Գյուղապահովագրությունը՝ փրկօղա՞կ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ցրտահարությունների, կարկտահարությունների, ուժեղ քամու հետևանքով Հայաստանի գյուղատնտեսությունը տարեկան մի քանի տասնյակ միլիարդ դրամի վնաս է կրում: Հիմնական զոհերը գյուղացիներն են, որոնց մեծ մասը կքած է վարկերի բեռի տակ: Ամեն գյուղատնտեսական տարվա մեկնարկին վարկ վերցնող գյուղացին իրեն հույս է տալիս՝ էս տարին լավ է լինելու: Տարվա կեսին նրանցից շատերը փաստի առաջ են կանգնում: Բնական աղետները նրանց բերքից զրկում են: Պետական բյուջեից` կրած վնասի չափով բոլորին աջակցություն տրամադրել հնարավոր չէ: Գյուղացու բերքը փրկելու համար առաջարկվում է ապահովագրական համակարգ ներդնել:

Գյուղացին բերքը կարող է ապահովագրել եկող տարվանից: Գյուղատնտեսության նախարարությունը, Կենտրոնական բանկը երեք միջազգայի կազմակերպությունների հետ կպատրաստեն գյուղատնտեսական ապահովագրության պիլոտային ծրագիր։

Խորհրդատու կազմակերպության հետ կորոշեն ապահովագրության շեմը և այն մարզերը, որտեղ դրանք կկիրառվեն։ Սկզբնական փուլում կընտրեն 1–2 ռիսկ և 5–10 մշակաբույս։ Առաջինը կապահովագրեն պտուղ– բանջարեղենն ու հացահատիկը:

Գերմանական KFW բանկը 5 մլն եվրո դրամաշնորհ կտրամադրի, նույնքան էլ կտրամադրվի պետբյուջեից, որը կուղղվի ապահովագրության սուբսիդավորմանը:

Գյուղատնտեսությամբ զբաղվողներից շատերը ողջունում են ծրագիրը: Տնտեսության ամենառիսկային ոլորտի ապահովագրության իրականացումը շատ կարևոր են համարում, բայց, ըստ նրանց, պետությունը պետք է սուբսիդավորման բեռի զգալի մասն իր վրա վերցնի:

Գյուղացիների խոսքով՝ միայն պայմաններին ծանոթանալուց հետո կորոշեն ապահովագրել այգին:

«Պետք է պայմանները մատչելի լինեն: Այսօր գյուղացին կանխիկ փող չի ունենում վարուցանքի համար: Պարարտանյութը, սերմացուն պարտքով է գնում: Եթե գյուղացին քիչ գումար վճարի և երկարաժամկետ պայմաններով, կհամաձայնվեն»,– ասաց Արմավիրի մարզի Նորապատ համայնքի բնակիչը:

Ջրաշեն գյուղի բնակիչ, գյուղատնտես Հակոբ Գինոսյանի կարծիքով, սակայն, գյուղոլորտում այս իրավիճակում որևէ մեկը չի համարձակվի ապահովագրություն իրականացնել:

«Յուրաքանչյուր ներդնող գործի մեջ մի հատ հաշվարկ է անում, թե այդ ներդրումն իրեն արդյունք բերելո՞ւ է: Կառավարությունը, Գյուղնախարարությունն ինչ էլ անեն գյուղացու համար, նրանք հաշվարկում են վնասի վերականգնում ոչ թե գոնե 80%, այլ 20–30%: Ի՞նչ եք կարծում՝ նա այնքան գումար կտա, որ գյուղացու վնասը դուրս գա: Ցրտահարության, կարկտահարության պատճառով գյուղացին զրոյի վրա է կանգնում, բերում, հողի հարկ են զեղչում, հողի հարկն էլ մի քանի դրամ է, դա ի՞նչ է»,– նկատեց մեր զրուցակիցը:

Իսկ, որպեսզի ապահովագրական ընկերությունը նման ռիսկի գնա, պետք է ենթակառուցվածքների` հակակարկտային ցանցերի հարցը լուծված լինի: Այգին կարող են բնական աղետից պաշտպանել հակակարկտային ցանցի միջոցով: Կարկուտի դեմն առնելու այս նորագույն միջոցը, սակայն, ոչ բոլոր այգեգործներին է հասանելի: Հակակարկտային ցանցերը թանկ են: 1 հեկտար այգին ցանցապատելու համար միջինը պետք է ծասխել 2000 դոլար:

«Օրինակ, եթե տվյալ բերքը պետք է վաճառես մի 400– 500 դրամով, կարկուտը որ գալիս է, արդեն վաճառվում է ավելի ցածր գնով` 150–200 դրամով: Մոտ 50%–ով վնաս ես կրում, բայց հակակարկտային ցանցը թանկ հաճույք է»,– ասաց այգետերը:

Ի դեպ, անասնապահության ոլորտում արդեն ապահովագրության համակարգը փորձարկման փուլում է: Արարատի մարզի Շահումյան և Տափերական համայնքներում պիլոտային ծրագրով խոշոր եղջերավոր կենդանիների ապահովագրություն է իրականացվել: Պիլոտային ծրագիրն իրականացվել է Գյուղատնտեսության նախարարության և ՄԱԿ–ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության (FAO) համատեղ ուժերով՝ ENPARD–ARMENIA ծրագրի շրջանակներում: 32 գյուղացիական տնտեսություններին պատկանող 226 խոշոր եղջերավորներն ապահովագրված են «Նաիրի Ինշուրանս» ՍՊԸ–ում:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում