Քաղաքականությունը մուրացկանություն և լացկանություն չի սիրում. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Մեր հյուրն է նժդեհագետ Արմեն Սարգսյանը
– Ըստ Նժդեհի` ինչպիսի՞ն պետք է լինի առաջնորդը:
– Նա պետք է ունենա իմաստասերի գլուխ, առաքյալի սիրտ և ադամանդ ճակատ: Իհարկե, այստեղ որոշակի ալեգորիա կա, ուստի մեկնաբանական տարբերություններ հնարավոր են, բայց այնուամենայնիվ որոշակի հուշումներ անգամ ձևակերպումների շրջանակներում կարելի է գտնել: Իմաստասերի գլուխ` առաջնորդը պետք է կարողանա երևույթները վերլուծել, էականը ոչ էականից տարբերել: Միայն մասնագիտական պատրաստվածությունը բավարար չէ, անհրաժեշտ է ավելի խորը, ռազմավարական մտածողություն: Առաքյալի սիրտը կարելի է մեկնաբանել հետևյալ կերպ` պետք է առաջնորդը ունենա առաքյալի նվիրվածություն, առաքյալի սիրով վերաբերվի առաջնորդվող զանգվածին: Իսկ ադամանդ ճակատը ես ավելի շուտ կմեկնաբանեի ադամանդի կարծրության, սեփական համոզմունքները հետևողականորեն առաջ տանելու կամարտահայտության համատեքստում:
Ընդ որում, կարևոր չէ` առաջնորդը ռազմական գործիչ է, թե քաղաքացիական անձ: Կարևորը` ունենա այդ երեք որակումների ներդաշնակ համադրությունը:
– Իսկ Նժդեհի պատկերացմամբ` ինչպե՞ս պետք է ձևավորվի ազգային էլիտան:
– Նա մեծ պատասխանատվություն է դնում նախևառաջ մտավորականության վրա: Լայն իմաստով` ինչպիսին առաջնորդի և մտավորականի կերպարներն են, ըստ այդմ էլ դիմագծվում է ժողովուրդը: Մտավորականը պետք է ներկայանա ոչ միայն որպես ուսյալ, այլ խորը բարոյական նկարագիր ունեցող անձնավորություն: Որովհետև ի վերջո նա է կերտում ժողովրդի կերպարը: Եվ եթե ուզում ենք ժողովրդի հոգեփոխում, վերանորոգում, նախևառաջ պետք է ունենանք այդ հոգեփոխման հնարավորությունն ընձեռող ընտրանի: Ընտրանի բոլոր ոլորտներում` մշակութային, քաղաքական, ռազմական:
Ի դեպ, Նժդեհը կիրառում է նաև ստամտավորական եզրը: Վերջինս ուսյալ, բայց սեփական ուսյալությունը բարոյական նկարագրով չզուգակցած անձնավորությունն է: Իսկ մեր իրականության մեջ նմանները, ցավոք, շատ են:
– Իսկ ընտրանին ու առաջնորդի կերպարը ձևավորելիս ազգային արժեքներն ի՞նչ տեղ ունեն:
– Առանցքային նշանակություն ունեն: Բայց մի կարևոր հանգամանք կուզեի նշել: Մեր իրականության մեջ շատերը Նժդեհին գռեհկաբարո են մեկնաբանում` տպավորություն թողնելով, որ նույնիսկ ծանոթ չեն Նժդեհին, այլ ուղղակի կցկտուր դատողություններ գիտեն և կամայական մեկնաբանության են ենթարկում` մեղադրելով ազգայնականության, ազգամոլության գռեհիկ տարբերակների մեջ: Ես ընդամենը մեկ արտահայտություն մեջբերեմ Նժդեհից, որպեսզի ցույց տամ ազգայինի ու համամարդկայինի ներդաշնակությունը հաստատող նրա դիրքորոշումը: Օրինակ, ասում էր` կրելով կնիքը Հայաստանի բնության և պատմության, հայ եմ ես, մտածումով ու ապրումներով սակայն ես մարդ եմ, համամարդ: Նա երբեք դեմ չի եղել մշակութային երկխոսությանը: Նա դեմ չի եղել օտար արժեքներին հաղորդակից դառնալուն: Դեմ է եղել այն ժամանակ, երբ այդ արժեքների հաղորդակցումը տեղի է ունենում սեփական դիմագծի աղճատման տարբերակով: Նա ասում էր` ոչ թե եվրոպականացում, այլ ցեղայնացում: Նա ոչ թե ասում էր օտար արժեքներին հաղորդ չլինենք, այլ օտարական չդառնանք:
– Նժդեհի պատկերացրած ընտրանին և առաջնորդն ունենալու դեպքում հայ ժողովրդին ի՞նչ տեղ է վերապահվում համաշխարհային ասպարեզում:
– Նժդեհի համար գերխնդիրներից մեկը հետևյալն էր` ցանկացած ազգ նախևառաջ պետք է կայանա որպես քաղաքական և մշակութային լիարժեք սուբյեկտ: Քանի դեռ դու օտար գաղափարների, օտար ուժերի ազդեցության տակ ես, միջազգային հարաբերություններում որպես լիարժեք սուբյեկտ հանդես գալ չես կարող: Նժդեհի մոտ կա վճռական մենակի հասկացությունը, որը եթե Ձեր հարցի հետ կապեմ, պետք է ասեմ հետևյալը: Վճռական մենակը ոչ թե կողմնորոշումների դաշտում է փնտրում իր ինքնորոշումը, այլ ինքնորոշվածության դիրքերից է սահմանում իր համար ցանկալի կողմնորոշումների շրջանակը: Այսինքն, այդ ընտրանին ունենալու պարագայում մենք աստիճանաբար քայլ կկատարենք` դառնալու որպես միջազգային հարաբերությունների լիարժեք սուբյեկտ: Որևէ պետություն չունի բացարձակ ազատություն այն իմաստով, որ գլոբալացվող արդի աշխարհում ցանկացած պետություն ինչ–որ չափով կախված է մյուսներից: Դա անգամ գերհզորներին է վերաբերում: Բայց կարևոր է, որ դու լինես քո որոշումները սահմանողն ու կյանքի կոչման հանձնառությունը ստանձնողը:
– Այսինքն, եթե ունես սեփական արժանապատվություն, հիմնվես քո ազգային արժեքների վրա, շահեկան դիրքերում կհայտնվես նաև այլ պետությունների հետ քո հարաբերություններում:
– Բնականաբար: Բայց իմ խոսքերը չեն նշանակում, թե մենք չունենք այդ արժանապատվությունը: Իհարկե, ունենք այդ լիարժեքության հետ կապված խնդիրներ, որոնք ունեն նաև օբյեկտիվ պատճառներ: Նժդեհի համար կարևոր էր սեփական մտահղացումների հեղինակ լինելը, ինքնորոշված լինելը, և ըստ այդ ինքնորոշվածության` համապատասխան կողմնորոշումներ սահմանելը: Նա դեմ չէ կողմնորոշված լինելուն: Բայց քաղաքականության մեջ մուրացկանություն և լացկանություն պետք է չլինի:
Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
Փաշինյանը չկարողացավ ստանալ քվեների 50%-ը՝ բոլոր խախտումներով հանդերձ․ Ավետիք Չալաբյան
Որպես պատասխանատու քաղաքական ուժ տեր ենք և հաշվետու մեզ վստահված քվեների համար․ Մարիաննա Ղահրամանյան
Հասարակությունը հաշտ չէ ստեղծված իրավիճակի հետ․ Ատոմ Մխիթարյան
Փաշինյանի հակառուսական քաղաքականության պատճառով Ռուսաստանն այլևս չի ընդումում մթերք․ հարցում
Ավետիքը պինդ է, նա գիտի՝ ինչի համար է պայքարում. Ցոլակ Ակոպյան
Սամվել Կարապետյանի ընկերությունների շրջանառությունը Հայաստանի հետ ավելի շատ է, քան ամբողջ Հայաստանի ...
Գործի են դրել ահաբեկումների մամլիչը, փորձում են խուճապ առաջացնել ընդդիմադիր դաշտում. Արեգ Սավգուլյան
Սենատում կրած իր պարտությունը նախագահ Թրամփը վերածեց հաղթանակի․ Արտակ Զաքարյան
«Քրիստոնեական համերաշխություն» միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունը խոր մտահոգություն է հայտնու...
Արտաշատում մսամթերքի արտադրամասի գործունեություն է կասեցվել
