English
Հայերեն Русский
Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Timeline
Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders Business registration is now available at UnibankUp to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa CardsAI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run. Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlookUcom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing ImpairmentsUcom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026 Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in BarcelonaTop Travel Destinations of 2026: IDBank Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBankMoody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook ''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram'' Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBankWildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase ServiceZCMC Joins the United Nations Global Compact Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6Junius is back — with a new tournament and valuable prizes Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading PlatformCustomer Appreciation Day in Gyumri: IDBankSolis CJSC, managed by Amber Capital and combining a portfolio of solar power plants, issues bonds Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in a Panel Discussion at RISE Powered by Silicon Mountains Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank Ameriabank Won in 4 Categories at AMX Awards 2026Idram Becomes a Partner of “Little Mher”Unibank has launched instant transfers by phone number Unisport Crowned Armenian Futsal Premier League ChampionOn May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1
All Timeline »
Economy

Գնաճը դառնում է ավելի համատարած և ներթափանցում է սպառողական զամբյուղի գրեթե բոլոր բաղադրիչներ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Չնայած անցած տարվա ընթացքում Հայաստանում մակրոտնտեսական ցուցանիշների՝ առաջին հայացքից դրական դինամիկային և տնտեսական ակտիվության արագացմանը, ձևավորվող պատկերը շատ ավելի բազմաշերտ և մտահոգիչ է, քան կարող է թվալ մակերեսային գնահատման դեպքում։

Տնտեսական ակտիվության աճը, որը 2025 թվականի դեկտեմբերին 11 ամսվա (հունվար-նոյեմբեր) արդյունքներով հասել է 8,3 տոկոսի՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի 7,4 տոկոսի դիմաց, ինքնին դեռ չի նշանակում կայուն և ներառական տնտեսական զարգացում։ Ընդհակառակը, այդ աճի կառուցվածքային վերլուծությունը բացահայտում է մի շարք ռիսկային միտումներ, որոնք միջնաժամկետ հեռանկարում կարող են լուրջ մարտահրավերներ ստեղծել ինչպես տնտեսական կայունության, այնպես էլ սոցիալական բարեկեցության համար։ Առաջին հերթին ուշադրություն է գրավում այն հանգամանքը, որ տնտեսական ակտիվության աճը ձևավորվում է ոչ թե արտահանմանն ու արտադրողականությանը ուղղված հատվածների հաշվին, այլ հիմնականում ներքին պահանջարկի վրա հիմնված ճյուղերի ակտիվացման արդյունքում։

Վիճակագրական տվյալները ցույց են տալիս, որ 2025 թվականի հունվար-նոյեմբերին տնտեսական աճի հիմնական շարժիչ ուժը դարձել է շինարարության ոլորտը, որտեղ աճի տեմպը 14,9 տոկոսից հասել է 20,1 տոկոսի։ Սա կարող է պայմանավորված լինել պետական կապիտալ ծախսերի, ենթակառուցվածքային ծրագրերի, ինչպես նաև մասնավոր շինարարության ակտիվացմամբ, սակայն եթե նման աճը կապված չէ արդյունաբերության և արտահանման ընդլայնման հետ, ապա ունի կարճաժամկետ բնույթ և չի կարող ստեղծել երկարաժամկետ արտադրողական հիմք։ Շինարարությունը, լինելով ցիկլային ոլորտ, զգայուն է ինչպես ֆինանսական հոսքերի, այնպես էլ պետական բյուջետային քաղաքականության փոփոխությունների նկատմամբ, և դրա վրա հիմնված տնտեսական աճը հեշտությամբ կարող է վերածվել անկման՝ արտաքին կամ ներքին ցնցումների դեպքում։

Նմանատիպ պատկեր է դիտվում նաև ծառայությունների ոլորտում, որտեղ տարեկան աճը արագացել է 6,3 տոկոսից մինչև 10,9 տոկոս։ Թեև ծառայությունների զարգացումը ժամանակակից տնտեսությունների բնական գործընթաց է, Հայաստանի դեպքում այն ևս մեծապես պայմանավորված է ներքին սպառմամբ, ֆինանսական ներարկումներով, առևտրային և կենցաղային ծառայություններով, սակայն ուշագրավ է, որ դրանում շատ փոքր տեղ են զբաղեցնում բարձր ավելացված արժեք ստեղծող, արտահանելի ծառայությունները։

Ամենախնդրահարույց ազդակներից մեկը արտաքին առևտրի կտրուկ վատթարացումն է։ Եթե մեկ տարի առաջ արտաքին առևտուրը Հայաստանի տնտեսական աճի առանցքային հենասյուներից մեկն էր և արձանագրում էր զգալի աճ, ապա 2025 թվականին այն շարունակել է նվազել երկնիշ տեմպերով։ Նման իրողությունը վկայում է ոչ միայն արտահանման հնարավորությունների սահմանափակման, այլև տնտեսության մրցունակության խնդիրների մասին։ Արտաքին առևտրի դանդաղումը նշանակում է արտարժութային մուտքերի կրճատում, վճարային հաշվեկշռի վրա աճող ճնշում և կախվածության խորացում ներքին սպառման և ներմուծման հաշվին ձևավորվող տնտեսական ակտիվությունից։

Արտաքին առևտրի հետ սերտորեն կապված է արդյունաբերության վիճակը, որն այսօր դառնում է տնտեսության ամենաթույլ օղակներից մեկը։ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալները ցույց են տալիս, որ մեկ տարի առաջ տնտեսության աճի շարժիչ ուժ հանդիսացող արդյունաբերական հատվածը 2025 թվականին փաստացիորեն լճացել է։ Եթե 2024 թվականին արդյունաբերության տարեկան աճը կազմել է 7,6 տոկոս, ապա 2025 թվականին այն նվազել է մինչև ընդամենը 0,5 տոկոս, ինչը կարելի է բնութագրել որպես աճի արգելակում։ Սա նշանակում է, որ տնտեսությունը կորցնում է իր արտադրական հիմքը, իսկ առանց արդյունաբերության զարգացման անհնար է ապահովել կայուն արտահանում, տեխնոլոգիական արդիականացում և աշխատատեղերի երկարաժամկետ ստեղծում։

Տնտեսական կառուցվածքային այս խոցելի ֆոնին լրացուցիչ ռիսկ է ստեղծում գնաճի արագացումը։ 2025 թվականի հունվար-դեկտեմբերին Հայաստանում սպառողական գնաճը հասել է 3,3 տոկոսի՝ նախորդ տարվա 1,5 տոկոսի դիմաց։ Թեև այս մակարդակը թվացյալ կարող է համարվել չափավոր, սակայն դրա կառուցվածքը և դինամիկան լուրջ մտահոգության տեղիք են տալիս։ Գնաճի հիմնական շարժիչը դարձել է սննդամթերքի գների 4,6 տոկոս աճը և ծառայությունների սակագների 3,1 տոկոս բարձրացումը, այն դեպքում, երբ մեկ տարի առաջ այդ ցուցանիշները զգալիորեն ավելի ցածր էին՝ համապատասխանաբար 2,2 և 2,5 տոկոս։ Ոչ պարենային ապրանքների գները, որոնք 2024 թվականին նվազել էին 1,8 տոկոսով, 2025 թվականին արդեն ցույց են տվել 0,9 տոկոս աճ։ Սա նշանակում է, որ գնաճը դառնում է ավելի համատարած և ներթափանցում է սպառողական զամբյուղի գրեթե բոլոր բաղադրիչներ։ Հատկապես կարևոր է ուշադրություն դարձնել սպառողական գների միջին ամսական աճի արագացմանը, որը 2025 թվականին կազմել է 0,3 տոկոս՝ 2024 թվականի 0,1 տոկոսի դիմաց։ Այս միտումը վկայում է ոչ թե միանգամյա գնային շոկի, այլ կայուն ինֆլ յացիոն ճնշման ձևավորման մասին, որը կարող է շարունակվել նաև հաջորդ տարիներին։ Սննդամթերքի և ծառայությունների թանկացումը հատկապես ծանր ազդեցություն է ունենում ցածր և միջին եկամուտ ունեցող խմբերի վրա, քանի որ նրանց ծախսերի կառուցվածքում հենց այս կատեգորիաներն ունեն ամենամեծ կշիռը։

Արդյունքում տնտեսական ակտիվության թվացյալ աճը չի վերածվում իրական բարեկեցության աճի, այլ ուղեկցվում է կյանքի թանկացմամբ և սոցիալական լարվածության պոտենցիալ բարձրացմամբ։ Եթե նկատվող միտումները պահպանվեն, և չկատարվեն խորքային փոփոխություններ՝ ուղղված արտադրողականության բարձրացմանը, արդյունաբերության վերակենդանացմանը, արտահանման խթանմանը և գնաճի կառավարմանը, ապա ներկայիս աճն ունենալու է ընդամենը կարճաժամկետ էֆեկտ։

ԱՐՍԵՆ ՍԱՀԱԿՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Trend

Վերջին շաբաթվա
ամենաթեժ
իրադարձությունները Թոփ 10
ամենաընթերցված
լուրերը

 AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing Impairments

1

 Business registration is now available at Unibank

2

 Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement

3

 Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted ...

4

 Ucom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street

5

 Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlook

6

 Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run.

7

 AI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers

8

 Up to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa Cards

9

 AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders

10
Sport
Unisport – Armenian Futsal Cup holder AraratBank – Title Sponsor of Urartu Football Club With Unibank’s Sponsorship Armenia Hosts Open Rock Climbing Championship Unibank Becomes the Gold Sponsor of FC Alashkert Armenian footballer's goal helped Anorthosis beat AEL 2-1
Politics
There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan
Socity
AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders AI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run.
Economy
Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBank Moody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank
Culture
Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation Young Musician from the “Born in Artsakh” Program, Arsen Safaryan, Performed at the Anniversary Concert of the “Artis Futura” Foundation with the Moscow “Russian Philharmonia” Symphony Orchestra Young Musicians of the “Born in Artsakh” Program Bring the Voice of Artsakh to Moscow
World
Ameriabank Wins in 3 Nominations of Global Finance World’s Best Digital Bank Awards 2023 US-led coalition Iraqi base under attack "Stalin" wins India state elections
Region
Legal
The judge just made a decision to place Avetik under arrest for three months. Anahit Adamyan
Lifestyle
Scientists discover another beneficial property of avocado How does calcium affect health? How many steps do you need to take per day to prolong life?
Photo
Poll