English
Հայերեն Русский
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Timeline
Order an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyanIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement Why the Pressure on Vahe Hakobyan Continues Ucom Introduces Hecttor AI to Improve Call Center Communications The Armenian Apostolic Church: Refutation of a False Premise Vahe Hakobyan Is Being Politically PersecutedIdram employees are the Secret Santa Claus for the students of the Orran Day Care CenterAraratBank Donates AMD 8 million to the Reconstruction of the Spandaryan CanalUnibank Launches Gift Cards New Education Platforms through Cooperation between AraratBank and Aren Mehrabyan FoundationTech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” FoundationUcom Reopens Sales and Service Center on Tigran Mets Avenue
All Timeline »

ՀՀ բանկային համակարգի «առեղծվածը» և առաջարկվող լուծումները. Միքայել Մելքումյան

«Առաջարկ Հայաստանին» նախաձեռնության շրջանակներում ներկայացնում եմ իմ մոտեցումները՝ ՀՀ բանկային ոլորտում առկա խնդիրների և դրանց լուծման տարբերակների վերաբերյալ:

Մեր երկրի բանկային համակարգում տեղի ունեցող գործընթացներին համակողմանի գնահատական տալու համար անհրաժեշտ է ներկայացնել կոնկրետ և չափելի ցուցանիշներ։
Այսպես.
1․ 2025թ․Հայաստանում գործող 17 բանկերը միասին ստացել են 435,5 մլրդ դրամ զուտ եկամուտ, իսկ վերջին 5 տարում՝ շուրջ 2,5 մլրդ ԱՄՆ դոլարին համարժեք եկամուտ։ Ընդ որում, ՀՀ-ում գործող երկու բանկերը խոշոր հարկատուների ցանկում զբաղեցնում են 5-րդ և 6-րդ տեղերը՝ միասին ունենալով շուրջ 200 մլրդ դրամի զուտ եկամուտ, այսինքն՝ բոլոր բանկերի զուտ եկամտի կեսը։ Առաջին անգամ Հայաստանի նման փոքր տնտեսություն ունեցող երկրում որոշ բանկերի բաժնետերեր դարձան դոլարային միլիարդատերեր։
Սա նորություն է։
Մենք չենք քննարկում այն, թե ինչո՞ւ են այդ ծավալի զուտ եկամուտ ստացել, քանի որ սա ֆինանսական բիզնես է և տեղավորվում է գործող իրավական կարգավորումների շրջանակում։
Խնդիրն այլ է. արդյոք բանկերի կողմից տրամադրվող վարկերի տոկոսադրույքները ողջամիտ չափով սպասարկո՞ւմ են ՀՀ-ում գործող տնտեսվարող սուբյեկտների շահերը՝ խարսխված լինելով նրանց գոնե նվազագույն շահութաբերության մակարդակի հետ։
Կարծում ենք՝ ոչ։ Մեր տնտեսության տարբեր ոլորտների մեծ մասում առկա շահութաբերության սահմանները և վարկային տոկոսադրույքները ձեռնարկություններին մղում են պարտքային լուրջ բեռի տակ, որը նրանք չեն կարող սպասարկել։

Լուծում ա.
Պետք է սահմանել վարկային տոկոսադրույքների վերին շեմ, քանի որ այսօր դրանց միջին մակարդակը կազմում է 16-17 տոկոս։ Իսկ որքա՞ն է ձեռնարկությունների գործունեության շահութաբերությունը. էապես ցածր։

Լուծում բ.
ՀՀ կենտրոնական բանկը, որի հիմնական սահմանադրական գործառույթը երկրում ֆինանսական և գնային կայունության ապահովումն է, պետք է իրեն ընձեռված գործիքներով, այդ թվում՝ վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի ճկուն կիրառմամբ, ապահովի վարկերի ընդունելի տոկոսադրույքներ բիզնեսի համար՝ դրանք համապատասխանեցնելով տնտեսության զարգացումն ապահովող մակարդակին։
Լուծում գ.
Այս հարցի շրջանակներում ակտիվ երաշխավորություններով և վերլուծություններով պետք է հանդես գա ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարությունը։

2․ՀՀ վարկային պորտֆելը կազմում է շուրջ 7 տրիլիոն դրամ։ Հաշվի առնենք, որ ՀՆԱ-ն կազմում է 10 տրիլիոնից մի փոքր ավելի․
ա) Այդ 7 տրիլիոնի գերակշիռ մասը կազմում են սպառողական և հիպոթեքային վարկերը
բ) Ցավոք, փոքր ծավալ են կազմում բիզնես վարկերը
գ) ՀՀ-ում կա շուրջ 2,4 միլիոն վարկառու, որոնցից 2,2 միլիոնը՝ մինչև 3մլն դրամ կազմող վարկեր, այդ թվում 1,5 միլիոնն ունի մինչև ընդամենը 600-700 հզ․ դրամ կազմող սպառողական վարկեր։
դ) Հարյուր հազարավոր մեր հայրենակից վարկառու քաղաքացիներ տարիներ շարունակ գտնվում են վարկային բարձր տոկոսներից առաջացած տույժ ու տուգանքների տակ։

Լուծում ա.
Հայտարարել վարկային համաներում տույժ ու տուգանքների մասով՝ մինչև 3մլն դրամ կազմող վարկերի համար, անկախ նրանից՝ վարկառու քաղաքացիները աշխատում են, թե ոչ։
Լուծում բ.
Կենտրոնական բանկը պետք է երաշխավորություն ներկայացնի և միջամտություն իրականացնի՝ առևտրային բանկերի կողմից ներգրավվող ավանդների և վարկերի տոկոսների միջև առկա 10-12 տոկոս մարժան իջեցնելով ու հասցնելով մինչև առավելագույնը 3 տոկոսի։
Գերբարձր շահութաբերություն ունեցող բանկերի համար դա նորմալ է՝ հաշվի առնելով նաև միջազգային փորձը։
Այսպես կոչված մարժան (spread-ը) պետք է կտրուկ նվազեցնել։
Տողերիս հեղինակը 2015-2020թթ. երկու անգամ հեղինակել է «ՀՀ ֆիզիկական անձանց ավանդների փոխհատուցման մասին» ՀՀ Օրենքի փոփոխությունները, որով ավանդների փոխհատուցման շեմը բարձրացվեց մի քանի անգամ՝ ՀՀ դրամական ավանդների համար սահմանելով 16մլն դրամ, ԱՄՆ դոլարով՝ 10 հազար։
Այնպես որ (լուծում գ) ժամանակն է՝ նորից այդ շեմը առնվազն 30 տոկոսով բարձրացնել։ Դա կարելի է իրականացնել 5 տարին մեկ անգամ, իսկ 5 տարին արդեն լրացել է։

3․ Առևտրային բանկերում և տնօրինություններում ներգրավված են բազմաթիվ մասնագետներ, որոնք աշխատել են Կենտրոնական բանկում։

Լուծում
ՀՀ ԿԲ-ի մասնագետները ԿԲ-ից դուրս գալուց հետո առնվազն 3 տարի չպետք է աշխատեն առևտրային բանկերում՝ շահերի բախումից խուսափելու համար։
4․ Լրջագույն խնդիր են նաև գյուղացիական վարկերի բարձր տոկոսադրույքները, քանի որ անասնապահական (հատկապես բարձրադիր) բնակավայրերում, հեռավոր մարզերում, բուսաբուծության ոլորտում եկամտաբերությունը շատ ցածր է։
Լուծում
Գյուղացիական վարկերի տոկոսադրույքները սահմանել 2,5 տոկոսից ոչ բարձր։
5․ Վերջին մի քանի տարիներին ՀՀ առևտրային բանկերը ստացել են միլիարդավոր դրամների հասնող զուտ եկամուտներ, իսկ նրանց կառավարող մարմինների անդամները՝ յուրաքանչյուր բանկում 7-30 մլն ԱՄՆ դոլարի հասնող պարգևավճարներ։․
Լուծում
Պետությունը պետք է բանակցի առևտրային բանկերի հետ նրանց սոցիալական պատասխանատվության ինստիտուտի կայացման և զարգացման շուրջ՝ միլիոնավոր ավանդատուների և վարկառուների համար ապահովելով ներառականություն։

Միքայել Մելքումյան
«Առաջարկ Հայաստանին» նախաձեռնության անդամ
ՀՀ ԱԺ նախկին փոխնախագահ

Trend

Վերջին շաբաթվա
ամենաթեժ
իրադարձությունները Թոփ 10
ամենաընթերցված
լուրերը

 Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation

1

 Idram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving Day

2

 Dangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online Surveys

3

 Order an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashback

4

 Ameriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New Customers

5

 IDBank has opened a representative office in Glendale, California

6

 AraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” Award

7

 Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan

8

 KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBank

9

 IDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winn...

10
Sport
AraratBank – Title Sponsor of Urartu Football Club With Unibank’s Sponsorship Armenia Hosts Open Rock Climbing Championship Unibank Becomes the Gold Sponsor of FC Alashkert Armenian footballer's goal helped Anorthosis beat AEL 2-1 Man City-PSG: After first half
Politics
Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan Vahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.am Vahe Hakobyan Is Being Politically Persecuted
Socity
Order an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashback IDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation
Economy
Up to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalary AraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with Mastercard Acba bank and France’s Proparco to continue strengthening their long-term strategic partnership
Culture
Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation Young Musician from the “Born in Artsakh” Program, Arsen Safaryan, Performed at the Anniversary Concert of the “Artis Futura” Foundation with the Moscow “Russian Philharmonia” Symphony Orchestra Young Musicians of the “Born in Artsakh” Program Bring the Voice of Artsakh to Moscow
World
Ameriabank Wins in 3 Nominations of Global Finance World’s Best Digital Bank Awards 2023 US-led coalition Iraqi base under attack "Stalin" wins India state elections
Region
Legal
The judge just made a decision to place Avetik under arrest for three months. Anahit Adamyan
Lifestyle
Scientists discover another beneficial property of avocado How does calcium affect health? How many steps do you need to take per day to prolong life?
Photo
Poll