Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

The Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement Why the Pressure on Vahe Hakobyan Continues Ucom Introduces Hecttor AI to Improve Call Center Communications The Armenian Apostolic Church: Refutation of a False Premise Vahe Hakobyan Is Being Politically PersecutedIdram employees are the Secret Santa Claus for the students of the Orran Day Care CenterAraratBank Donates AMD 8 million to the Reconstruction of the Spandaryan CanalUnibank Launches Gift Cards New Education Platforms through Cooperation between AraratBank and Aren Mehrabyan FoundationTech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” FoundationUcom Reopens Sales and Service Center on Tigran Mets Avenue AraratBank Receives Visa Trusted Partnership Award 2025 Secret Santa at idplus: Anonymous Gift CardsWe condemn the unlawful actions by Armenia’s Gov. against the Armenian Apostolic Church. Jan Figel Free Style issues Armenia’s first corporate bonds in the fashion retail sector, placed by Cube InvestUnibank Completed the Placement of Its Third Issuance of Perpetual BondsScholarship for 100 Artsakh Students as Part of IDBank’s “Side by Side” Program The results of the second Junius financial literacy competition have been summarized From idea to implementation: Ameriabank Presents the Programs Implemented under My Ameria, My Armenia CSR Campaign Ucom and SunChild Launch the “Smart Birdwatching” Educational Program AraratBank Supports Digitization of "Karin" Scientific Center ArchiveWelcome to the ID booth: Big Christmas MarketWidest 5G Coverage, the Launch of the Uplay Platform, and the Integration of Cerillion: Ucom Summarizes 2025 Ucom and Armflix Present “13 Seconds” at KinoPark How to Choose a Career Path and What Skills are Considered Crucial: AraratBank on the GoTeach Platform Unibank Issues a New Tranche of Perpetual Bonds with 13.75% Coupon Unibank Became a Member of BAFTThe December beneficiary of “The Power of One Dram” initiative is the “City of Smile” Foundation EBRD lends US$ 40 million to Acba bank for youth-led firms in ArmeniaHeading Into 2026 at Ucom Speed։ New Year Offers Are Now Live Bvik and Idram Standing by Young ReadersIDBank participated in the conference dedicated to the 10th anniversary of the Armenian Institute of Directors AxelMondrian Wins Three Major International Awards for Branding, PR and Film Production in 2025Ucom Promotes Space Engineering Education
World

Նոր սկսվող անդրկովկասյան «մեծ խաղը» հավասարում է բազում անհայտներով, որն ինչ-որ մեկը ստիպված է լինելու լուծել. Տարասովը՝ «3+3» անդրկովկասյան ձևաչափ ստեղծելու մասին

Ռուս քաղաքագետ, Հարավային Կովկասի տարածաշրջանի հարցով փորձագետ և «Ռեգնում» գործակալության խմբագիր Ստանիսլավ Տարասովն անդրադարձել է օրերս ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովի արած հայտարարությանը «3+3» ձևաչափի ստեղծման վերաբերյալ, որին, ինչպես նախատեսվում է, պետք է միանան հարավկովկասյան երեք երկիր՝ Հայաստանը, Ադրբեջանը և Վրաստանը, և նրանց մեծ հարևաններ Իրանը, ՌԴ-ն և Թուրքիան:

Միևնույն ժամանակ Լավրովն ընդգծել էր, որ Թեհրանը, Անկարան և Բաքուն դրական են արձագանքել այդ գաղափարին: Լավրովը հույս էր հայտնել, որ Վրաստանը, չնայած տարաձայնություններին, ցանկություն կհայտնի ներգրավվել գործընթացին: ՌԴ արտգործնախարարը նշել էր նաև, որ «աշխատում են հայ գործընկերների հետ»:

Հոդվածագիրը հիշեցնում է, որ Վրաստանը նախկինում դեմ էր արտահայտվել նման ձևաչափով քննարկումներին մասնակցելուն՝ պայմանավորված Ռուսաստանի հետ հարաբերություններով: «Վրացական ուղղությունն իր վրա էր վերցրել Թուրքիան»,- նշում է Տարասովը:

«Ինչ վերաբերում է Երևանին, ապա Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը կառավարության ժամի ընթացքում արձագանքել է Լավրովի խոսքին՝ ասելով, որ Երևանը «նախ պետք է հասկանա, թե դա ինչ ձևաչափ է, ինչ նպատակով է իրականացվում, ինչ պայմաններում և ինչ սկզբունքներով պետք է գործի, և շատ այլ մանրամասներ, որպեսզի հստակ դիրքորոշում հայտնի այդ առիթով»»,- նկատում է փորձագետը:

«Այսօրվա դրությամբ նման մասնրամասներ չկան, և ոչ ոք չգիտի, թե Ռուսաստան-Թուրքիա-Իրան երկրներից որն է զբաղվում այդ նախագծի մշակմամբ կամ արդոք ընդհանրապես զբաղվում է: Այս առումով կարևոր յուրահատուկություն ընդգծենք: Չգիտես ինչու «3+3» ձևաչափի մասին Լավրովի հայտարարությունը որոշ լրատվամիջոցներ ներկայացնում են որպես «Մոսկվայի նոր առաջարկ», ինչն իրականությանը չի համապատասխանում: Առաջինը «Կովկասում կայունության և համագործակցության հարթակի» ստեղծման մասին խոսել է Անկարան 2008 թվականին Կովկասում տեղի ունեցած պատերազմից հետո: 1990-ականներից սկսած Թուրքիան մեկ անգամ չէ, որ հանդես է եկել տարածաշրջանային անվտանգության ձևաչափ ստեղծելու մասին հայտարարություններով, ձևաչափ, որն անորոշ բնույթ էր կրում: Այս առնչությամբ կարելի է վերհիշել, թե ինչպես էր 2000 թվականի հունվարի 16-ին Թուրքիայի նախագահ Սուլեյման Դեմիրելն առաջարկում նման միտք, սակայն ԱՄՆ-ի մանսակցությամբ: Առաջարկ է եղել նաև Հայաստանի նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի կողմից՝ ստեղծել «3+3+2» ձևաչափ՝ Հայաստան-Ադրբեջան-Վրաստան-Ռուսաստան-Թուրքիա-Իրան-ԵՄ և ԱՄՆ»,- հիշեցնում է քաղաքագետը:

Սակայն, ինչպես վերջինս նշում է, այն ժամանակ տարածաշրջանային անվտանգության մոդելի որոնումներն անարդյունք եղան, չհաջողվեց Ռուսաստան-Թուրքիա-Իրան համակարգի և Հայաստան-Ադրբեջան-Վրաստան ենթահամակարգի շահերին համապատասխան որոշման գալ:

«Այն ժամանակ արդեն աչքի էր ընկնում Անդրկովկասում երկխոսության միջոցով ամրապնդվելու Թուրքիայի ձգտումը: Իրանը նույնպես ձեռքերը ծալած չի նստել՝ ձգտելով թույլ չտալ, որ տարածաշրջանում ուժերի հավասարակշռումը շրջանցի իրեն, և որ տարածաշրջանային անվտանգության երաշխավորները միայն Ռուսաստանն ու Թուրքիան լինեն: Եվ ապարդյուն: Անկարան խոսել է Թեհրանի հետ դաշինքի տարբերակով համագործակցության հնարավորության մասին: Ի դեպ, 2009 թվականի հոկտեմբերին հայտնի Ցյուրիխյան արձանագրությունների ստորագրումը, որոնք նախատեսում են հարաբերությունների կարգավորում Թուրքիայի և Հայաստանի միջև, այդ միտման մի մասն էր՝ ուղղված քաղաքական գործընթացները ենթահամակարգից համակարգ տեղափոխելուն: Սակայն ամեն ինչ խափանվեց, երբ թուրքական խորհրդարանը հրաժարվեց վավերացնել համաձայնագիրը»,- վերլուծում է Տարասովը:

Մասնագետը նշում է, որ «վեցի» հարթակին Անկարան վերադարձել է միայն երկրորդ ղարաբաղյան պատերազմից հետո: Միևնույն ժամանակ որոշ փորձագետներ սկսել են որպես Թուրքիայի գործողությունների պատճառներից մեկը դիտարկել ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը պարզեցնելու ցանկությունը: «Քանի որ ակնհայտ է, որ առանց «նոր Ցյուրիխի», այսինքն՝ առաջին հերթին Թուրքիայի և Հայաստանի միջև, ինչպես նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների կարգավորման, «վեցի հարթակի» մասին մտածել կարելի է միայն ակադեմիական մակարդակում: Իսկ այժմ տարաձայնություններ են ի հայտ եկել Բաքվի և Թեհրանի միջև, որոնք վերացնելը հեշտ չի լինելու, քանի որ դա կապված է և Անդրկովկասում Անկարայի ազդեցության ուժեղացման խնդրի և որպես ՆԱՏՕ-ի անդամ Թուրքիայի կայուն աշխարհաքաղաքական կողմնորոշման հարցի հետ: Այս ամենն այն մասին է, որ նոր սկսվող անդրկովկասյան «մեծ խաղը» հավասարում է բազում անհայտներով, որն ինչ-որ մեկն ստիպված է լինելու լուծել»,- նկատում է հոդվածի հեղինակը:

«Բայց ո՞վ: Առաջարկվող «Վեցի հարթակի» բոլոր անդամներից նման հնարավորություն ունի միայն Ռուսաստանը, սակայն դա նրա համար դեռևս ստատիկ բովանդակության սյուժե է, որի իմաստը իրավիճակը երկրորդ ղարաբաղյան պատերազմից հետո տարածաշրջանում ստեղծված նոր ստատուս-քվոյի մակարդակում պահպանելն է: Նոր սահմանների առնչությամբ դժգոհություն հրապարակավ հայտնել է Թեհրանը, որը նոր աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների մտավախություն ունի: Կկանխի արդյո՞ք իրադարձությունների նման ընթացքը Ռուսաստան-Իրան-Թուրքիա կովկասյան պակտը: Հնարավոր է: Սակայն նման նախագծի իրագործման համար անհրաժեշտ է ժամանակ և անհավանական դիվանագիտական ջանքեր՝ ոչ միայն Մոսկվայի կողմից: Ըստ էության, տարածաշրջանում կայունությունը բխում է առաջին հերթին հենց տարածաշրջանի երկրների շահերից: Գործնականում իրական ներդրում է անհրաժեշտ «մեծ խաղի» յուրաքանչյուր մասնակցի կողմից, իսկ հեռանկարները մշուշոտ են առանց որևէ հստակության: Դեռևս մենք միայն խոսքեր ենք լսում»,- եզրափակում է Տարասովը: