English
Հայերեն Русский
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Timeline
The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the DiasporaNew Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyanIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, California
All Timeline »
Region

20-ականների քարտեզը դեմարկացիայի առումով ամենաանխոցելին է. մասնագետների տեսակետները

Արտգործնախարարությունում հանձնախումբ է ձևավորվել` պատմաբանների, քարտեզագետների մասնակցությամբ։ «Հնարավոր բոլոր փաստաթղթերը ներկայացրել ենք»,- ասում է պատմության ինստիտուտի տնօրեն Աշոտ Մելքոնյանը:

«Հիմա հանձնաժողովը պիտի աշխատի, գա ընդհանուր հայտարարի, թե որ տարբերակն ենք մենք ներկայացնում, ըստ այդմ էլ պետք է մեր հարևանների հետ գանք ընդհանուր հայտարարի, իհարկե ռուսների մասնակցությամբ», - «Ազատությանը» փոխանցեց Մելքոնյանը:

Հանձնաժողովը ի սկզբանե ղեկավարում էր նախարարության սահմանակից երկրների վարչության պետ Արսեն Ավագյանը, նա, սակայն, մեկ ամիս առաջ նշանակվեց Իրանում Հայաստանի դեսպան: Մինչև այս մի քանի հանդիպումներ էին եղել։ Ակադեմիկոս Մելքոնյանը կարծում է՝ ճիշտ կլինի սահմանազատման, սահմանանշման գործընթացում ներառել 20-ականների քարտեզ, քանի որ դեմարկացիայի առումով դա ամենաանխոցելին է:

«Մնացածների մեջ կար կամայական փոփոխություն, երբ ասում են, որ կոլտնտեսությունների մակարդակով կային էին որոշակի փոփոխություններ, որովհետև մեկ ընդհանուր խորհրդային պետության մեջ այդքան էական բան չէր, թե դու մեկ կիլոմետր կմտնեիր հարևանի տարածք, հետո դուրս կգայիր: Աշխարհագրական տեղանքը, ռելիեֆը ինչ ենթադրել է, ըստ այդմ էլ ճանապարհներն, օրինակ, անցկացրել են», - նկատեց Աշոտ Մելքոնյանը:

20-ականների վերջից սկած Հայաստանի սահմաններն անընդհատ վերաձևվել են՝ ըստ հարևանի գյուղատնտեսական պահանջարկի, օրինակ` Սև լճից մի կտոր, որպեսզի ադրբեջանցիների անասունները սարերում ջուր ունենան, Շուռնուխից մի կտոր, որպեսզի նրանց ոչխարներն էլ ալպիական մարգագետիններից չզրկվեն: Պայմանավորվածությունները կոլտնտեսությունների մակարդակով էին, բայց դրանք նաև քարտեզի գծեր էին փոխում:

«Ես վստահ եմ, որ մենակ հիմք ընդունելու համար մի 2 տարի պիտի բանակցեն, վստահ եմ` իրենք չեն համաձայնի 20-ականների, մերոնք չեն համաձայնի ուրիշ թվեր ու այսպես երկար», - ասաց սահմանապահ զորքերի նախկին հրամանատար Արմեն Աբրահամյանը: Իր փորձով է ասում՝ դելիմիտացիայի հիմքում որ քարտեզը դնել, որոշումը արագ ընդունել չի լինի: Նա հայ-վրացական սահմանի գծման աշխատանքներին է մասնակցել շուրջ 12 տարի, այդ սահմանին էլ մի քանի հայկական գյուղեր՝ Ախքյորփի, Չանախչի, Հայաստանի հետ կոմունիկացիա չունենալու պատճառով Վրաստանին էին միացվել 1932-ին, 34-ին՝ այդ գյուղերի հողերը: Վրաստանի հետ սահմանազատում արվեց 38-ի քարտեզով, գյուղերը մնացին Վրաստանում:

«32-34-ին մենք Վրաստանին տարածք ենք տվել, հետևաբար վրացիները չէին համաձայնվի իջնեն այդ թվերը, եթե իջնեին 29 թվի սահմանազատումը, այդ տարածքները պիտի վերադարձնեին Հայաստանին, իրենք ասել են` մենք 38-ից չենք իջնելու», - նշում է Արմեն Աբրահամյանը:

Հայ-վրացական սահմանի աշխատանքը, որ սկսվել է 96 թվականին, դեռ չի էլ ավարտվել, Աբրահամյանը նույնն է ասում՝ 20-ականների քարտեզները միակն են, որ ներառում են բոլոր իրավական կողմերը՝ սահմանների կոորդինատները, մանրամասն նկարագրությունը և ի վերջո բուն քարտեզը: Ասում է՝ Հայաստանի սահմանները դրանից հետո փոխվել են, նույնիսկ ըստ քարտեզի տպագրման հասցեի՝ նախ Թբիլիսիում, ապա Բաքվում. «60-ականներից հետո սկսել են Բաքու տպելը, ու որոշ տեղեր անճշտություններ հենց այդտեղից են գալիս, կամայականություններ, մի քանի քառակուսի կիլոմետ այս կողմ գցել, այն կողմ գցել, էն էլ բան չի եղել»:

Նրա հեռախոսի մեջ մի քարտեզ է, բնականաբար ավտոմոբիլային, որով ճանապարհը միայն հայկական է, սահմանի սև գիծը նույնիսկ մոտ չէ Դեղնավուր Մ2-ին. «Ճանապարհը պետական` Հայաստան-Ադրբեջան պետական սահմանից 2-3 կմ գտնվում է խորքում դեպի Հայաստան»:

Խորհրդային Միության մինիստրների սովետի հաստատած խստագույն քարտեզ է, ինչո՞վ է զիջում մնացածներին, ասում է խորհրդային տարիներին պաշտոնավարած Քոչինյանը: Նա հրաշալի է հիշում, թե ինչպես էին ադրբեջանցիները սիրում ծավալվել դեպի հայկական բնակավայրեր՝ սկզբում հովիվն էր մոտենում, հետո նրա ընտանքիը, հետո ազգականները. «Ասում են` Շուռնուխի 12 տունն Ադրբեջանի տարածքում հայտնվեց, դա այդպես չի եղել. 60-ականների սկզբում Հայանտառը` Գորիսի մասնաճյուղը մասնավորապես, 6 փայտաշեն տուն է կառուցել ադրբեջանցի բանվորների համար, հետո դա դարձավ ադրբեջանական տարածք»: Վստահ է՝ եթե արխիվներից հանվեն սահմանների իրավական հիմքերը առանց ընթացիկ փոփոխությունների, հնարավոր կլինի սահմաններ գծել առանց կորուստների:

Շուրջ մեկ տարի է` խոսվում է Հայաստանի սահմանների ճշգրտման մասին, զուգահեռ սահմանի տարբեր հատվածներում արյունալի բախումներ են ծավալվում:

«Մենք այսօր միլիմետրի ճշգրտությամբ գիտենք` որտեղով են անցնում Սովետական Հայաստանի սահմանները, դե յուրե նշանակություն ունեցող սահմանները», - այս հայտարարությունը վարչապետ Փաշինյանը հնչեցրեց օրեր առաջ լրատվամիջոցների հետ անուղղակի շփման ժամանակ։

Մասնագետները տարակուսած են:

«Քարտեզը դնում ես դիմացդ, բայց քարտեզը չի արտացոլում կոնկրետ տեղանքը, երբ որ դու փոքրիկ բլրի կամ առվակի, աղբյուրի կողքով պիտի անցնես, մեջտեղով, թե շրջանցես ձախից: Սա խնդիր է, դրա համար էլ ես կարծում եմ, որ ոչ մի մասնագետ չի կարող ասել, որ այսօր միլիմետրով, այո, մենք վերջնականապես կարող ենք հստակ մեր սահմանների մասին խոսք ասել», - ասում է ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի տնօրենը:

Նա շեշտում է՝ քանի դեռ դեմարկացիայի փայտերը խրված չեն հողում միլիմետրի ճշտությամբ, ոչինչ պարզ չի լինի: Աշոտ Մելքոնյանն ասում է` որքան քարտեզը մեծացնես, այնքան թուփ ու բլուր կբացվի:

Քարտեզագիր Շահեն Շահինյանն էլ անհամբեր սպասում է, որ հրապարակվի այն, ինչի մասին խոսել է վարչապետը. «Եթե մենք միլիմետրի ճշտությամբ գիտենք Հայաստանի սահմանների տեղը, ինչո՞ւ այդ ինֆորմացիան չի հրապարակվում, որպեսզի հանրությունը ճիշտն իմանա: Թող պաշտոնական աղբյուրով հրապարակեն, գաղտնազերծված ընդ որում, գաղտնի նյութեր պետք չի հրապարակել»:

Քարտեզագիր Շահինյանը, որ գեոդեզիայի ու քարտեզագրության արդեն լուծարված պետական կազմակերպությունում բաժնի պետ էր, շեշտում է՝ Փաշինյանը պարտավոր է հանրությանը ներկայացնել Հայաստանի սահմանների վերաբերյալ այն տեսակետը, որ տանում է դեպի բանակցային սեղան:

Trend

Վերջին շաբաթվա
ամենաթեժ
իրադարձությունները Թոփ 10
ամենաընթերցված
լուրերը

 Idram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden Mall

1

 IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial Tool

2

 The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the Stat...

3

 Ucom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia

4

 Converse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets Armenia

5

 IDBank Launches Special Campaign for SWIFT Transfers

6

 Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams

7

 IDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026

8

 IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational Foundation

9

 Ucom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers

10
Sport
AraratBank – Title Sponsor of Urartu Football Club With Unibank’s Sponsorship Armenia Hosts Open Rock Climbing Championship Unibank Becomes the Gold Sponsor of FC Alashkert Armenian footballer's goal helped Anorthosis beat AEL 2-1 Man City-PSG: After first half
Politics
ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan Vahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.am
Socity
Ucom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026 Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams
Economy
Spring Promotion at Megamall from Idram&IDBank Up to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalary AraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with Mastercard
Culture
Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation Young Musician from the “Born in Artsakh” Program, Arsen Safaryan, Performed at the Anniversary Concert of the “Artis Futura” Foundation with the Moscow “Russian Philharmonia” Symphony Orchestra Young Musicians of the “Born in Artsakh” Program Bring the Voice of Artsakh to Moscow
World
Ameriabank Wins in 3 Nominations of Global Finance World’s Best Digital Bank Awards 2023 US-led coalition Iraqi base under attack "Stalin" wins India state elections
Region
Legal
The judge just made a decision to place Avetik under arrest for three months. Anahit Adamyan
Lifestyle
Scientists discover another beneficial property of avocado How does calcium affect health? How many steps do you need to take per day to prolong life?
Photo
Poll