«Նոր Հալեպն» իրականություն չդարձավ. ինչո՞ւ. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Երբ մի քանի տարի առաջ Հայաստանում գրանցվեց սիրիահայերի առաջին հոսքը, այս մարդկանց տանիքով ապահովելու համար ընտրվեց ամենաօպտիմալ լուծումը` իրականացնել բնակարանաշինության ընդարձակ ծրագիր: Նախատեսվեց համահայկական կառույցների և սփյուռքահայ բարերարների, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից հատկացվող միջոցներով կառուցել բնակարանային համալիր` մի քանի հարյուր ընտանիքի համար: Անունն էլ որոշվեց` «Նոր Հալեպ»:
Աշտարակ քաղաքի մոտ հատկացվեց նաև հողատարածքը: Միաժամանակ կատարվեցին առաջին գումարային փոխանցումները:
Սակայն կարճ ժամանակում հայտնի դարձավ, որ այս ծրագիրը դատապարտված է անհաջողության: Պարզապես իրականություն չի կարող դառնալ: Չնայած հատկացված հողատարածքն այսօր գտնվում է «Սիրիահայերի հիմնախնդիրները համակարգող Կենտրոն»–ի հաշվեկշռի վրա: Գումարներն էլ, որ փոխանցվեցին սկզբնական շրջանում, հաշվեհամարի վրա են դեռևս:
Ի վերջո, ի՞նչ տեղի ունեցավ, ինչո՞ւ հնարավոր չեղավ իրականություն դարձնել այս խիստ օգտակար և ողջունելի ծրագիրը, որը հնարավորություն կտար ստեղծել մի կոմպակտ միջավայր, ուր կպահպանվեին կենցաղ–մշակութային այն ավանդույթները, որոնք իրենց հետ հայրենիք բերեցին ներգաղթող մեր հայրենակիցները: Եվ որոնք առավել կհարստացնեին ու բազմաշերտ կդարձնեին հայաստանյան մեր առօրյան:
Ասենք, որ նախատեսվում էր ծրագիրն իրականություն դարձնել հետևյալ սկզբունքով` գումարի մեկ երրորդը տալիս էր շահառուն` բնակարանատերը, մեկ երրրորդը հավաքվում էր համահայկական կառույցների կամ անհատ բարերարների նվիրատվությամբ, իսկ հաջորդ մեկ երրորդն էլ տրամադրում էր մեր երկրի կառավարությունը:
«Սիրիահայերի հիմնախնդիրները համակարգող Կենտրոն»–ի նախագահ Լենա Հալաճյանի գնահատականով՝ ծրագրի վիժեցման գործում էական դեր խաղաց երկու հանգամանք` հայկական ավանդական անմիաբանությունը և մարդկանց անվստահությունը գումարն արդարաբար տնօրինելու վերաբերյալ:
Ըստ նախագահի՝ կային հայկական կառույցներ, որոնք կարող էին կառուցել ավելի քան 20 շենք, բայց հրաժարվեցին գումարը դնել ընդհանուր կաթսայի մեջ ու չհռչակել սեփական անունը:
Մյուս գործոնն անվստահությունն էր: Շատ սփյուռքահայեր, որոնք պատրաստ էին միջոցներ տրամադրել այս գործի համար, զլացան դա անել, որովհետև կասկածեցին, որ դրանք կծախսվեն ոչ արդյունավետ, կամ կփոշիացվեն, կամ կյուրացվեն: Եվ որոշեցին այսպես` ավելի լավ է գումարն ուղարկեն իրենց բարեկամներին ու` վերջ: Աչքից էլ հեռու, աչքացավից էլ:
Ինչպես վերևում ասացինք, այնուամենայնիվ որոշ գումար հավաքվել էր: Կենտրոնը ցանկացավ դրանով ձեռք բերել մի կիսակառույց ու վերակառուցել այն և օգտագործել որպես սոցիալական շենք: Անսպասելիորեն դրսում հայտնված հայրենակիցների, օդանավակայանում մնացած մարդկանց, ծերերի, անօգնականների համար: Սակայն այս մտադրությունն էլ իրականություն չդարձրին:
Արդյունքում ունենք մի իրավիճակ, երբ հսկայական գումարներ ծախսվեցին սիրիահայ փախստականների վրա, բայց այդպես էլ հարցին վերջնական լուծում չտրվեց: Մեր հայրենակիցները կրկին զրկված են իրենց գլխին հիմնական ծածկ ունենալու հնարավորությունից: Իսկ սա էլ նպաստեց, որպեսզի շատերը թողնեն հայրենիքն ու տեղափոխվեն այլ երկիր բնակության:
Այսօր, ասենք, սիրիահայերին տարեկան մոտ մեկ միլիոն դոլար է հատկացվում ՄԱԿ–ի փախստականների գրասենյակի կողմից որպես բնակվարձ: Կամ 2013 թվականից օժանդակություն է տրամադրում ՄԱԿ–ի համաշխարհային պարենի ծրագիրը, կամ ավստրիական կարմիր խաչն է գումարներ հատկացնում: Այս գումարները ինչ–որ չափով լուծում են այս մարդկանց օրվա խնդիրները, բայց երբեք սոցիալական բնույթի կայուն հիմքեր չեն ստեղծում նրանց համար:
Այնուամենայնիվ, իսկ ինչու միջազգային կառույցների կողմից ներգաղթյալներին հատկացվող օգնություններից սիրիահայերն անմասն են մնում: Բանն այն է, որ նրանք հիմնականում Հայաստանի քաղաքացիներ են դարձել: Հայաստան մտած մոտ 22 հազար սիրիահայերից ընդամենը փախստականի կարգավիճակ ունի 700–800 մարդ: Այս հանգամանքը պարզապես բացառում է գումարներ ներգրավել միջազգային համապատասխան կառույցներից:
Մնում է նրանց համար մի բան` ինչպես մենք, այնպես էլ` իրենք: Սպասեն, մինչև մեր երկիրը տնտեսապես ոտքի կկանգնի, կբարելավվի տնտեսական իրավիճակը, աշխատատեղեր կստեղծվեն, ու մարդիկ կկարողանան ապրել ու տուն ու տեղ ստեղծել: Ինչպես սպասում են մեզանից շատերը, կամ` մեր հիմնական մասը:
Սպասենք լավ օրերի, այնպես որ:
Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
IDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” Campaign
The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ Foundation
EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee
Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue”
Grant Akopian has been elected to the AmCham Board
Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future
“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’
AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market
Unibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers
