Վերջին դեպքերը Իրանին ավելի ազատ գործելու հնարավորություն է տվել. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Օրերս Իրանում տեղի ունեցած տեռորիստական գործողությունները տարբեր մեկնաբանությունների առիթ դարձավ: Մի մասի կարծիքով սա հեռուն տանող հստակ ահազանգ էր Իրանի նորընտիր ղեկավարության համար, մյուսների կարծիքով էլ Իրանին նման ձևերով ծնկի բերել հնարավոր չէ:

Իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը «Փաստի» հետ զրույցում տեսակետ հայտնեց, որ, ըստ էության, սա Իրանին սադրելու և նախօրոք ոչ համակարգված գործողությունների մեջ ներքաշելու հերթական փորձն էր:

«Գործ ունենք մի շղթայի հետ, որի հերթական փուլը մեկնարկեց Միացյալ Նահանգների նախագահի Սաուդյան Արաբիա կատարած այցից հետո, որտեղ փորձ կատարվեց Սաուդյան Արաբիայի գլխավորությամբ ձևավորել հակաիրանական դաշինք: Եվ բնական է, որ Քաթարի այդ դաշինքին չմասնակցելու և իրանամետ դիրքորոշումով հանդես գալու հետևանքով չձևավորվեց: Եվ հավանաբար կարիք կար այլ գործողություններ նույնպես իրականացնել»,– ասաց Վ. Ոսկանյանը:

Իրանագետի կարծիքով հավանաբար այդ տրամաբանությամբ գործելով, ուժերը, որոնք ծրագրավորել են Իրանի դեմ լայնածավալ գործողություններ իրականացնել, շարժվում են առաջ: Նպատակները մի քանիսն են: Նախ՝ Իրանի ներսում իրավիճակի ապակայունացում և երկրոդ՝ Իրանին «զբաղեցնելով» ներքին խնդիրներով փորձել զսպել իրանական ներկայությունը Մերձավոր Արևելքի այն հատվածներում, որտեղ այն զգալի է:

«Ըստ էության երկու նպատակներն էլ անիրագործելի են, որովհետև իրանական հասարակությունը նաև այս ահաբեկչության արդյունքում շատ ավելի համախմբվեց, ինչն էլ հնարավորություն է տալիս Իրանի ռազմաքաղաքական վերնախավին ավելի ազատ գործել ոչ միայն երկրի ներսում, այլև Մերձավոր Արևելքի մյուս այն հատվածներում, որտեղ իրանցիներն ունեն շահեր և այն պաշտպանում են իրենց հասու բոլոր միջոցներով»,– ասաց Վ. Ոսկանյանը:

Իրանագետի խոսքով չնայած Իրանի ներսում անկայունություն հրահրելու առկա ողջ գործիքակազմը իր գրեթե բոլոր տարրերով նախկինում գործածվել էր, բայց մշտապես էլ երկրում անկայունություն հրահրել չի հաջողվել: Խոսքը գունավոր հեղափոխությունների մեխանիզմի, պատժամիջոցների հետևանքով երկրի բնակչության շրջանում տնտեսական խնդիրներ ի հայտ բերելուն, Իրանի մեկուսացման քաղաքականությանն է վերաբերում և փաստացի ահաբեկչական գործողությունների ականատեսը չէր եղել հասարակությունը:

«Փաստորեն, դա էլ արվեց, բայց փաստն այն է, որ իրանցիներն ունենալով պետականության հազարամյա ավանդույթներ մերձավորարևելյան տարածաշրջանում ստեղծել են հզոր պետություն կամ այսպես ասենք՝ գերտերություն, և կարողանում են համարժեք պատասխանել նման գործողություններին և կառավարել երկիրը գրեթե բոլոր ճգնաժամային իրավիճակներում: Եվ սա ամենևին էլ չի նշանակում, որ այս գործողություններից Իրանը վնասներ չի կրում: Որոշ դեպքերում նույնիսկ լուրջ վնասներ է կրում, բայց նման մեթոդաբանությամբ վերջնական նպատակի հասնելն անհնար է»,– համոզված է իրանագետը:

Այդ համատեքստում, արդյո՞ք միջադեպն ավելի չի մերձեցնի իրանառուսական հարաբերությունները հարցին Վարդան Ոսկաննյանը պատասխանեց, որ Իրանը վարելով անկախ քաղաքական ուղեգիծ շատ ակտիվ դիվանագիտական գործունեություն է ծավալում, օգտագործելով առկա բոլոր հնարավորությունները և խողովակները, այդ թվում նաև ռուսական կողմի հետ:

«Մասնավորապես Սիրիայի ներսում ահաբեկիչների դեմ պայքարի հարցում ռուս–իրանական շահերը թեև ամբողջովին նույնական չեն, բայց շատ դեպքերում համընկնում են: Եվ այս իմաստով Իրանն օգտագործելու է իր ունեցած բոլոր կապերն ու դիվանագիտական հարաբերությունները ոչ միայն Ռուսաստանի, այլև՝ բոլոր այն երկրների հետ, որոնք կարող են որոշակի նպաստ բերել իրանական դիրքերի ամրապնդման համար և նույնիսկ կարճաժամկետ գործակցություն ձևավորել այնպիսի երկրների հետ, որոնց հետ ավանդաբար այնքան էլ բարեկամական չեն եղել: Նման տիպի ահաբեկչական գործողությունները որքան էլ ողբերգական և անհանգստացնող լինեն, ըստ էության չեն կարող խաթարել Իրանի ընդհանուր քաղաքական ուղեգիծը՝ լինի ներքաղաքական, թե արտաքին քաղաքական կյանքում»,– ասաց Վ. Ոսկանյանը:

 Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում