Հրաչյա Պետրոսյան. «Մեզ մոտ սեյսմիկ իրավիճակը ֆոնի սահմաններում է». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Նոյեմբերի 12–ին Իրանում գրանցված 7,2 մագնիտուդով երկրաշարժն ավելի քան 300 մարդկային զոհերի, ավերածությունների պատճառ դարձավ: Աղետի հետևանքով ավելի քան 5500 վիրավոր կա, տասնյակ հազարավոր մարդիկ անօթևան են մնացել: Վերոնշյալն Արտակարգ իրավիճակների նախարարի սեյսմիկ պաշտպանության և անվտանգության գծով խորհրդական Հրաչյա Պետրոսյանի ունեցած տվյալներն են: Նրա խոսքով՝ Իրանում տեղի ունեցածը որակվում է որպես ուժեղ երկրաշարժ:

«Էպիկենտրոնը Երևանից 600 կմ հեռավորության վրա է գտնվում, իսկ Հայաստանի մոտակա սահմանից՝ մոտ 450 կմ: Երկրաշարժը մինչև 3 բալ ուժգնությամբ զգացել են նաև ՀՀ առանձին բնակավայրերում: Սեյսմոտեկտոնական առումով այդ տարածքը գտնվում է Արաբական և Եվրասիական սալերի բախման գոտում: Արաբական սալը տարեկան մինչև 20 մմ շարժվում է դեպի հյուսիս, իսկ Եվրասիական սալն անշարժ է համարվում, ինչի հետևանքով այս տարածքը ճզմվում է: Երկրակեղևում տեղի է ունենում տեկտոնական լարումների կուտակում, որն, ի վերջո, երկրաշարժի է հանգեցնում»,–«Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց Հրաչյա Պետրոսյանը:

ԱԻՆ պաշտոնյան շեշտեց՝ էպիկենտրոնը մեր տարածքից համեմատաբար հեռու է գտնվում. «Այդ պատճառով մենք հիմքեր չունենք ասելու, թե նշված երկրաշարժը մեզ մոտ որևէ ուժեղ երկրաշարժի կարող է հանգեցնել: Մեզ մոտ սեյսմիկ իրավիճակը ֆոնի սահմաններում է: Սեյսմիկ պաշտպանության ծառայության ազգային դիտացանցի դիտակետերում որևէ արտառոց կամ անոմալ երևույթներ չենք առանձնացրել: Մենք անհանգստանալու որևէ հիմք չունենք: Ի դեպ՝ Իրանը ավելի ուժեղ սեյսմաակտիվ գոտի է, քան Հայաստանը: Իրանում ավելի ուժեղ երկրաշարժեր են եղել, որպիսիք Հայաստանի տարածքում չեն գրանցվել նույնիսկ պատմական ժամանակահատվածում»,– ասաց Հ. Պետրոսյանը՝ հավելելով, որ ուժգին երկրաշարժեր Իրանի տարածքում գրանցվել են նաև 1990, 1997 և 2003 թվականներին:

Նկատենք, որ հասարակության մեջ շատ հաճախ փորձում են եղանակային պայմաններից ելնելով «կանխատեսումներ» անել: Օրինակ՝ կա կարծիք, որ եթե ձմռանը համեմատաբար տաք է, դա կարող է վտանգավոր լինել:

Հրաչյա Պետրոսյանի խոսքով՝ սա կարծրատիպ է, որևէ գիտական հիմք չկա: «Երկրաշարժերը կարող են գրանցվել ցանկացած եղանակի և ժամի: Երկրաշարժը «հաշվի չի առնում» աշխարհագրական սահմանները: Դրանք պրոցեսներ են, որոնք ձևավորվում են մեծ խորությունների վրա: Նույնիսկ հարյուրավոր կմ խորության վրա է ձևավորվում օջախը: Կոնկրետ Իրանի և ՀՀ–ի տարածքում երկրաշարժերի օջախները մինչև 30–35 կմ խորության վրա են ձևավորվում»,–նշեց մեր զրուցակիցը՝ ընդգծելով, որ նույնիսկ այդ համեմատաբար փոքր խորությունների դեպքում եղանակը չի կարող ազդել երկրաշարժի առաջացման վրա:

Ինչ վերաբերում է երկրաշարժերի կանխատեսման մեխանիզմներին, նախարարի խորհրդականն ասաց. «Մենք կարող ենք նվազեցնել հնարավոր աղետի ռիսկը: Խոսքը ոչ միայն երկրաշարժի, այլև մյուս բնական աղետների մասին է: Բայց կոնկրետ ուժեղ երկրաշարժը կանխելն, իհարկե, հնարավոր չէ: Խնդիրն այն է, թե ինչպես կարող ենք այն կանխատեսել: Համաշխարհային մասշտաբով երկրաշարժի կանխատեսումը ծանր և լուրջ գիտական խնդիր է, որն ընդհանուր լուծում դեռ չունի: Ռուսների, ճապոնացիների, չինացիների ու նաև մեր ծառայությունում այդ առումով առանձին հաջողություններ կան: Բայց, ցավոք սրտի, ընդհանուր գիտական լուծում դեռ չկա: Չկա մի բանաձև, որը 100 տոկոս հավանականությամբ կկանխատեսի երկրաշարժը»:

Հրաչյա Պետրոսյանն, ամեն դեպքում, բարձր է գնահատում թե՛ ԱԻՆ–ի և թե՛ մյուս բոլոր կառույցների պատրաստվածությունը:

«Մենք ունենք կայացած նախարարություն և կառույցներ, և ամեն ինչ արվում է, որ Արցախում և ՀՀ–ում Սպիտակի աղետը լինի վերջինը: Պետությունը նախկինում բացարձակ անպատրաստ էր նման աղետի, դրա համար էլ Սպիտակի երկրաշարժը վերածվեց աղետի: Այսօր ամեն ինչ արվում է, որ աղետ չլինի»,– եզրափակեց նա:

 Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում