Խաղաքարտերն ամբողջովին բաց չեն՝ չի բացառվում, որ վարչապետի այլ թեկնածու լինի. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեր հյուրն է քաղտեխնոլոգ Արմեն Բադալյանը

– Պարոն Բադալյան, 2018 թ.–ից հետո հնարավոր վերադասավորումների խաղաքարտերը որքանո՞վ են բաց այս պահին:

– Այս պահի դրությամբ ոչ մի խաղաքարտ էլ ամբողջովին բաց չէ: Ամենակարևոր հարցի պատասխանը չկա, թե 2018թ. ապրիլից հետո ով է լինելու վարչապետը:

Գաղտնիք չէ, որ գործող վարչապետն ակնարկել է, որ կցանկանար շարունակել իր պաշտոնավարումը: Գործող նախագահն էլ է ակնարկել, որ կցանկանար ղեկավար պաշտոն զբաղեցնել: Այս պահին երկուսն էլ համապատասխան գործողություններ են իրականացնում իրենց դիրքերն ավելի ամրապնդելու համար: Երկուսի խաղաքարտերն այդ կտրվածքով բաց են, բայց քանի որ Հայաստանի ինքնիշխանության մակարդակը բավականին ցածր է, այդ հարցում շատ մեծ նշանակություն է ունենալու ՌԴ ղեկավարության կարծիքը: Իսկ այն կարող է չկանգնել հիշյալ թեկնածուների վրա: Չի բացառվում, որ այլ թեկնածու լինի, որին մենք կամ տեսնում ենք կամ՝ ոչ: Փոխհամաձայնեցված տարբերակ էլ կարող է լինել, որ օրինակ՝ գործող վարչապետը շարունակի պաշտոնավարումը, իսկ նախագահը ստանձնի լայն լիազորություններ ունեցող ԱԽ ղեկավարի պաշտոնը: Նրան կենթարկվեն ուժային կառույցները, իսկ տնտեսական բլոկը՝ վարչապետին:

– «Պաշտպանության մասին» օրենքի նոր նախագծով ԱԽ–ին բավականին լիազորություններ են տրված: Զուգահեռ նվազեցվում են պաշտպանության և անվտանգության ոլորտում վարչապետի լիազորությունները։ Սա չի բացում խաղաքարտն այն առումով, որ Սերժ Սարգսյանը 2018թ.–ից հետո անվտանգության հարցերով է զբաղվելու:

– Չի բացառվում, որ ԱԽ ղեկավարը կկարողանա ուժային կառույցների ղեկավարների նշանակման գործընթացում վերջնական և վճռական նշանակություն ունենալ: Այդ դեպքում անվտանգությունն իրեն կենթարկվի, իսկ տնտեսական բլոկը՝ վարչապետին: Բայց այս պարագայում տնտեսական անհաջողությունների պատասխանատուն կլինի վարչապետը: Այստեղ մի խնդիր կա՝ մենաշնորհների դեմ պայքարելու համար վարչապետին պետք է ենթարկվեն այլ կառույցներ: Ոչ միայն ՊԵԿ–ը, այլև ոստիկանությունը, քննչական կառույցները, ԱԱԾ–ն և այլն: Եթե ուժային կառույցներն անցնում են ԱԽ ղեկավարի վերահսկողության տակ, ապա մենաշնորհների դեմ պայքարում որևիցե հաջողություն վարչապետը չի ունենա: Նա կշարունակի իր մենեջերական գործունեությունը, ինչը և այսօր է անում, բայց դա այլևս հաջողության չի բերի: Տնտեսական խնդիրների լուծումը ոչ թե կառավարման, այլ քաղաքական դաշտում են: Իսկ այդ խնդիրները լուծելու համար նաև ուժային կառույցների ներգրավում է պետք: Այստեղ և՛ բացվում են խաղաքարտերը, և՛ ոչ: Այո, գործող նախագահը կարող է լայն լիազորություններ ունեցող ԱԽ–ն ղեկավարել: Բայց խաղաքարտերը չեն բացվում այն առումով, որ մենք չգիտենք, արդյո՞ք ՌԴ–ն կհամաձայնի, որ գործող նախագահը զբաղեցնի այդ պաշտոնը, թե այդ պաշտոնի համար կարող է ուրիշ անձի առաջարկել: Միգուցե՞ ՌԴ–ն չի ցանկանում նրան որևէ այլ պաշտոնում տեսնել:

Բացի այդ, ընդունենք, որ վարչապետի պաշտոնում ոչ գործող վարչապետն է լինելու, և ոչ էլ նախագահը, այլ մի երրորդ անձ: Այդ դեպքում էլ չգիտենք՝ այդ երրորդ անձի տեսակետն ինչպիսի՞ն կլինի: Գուցե՞ նա ԱԽ–ին վերագրվող այդ լիազորությունները նորից բերի վարչապետի ենթակայության տակ: Մեծ հաշվով՝ անորոշություն է և չի բացառվում, որ այն մինչև 2018թ. ապրիլն էլ շարունակվի:

– Վարչապետի պաշտոնի մրցապայքարում չբացառեցիք երրորդ անձի ներգրավումը: Հստակ ֆիգուր նշմարվո՞ւմ է:

– Մենք չենք կարող ասել, ով կարող է լինել: Կարող է այնպիսի մարդ լինել, որին մենք տեսնում ենք քաղաքական դաշտում, բայց չենք պատկերացնում, որ նա կարող է վարչապետ լինել: Կարեն Կարապետյանը նշանակվեց, երբ ոչ ոք չգիտեր, որ Մոսկվայից նման նշանակում կլինի: Ռուսաստանը բավականին մեծ է, այսպես ասած, հայկական աշխարհի ճամբարով: Այնտեղ ցանկացած պահի կարող են վարչապետի 100 թեկնածու առաջադրել:

Վրացագետ Ջոնի Մելիքյան. «Գումբուրդոյի միջադեպը կարող է կապված լինել ՏԻՄ ընտրությունների հետ»
Մանյա Պողոսյան

Ջավախքում տեղի ունեցածը հայ– վրացական բախում չէ: «Փաստ» օրաթերթի հետ զրույցում վստահեցրեց վրացագետ Ջոնի Մելիքյանը:

Ջավախքի Գումբուրդո գյուղի բնակիչները սեպտեմբերի 30–ին փորձել են խաչքար տեղադրել եղբայրական գերեզմանատանը, որտեղ ամփոփվել են գյուղում գտնվող 10–րդ դարի սուրբ Համբարձման եկեղեցու վերանորոգման աշխատանքների ժամանակ հայտնաբերված ոսկորները: Վրաստանի ներքին գործերի նախարարության անվտանգության ծառայության ներկայացուցիչները չեն թույլատրել բնակիչներին տարածք մուտք գործել, այնուհետև բնակիչների ու ոստիկանների միջև բախում է տեղի ունեցել:

Մելիքյանի խոսքով` Ջավախքում հայկական եկեղեցիների, մշակութային կոթողների հետ կապված խնդիրներ կան, և այս փաստը որևէ մեկը չի թաքցնում: Նույնիսկ երբ խոսք է գնում հայ–վրացական բարիդրացիական հարաբերությունների մասին, կողմերը չեն թաքցնում, որ կան այս հարցերը, որոնք պետք է լուծվեն:

«Այս հարցը մտնում է այն խնդիրների մեջ, որոնք ընթացքում պետք է լուծվեր: Այսօրվա դրությամբ այդ գործընթացը տեղի է ունենում, վերանորոգվում է այդ եկեղեցին, որի կարգավիճակի հարցը պետք է քննարկվի երկու երկրների եկեղեցիների կողմից»,– փոխանցեց նա:

Նա նշեց, որ նախնական պայմանավորվածությամբ հոկտեմբերի 21–ից հետո են անդրադառնալու խաչքարի հարցին, քանի որ այսօրվա դրությամբ վրացական իշխանությունները, քաղաքական ուժերը շրջաններում պատրաստվում են ՏԻՄ ընտրություններին և այս լարվածությունը քաղաքական որոշ ուժեր կարող են օգտագործել իրենց օգտին, նույնիսկ գնալ որոշակի սադրանքների:

«Ինչ–ինչ ուժեր փորձել են հրահանգ անել, և տուժել է հասարակ բնակչությունը, ում կողմից է, ինչ է, դեռ պարզ չէ»,– նկատեց նա:

Վրաստանի հարցերով փորձագետ Ջոնի Մելիքյանի կարծիքով՝ ոստիկանները չափից ավել են ուժ կիրառել՝ գործի են դրվել նաև հատուկ ջոկատայիններ: Ջոնի Մելիքյանի փոխանցմամբ, սակայն, իրավիճակն այս պահին Ջավախքում հանգիստ է: Ներքին գործերի նախարարն արդեն հետևում է միջադեպի քննությանը: Ձերբակալված երկու անձինք արդեն ազատ են արձակվել:

«Ես չէի ցանկանա մեր և վրացական մամուլում տեսնել, որ այս միջադեպն ինչ– որ ազգամիջյան կոնֆլիկտի են վարածում, սա կոնկրետ խնդիր է՝ մշակութային»,– շեշտեց նա:

Վրաստանի հարցերով փորձագետ Ջոնի Մելիքյանի կարծիքով՝ Գումբուրդոյի միջադեպը կարող է ունենալ քաղաքական ենթատեքստ և կապված լինել հոկտեմբերին սպասվող ՏԻՄ ընտրությունների հետ: Նրա խոսքով՝ իրավապահների կողմից բնակչության նկատմամբ անհամաչափ ուժի կիրառումը և տեղացիների հնարավոր սադրիչ գործողությունները կարող են տարածաշրջանն ապակայունացնող «կայծ» հանդիսանալ:

«Ընտրություններին երեք շաբաթից պակաս է մնացել, և բոլոր քաղաքական ուժերն այդ տարածաշրջանում ունեն իրենց թեկնածությունը, այդ թեկնածուների մեջ հայեր կան: Պատկերացրեք՝ Ախալքալաքի քաղաքապետի միակ վրացի թեկնածուին առաջադրել է «Միացյալ ազգային շարժում» կուսակցությունը, մնացած կուսակցություններն առաջադրել են ազգությամբ հայ գործարարների թեկնածությունները: Վրաց ու հայ թեկնածուները մրցելու են, որ հաղթեն: Միջադեպը կարող է պայմանավորված լինել ինչ– որ ուժերի կողմից: Դրանք կարող են տարածաշրջանի ուժեր լինել»,– նկատեց վրացական հարցերով փորձագետը:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում