English
Հայերեն Русский
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Timeline
Ucom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy Idram and IDBank Support Startups at Seaside Startup SummitIt is now possible to register in Unibank’s mobile application through imID as well“Free In-Game Bonuses”: IDBank Warns About Cyberattacks Targeting SchoolchildrenMoody's affirms Converse Bank's ratings and changes outlook to positive from stableNew Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music AcademiesRate.Trading Platform at Seaside Startup Summit: IDBank Introduces an Innovative SolutionKhachaturian Rooftop Grand Opening Supported by IDBankUcom’s Sales and Service Center Reopens at 24/2 Shahumyan Street in Ararat Scholarship recipients of the “Armenian Virtuosos” Program participated in the Järvi Academy and Pärnu Music Festival in Estonia, representing Armenia on the international stageUcom Supports the Installation of a 15 kW Solar Power Plant at the Vayk Sports School New Financial Skills at the Davidbek Games: Idram&IDBankCashIn Services at AraratBank ATMs: Fast, Simple, and SecureUcom Sales and Service Center Reopens at 3/47 Yerevanyan Street in Yeghvard Up to 25% idcoin when purchasing Flyone flight tickets: Idram&IDBank Converse Bank Named Armenia’s Best Digital Bank for Consumers by EuromoneyUcom and Microsoft Innovation Center Help School Students Build Cybersecurity Skills Ucom Supports Installation of 10 kW Solar Plant in Shenavan, Lori Unibank to Raffle a Trip to ItalyCustomer Appreciation Day in Vanadzor: IDBankHaik Kazazyan to Perform Khachaturian’s Violin Concerto at the Closing Concert of the Madeira Classical Orchestra’s 2025/2026 SeasonMy Forest Armenia is a beneficiary of the "Power of One Dram" initiative in July Become a Unibank shareholder and benefit from an attractive investment opportunityIDBank warns of scam calls impersonating pension funds
All Timeline »
Politics

Սա ինչ «հրաշք» էր… իշխանությունների խորամանկ քայլերը

Հայաստանի տնտեսության աճերը, որոնցով իշխանությունները հայտարարում են համաշխարհային մակարդակի առաջընթացների գրանցման մասին, մեծամասամբ կեղծ են, հիմնված են խորամանկությունների ու խաբեությունների վրա։ Դրանք իրական տնտեսական աճեր չեն, ավելացված արժեք հիմնականում չեն ստեղծում, ու շատ դեպքերում ստացվում են, կոպիտ ասած, մախինացիաների միջոցով։

Այստեղից-այնտեղից ապրանքներ ներկրելով, հայկականացնելով և հայկականի անվան տակ արտահանելով, որքան էլ վիճակագրորեն բարձր աճեր ենք ստանում, դրանից մեր տնտեսության վիճակը բոլորովին էլ չի լավանում։

Այն, ինչ անում են տնտեսական ցուցանիշների հետ, պարզապես ապշեցնում է։

Տնտեսության մեջ տեղի ունեցած ամենամեծ զավեշտներից մեկին ականատես եղանք անցած տարվա վերջին, երբ մի քանի ամսվա անընդմեջ անկումից հետո, նոյեմբերին արդյունաբերության, մասնավորապես՝ մշակող արդյունաբերության մեջ կտրուկ աճ արձանագրվեց։

Շատերին դա գուցե ուրախացրեց, բայց շատերին էլ զարմացրեց։ Նման թռիչքը տարօրինակ էր։

Հիշեցնենք, այդ ամսին մշակող արդյունաբերության մեջ արտադրության ծավալների ավելի քան 33 տոկոսով աճ արձանագրվեց։ Բայց այդ աճը գերազանցապես մեկ ոլորտի հաշվին էր։ Խոսքը ոսկերչական արտադրության մասին է, որը նախորդ տարվա համեմատ՝ 13,7 անգամով ավելացրել էր։

Թվում է, թե հրաշք էր կատարվել։ Միայն նոյեմբերին տնտեսության այս ճյուղում ավելի շատ ապրանք էր արտադրվել, քան արտադրվել էր տարվա մնացած բոլոր ամիսներին միասին վերցրած։

Պաշտոնական վիճակագրությամբ, նոյեմբերին Հայաստանում ոսկերչական արտադրատեսակների արտադրությունը կազմել էր ավելի քան 82,3 մլրդ դրամ։

Այն դեպքում, երբ նախորդ տասն ամիսների ընթացքում միասին վերցրած արտադրվել էր ընդամենը 66,3 մլրդ դրամի ոսկերչական ապրանքներ։

Ստացվում է, որ միայն նոյեմբերին նույնիսկ 16 միլիարդով ավելի շատ ոսկերչական ապրանքներ են արտադրվել, քան տարվա մյուս բոլոր ամիսներին միասին, գրեթե կրկնակի ավելի շատ, քան 2022թ. ամբողջ տարվա ընթացքում։

Մինչ այդ, ոսկերչական արտադրատեսակների ամսական արտադրությունը հիմնականում 8-9 մլրդ դրամի շրջանակներում էր։ Տարեսկզբին նույնիսկ ավելի քիչ՝ 3-4 միլիարդ։

Նոյեմբերին տնտեսության այս ճյուղում 5,1 անգամ ավելի շատ ապրանք է արտադրվել, քան հոկետմբերին։

Հոկտեմբերին արտադրվել էր՝ 16,1 միլիարդի, արդեն նոյեմբերին՝ 82,3 միլիարդի ոսկերչական արտադրանք։

Պարզ է, որ ինչպես մեկ տարվա կտրվածքով արձանագրված՝ 13,7, այնպես էլ՝ մեկ ամսվա կտրվածքով արձանագրված 5,1 անգամով աճերը արհեստական աճեր են։ Դրանք չէին կարող կապված լինել ոլորտում տեղի ունեցող զարգացումների հետ։ Առավել ևս՝ հայտնի չէ, որ այս ընթացքում ոսկերչական արտադրատեսակների արտադրության ներքին կարողությունները մեծապես համալրվել են, արտադրության հզորությունները՝ ընդլայնվել։

Հասկանալի է, որ հերթական մեխանիզմն են խաղարկել՝ տնտեսության, մասնավորապես՝ արդյունաբերության աճեր ցույց տալու համար։

Բոլորին էլ պարզ է, որ նման կարճ ժամանակում անհնարին է արտադրության ծավալների նման հսկայական փոփոխություններ ապահովել։

Ուստի մնում է այն տարբերակը, որ դրսից այդ ապրանքները ներկրել են Հայաստան, գուցե նաև՝ հումքի անվան տակ, իսկ հետո, որպես պատրաստի արտադրանք, որն արտադրվել է իբր թե հայկական ձեռնարկություններում, տեղափոխել են այլ երկրներ ու դրա հիման վրա արտադրության ծավալների հսկայական աճեր են գրանցել։

Սա ըստ էության, առանց իշխանությունների իմացության ու թույլտվության չէր կարող լինել։

Հետաքրքիր է, որ նման հսկայական աճերի պայմաններում, մշակող արդյունաբերության մեջ նոյեմբերին, հոկտեմբերի համեմատ, աշխատատեղեր նույնիսկ չեն ավելացել, անգամ մի քանի հարյուրով կրճատվել են։

Այնինչ՝ թվում է, թե հակառակը պիտի լիներ, հատկապես ոսկեգործության ոլորտում արտադրության ծավալների անգամներով ավելացման պայմաններում։

Հազիվ թե կարելի է կարծել, որ կարճ ժամանակահատվածում ոլորտում արտադրողականության բարձրացման սարսափելի մեծ թռիչք է կատարվել։

Այդ «թռիչքն» առայժմ տեսնում ենք մեկ ամսվա արդյունքներով, բայց չի բացառվում, որ ոսկերչության ոլորտում տեղի ունեցած «հրաշքը» շարունակվի նաև առաջիկա ամիսներին։ Ու դրա արդյունքում արդյունաբերությունը ոչ միայն դուրս գա անկումից, այլև հայտնվի բարձր աճերի տիրույթում։

Նման խորամանկ քայլերով, անշուշտ, կարող ենք բարձր աճեր գրանցել, բայց ոչ երբեք հասնել զարգացումների։ Այն, ինչ տեսնում ենք վերջին երկու տարիների ընթացքում, երբ արձանագրվող բարձր աճերի պայմաններում մեր տնտեսության իրական վիճակը գնալով վատանում է։

Եթե հավատայինք իշխանությունների ասածներին, ու արձանագրվող վիճակագրական աճերն իսկապես իրական աճեր լինեին, ապա հիմա, ինչպես մեր տնտեսությունը, այնպես էլ՝ մարդկանց կյանքը, ապրելու պայմանները պիտի հեղափոխական փոփոխությունների ենթարկված լինեին։ Բայց ունենք այն, որ տնտեսության մեջ, անգամ այսպիսի աճերից հետո, հետընթաց է գրանցվել, իսկ սոցիալական պայմանները, հասարակության հիմնական մասի մոտ, ավելի են վատացել ու շարունակում են վատանալ։

Այդպես է, որովհետև տնտեսական աճերն իրական աճեր չեն։ Ոսկերչության ոլորտում այն, ինչ տեսնում ենք, ընդամենը մեկ օրինակ է։ Բայց այդպիսի օրինակները, որոնց արդյունքում հասել ենք նման «բարձունքների», բազմաթիվ են։

Կասկած չկա, որ իշխանությունները ձգտելու են ոսկերչական ոլորտի այդ «հաջողված փորձն» առաջիկայում տարածել ու տեղայնացնել նաև տնտեսության այլ ճյուղերում։ Երբ իրական զարգացումներ չկան, այսպիսի քայլերի նպատակը ցանկացած գնով աճերի տպավորություն ստեղծելն է։

ՀԱԿՈԲ ՔՈՉԱՐՅԱՆ

Trend

Վերջին շաբաթվա
ամենաթեժ
իրադարձությունները Թոփ 10
ամենաընթերցված
լուրերը

 "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions League

1

 Letter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday

2

 Aram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team Group

3

 Ucom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri

4

 Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School Year

5

 Ucom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact

6
Sport
"Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions League Unisport – Armenian Futsal Cup holder AraratBank – Title Sponsor of Urartu Football Club With Unibank’s Sponsorship Armenia Hosts Open Rock Climbing Championship Unibank Becomes the Gold Sponsor of FC Alashkert
Politics
There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan
Socity
Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School Year Ucom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri Aram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team Group
Economy
"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking Scams Mher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game
Culture
New Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music Academies Scholarship recipients of the “Armenian Virtuosos” Program participated in the Järvi Academy and Pärnu Music Festival in Estonia, representing Armenia on the international stage Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation
World
Ameriabank Wins in 3 Nominations of Global Finance World’s Best Digital Bank Awards 2023 US-led coalition Iraqi base under attack "Stalin" wins India state elections
Region
Legal
The judge just made a decision to place Avetik under arrest for three months. Anahit Adamyan
Lifestyle
Scientists discover another beneficial property of avocado How does calcium affect health? How many steps do you need to take per day to prolong life?
Photo
Poll