Նազելի Կարապետյան. «Թարգմանչական արվեստում մրցակցություն չի կարող լինել». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Թարգմանչուհի Նազելի Կարապետյանը մինչև իր առաջին գիրքը թարգմանելը թեև զբաղվել է թարգմանություններով, սակայն հասկացել է, որ թարգմանչական արվեստում հաստատուն տեղ զբաղեցնելու համար կարևոր է գիրք թարգմանելը:

«Չէի ասի, թե թարգմանչության առումով հայերենը բարդ լեզու է: Ընդհակառակը, մեր մայրենի լեզուն ունի մի մեծ դրական կողմ՝ ազատ շարադասությունը: Այն թույլ է տալիս բառերը ազատորեն տեղափոխել, որը մեծ առավելություն է, ինչը դժվար է ասել, օրինակ՝ անգլերեն լեզվի մասին: Անգլերենում շարադասությունը ֆիքսված է և եթե մի բառի տեղը խախտվում է, նախադասությունը լիովին «փչանում» է»,– ասաց Ն. Կարապետյանը:

Թարգմանչական արվեստում կարևոր է նաև պահպանել լեզվամտածողությունը, ասում է նա, ինչը նույնպես բավականին ջանք է պահանջում թարգմանչից: Թարգմանության բարձր որակը, ըստ մասնագետի, նաև պայմանավորված է ստեղծագործության հիմնական լեզվի պարզությունից ու մատչելիությունից, ինչը հնարավորություն է տալիս այլ կարևորագույն հարցեր նույնպես «տեղափոխել»:

«Թարգմանությունը միայն բառեր թարգմանելը չէ: Պետք է կարողանալ «թարգմանել» նաև արագությունը, ռիթմը, ոճը: Այսինքն, տարբեր գործոններ կան, որոնք միասին տեղափոխելով դեպի թարգմանվող լեզու, ստեղծագործությունը մոտեցնում են բնագրին: Թարգմանությունը հեշտ գործ չէ և հարկավոր է անընդհատ սովորել»,– ասաց Ն. Կարապետյանը:

Նրա կարծիքով Հայաստանում թարգմանչական արվեստում մրցակցություն չկա: Ընդհակառակը, ինչքան շատ լինեն թարգմանիչները, այնքան շատ գրականություն հնարավոր կլինի ներկայացնել և՛հայ, և՛ օտարազգի ընթերցողներին:

«Մենք ունենք թե՛ շատ լավ գրականություն, թե՛ մեծ ներուժ, որը ցավոք չենք օգտագործում: Ունենք մեծ սփյուռք, մարդիկ, ովքեր մի քանի լեզուների են տիրապետում, և ինչու այդ ներուժը չենք կարողանում օգտագործել և հայ գրականությունը թարգմանել ու մատուցել օտարազգի ընթերցողներին: Պետք է մտածել ոչ միայն անգլերենով, այլև շատ այլ լեզուներով թարգմանելու մասին: Ուստի ես թարգմանչական արվեստում մրցակցություն ընդհանրապես չեմ տեսնում: Ընդհակառակը, ես ցանկանում եմ, որ թարգմանչական արվեստը Հայաստանում ավելի զարգանա և ավելի շատ թարգմանիչներ ներգրավված լինեն այս գործում»,– ասաց Ն. Կարապետյանը:

Նա նաև հայերենից անգլերեն է թարգմանել Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների և բալլադների ընտրանին, որը շուտով կտպագրվի ու կհանձնվի ընթերցողի դատին:

«Հաճելի է, երբ ոչ միայն ներշնչվում ես Թումանյանի նման գրողի գործերով, այլև թարգմանում ես դրանք: Հեղինակի գործերով ներշնչվելու պարագայում ավելի է հեշտանում աշխատանքը: Ես չեմ վախենում նաև քննադատվելուց, քանի որ իմ կարծիքով սիրով արված գործը սովորաբար կատարելությամբ է իրականացվում: Թումանյանի գործերի թարգմանությունները ընթերցել են նաև մասնագետները և դրական են արտահայտվել: Ես դրանից շատ եմ ոգեշնչվել և վստահ եմ, որ այն նաև դուր կգա անգլախոս ընթերցողին»,– ասաց Ն. Կարապետյանը:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում