­ քելություն է իրականացնում: Անդրադառնալով Ադրբեջանի արձագան­ քին՝ քաղաքագետը նշեց, որ դա բնական երևույթ է, այլ կերպ լինել չէր կարող: Սրանով Արցախը հնարավորություն է ունենում մի­ ջազգային հարթությունում ներկայանալ որ­ պես սուբյեկտ, որն ինքնորոշման իրավունքի ճանաչման առաջին քայլն է: Բանակցային գործընթացին դե ֆակտո մասնակցելը ուզած թե չուզած Արցախին՝ ադրբեջանա­ կան տեսանկյունից, դարձնում է սուբյեկտ: Արցախը դե ֆակտո դառնում է սուբյեկտ, որը մասնակցում է իր հարցի կարգավոր­ ման գործընթացին: Զրուցակցիս խոսքով, սա Արցախի Հանրապետության ազգային շահերից, առհասարակ՝ հայկական շահերից բխող շատ կարևոր հաղորդագրություն է՝ ուղղված ամբողջ աշխարհին: «Փաստ»–ի այն հարցին, թե հեշտ կլինի՞ այդ երրորդ կողմի ներառումը բանակցային սեղանին և արդյո՞ք վտանգավոր հետևանք­ ներ չեն կարող լինել, Օրդուխանյանը պատասխանեց, որ գոյություն ունի արցախյան հիմնախնդրի կարգավորման երեք կարևոր սկզբունք՝ ինքնորոշման իրավունք, ուժի չկի­ րառում և տարածքային ամբողջականու­ թյուն: «Սրանք նաև Մինսկի խմբի առջև դրված այն երեք կարևորագույն սկզբունք­ ներն են, որոնցից առաջնայինը պետք է լինի ինքնորոշման իրավունքը: Եթե մենք խոսում ենք ինքնորոշման իրավունքի մասին, ապա Արցախի մասնակցությունն այդ գործընթա­ ցին ինքնորոշման իրավունքի իրացման դե յուրե հնարավորություն է ստեղծում»,– նշեց նա: Ինչ վերաբերում է հակառակորդի կող­ մից հնարավոր ագրեսիային, Օրդուխանյա­ նը նկատեց, որ Ադրբեջանը, հնարավորու­ թյան դեպքում, մշտապես ագրեսիա է ցու­ ցաբերել, որը չեզոքացվել է: Բայց այս օրե­ րին, հաշվի առնելով համազգային մոբիլի­ զացիան ոչ միայն հանրապետության ներ­ սում, այլ՝ ամբողջ հայության, նաև սփյուռ­ քահայության շրջանում, նախադրյալներ է ստեղծում, որ Ադրբեջանը որևէ քայլ ձեռ­ նարկելուց առաջ ժողովրդական խոսքի հա­ մաձայն՝ «տասը չափի, մեկ կտրի»: Արդյո՞ք նրանք կգնան այդ արկածախնդրությանը: «Դա ողջամիտ չի՛ լինի: Եվ հետո, իրենք չէ, որ պետք է ասեն Հայաստանի վարչապե­ տին՝ նա ներքի՞ն, թե՞ արտաքին խնդիրներով զբաղվի: Մենք այլևս խորհրդարանական երկիր ենք. վարչապետը և՛ արտաքին, և՛ ներքին քաղաքականության մեջ կարող է իրականացնել այն գործունեությունը, որով լիազորված է Սահմանադրությամբ»,– հավելեց նա:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում