Իրանի և Ադրբեջանի միջև տարաձայնությունները չեն վերածվի զինված բախման, կրքերը կհանդարտվեն. թուրք քաղաքագետ
Վերջին օրերին միջազգային մամուլի և փորձագետների ուշադրության կենտրոնում տարածաշրջանում նոր լարվածությամբ հղի Իրանի և Ադրբեջանի հարաբերություններն են։
Թեհրանից և Բաքվից հնչող փոխադարձ մեղադրանքներին ու սպառնալիքներին զուգահեռ կողմերը նաև լայնածավալ զորավարժություններ են անցկացնում միմյանց սահմանների մոտ: Երեկ էլ Բաքվում փակվեց Հուսեյնիա մզկիթը և այնտեղ գտնվող Իրանի գերագույն հոգևոր առաջնորդի ներկայացուցչի գրասենյակը:
Մյուս կողմից` Իրանը, ըստ ադրբեջանական աղբյուրների, փակել է իր օդային տարածքը ադրբեջանական ռազմական ավիացիայի համար դեպի Նախիջևան:
Ըստ վերլուծաբանների՝ ղարաբաղյան վերջին պատերազմից հետո տարածաշրջանում տեղի ունեցող փոփոխություններն ու ուժերի վերադասավորությունը Իրանին դուր չեն գալիս: Թուրքիայում գործող Քոջաելի համալսարանի պրոֆեսոր, քաղաքագետ Իրֆան Քայա Ուլգերը «Ազատության» հետ զրույցում Իրանի ակտիվացման երկու հիմնական պատճառ է նշում:
«Վերջին տարիներին արևմտյան պատժամիջոցների պատճառով Իրանը տնտեսական լուրջ խնդիրների առաջ է կանգնել: Անցած տարվա ղարաբաղյան պատերազմից հետո Իրանի դիրքերն ավելի են թուլացել: Իրանին նաև անհանգստացնում է տնտեսական տեսանկյունից Ադրբեջանի ուժեղացումը: Բացի այդ, կա նաև էթնիկական խնդիր: Ադրբեջանը 10 մլն բնակչություն ունի, սակայն Իրանում շուրջ 30 մլն ադրբեջանցի է ապրում: Այս բնակչությունը սկզբնական շրջանում հավատում էր հեղափոխության գաղափարներին, բայց հիմա աստիճանաբար ազգայնական տրամադրություններ են բարձրանում, ինչը Իրանի համար մտահոգիչ է», - ասաց քաղաքագետը:
Փորձագետի համոզմամբ՝ Իրանի և Ադրբեջանի միջև տարաձայնությունները չեն վերածվի զինված բախման, և շուտով կրքերը կհանդարտվեն. «Իրանի իշխանությունները ռազմական գործողությունների չեն գնա Ադրբեջանի դեմ: Իհարկե, Իրանը ինքն իրեն չի վնասի, քանի որ եթե նման քայլի գնա, իր երկրում ապրող 30 մլն ադրբեջանցի բնակչության վերաբերմունքը իշխանության հանդեպ կփոխվի հօգուտ Ադրբեջանի: Այդ պատճառով կարծում եմ, որ այս լարվածությունը որոշ ժամանակ անց կնվազի»:
Ինչ վերաբերում է Թուրքային, քաղաքագետի կարծիքով, Անկարան ևս տարածաշրջանում նոր լարվածության կողմնակից չէ և Իրան-Ադրբեջան հակասություններում նախընտրում է չեզոք մնալ:
«Իհարկե, Թուրքիան այս հարցում հավասարակշիռ մոտեցմում ունի, սակայն եթե ընտրություն անելու անհրաժեշտություն լինի, Թուրքիան կաջակցի Ադրբեջանին, ինչպես վերջին 100 տարում է անում` հատկապես Խորհրդային Միության փլուզումից հետո», - նկատեց նա:
Ադրբեջանի և Իրանի միջև հնարավոր բախումը Հայաստանի շահերից էլ չի բխում: Իրֆան Քայա Ուլգերը նշում է, որ Հայաստանի իշխանությունները պետք է ճիշտ կողմնորոշվեն ստեղծված իրավիճակում. «Հավատում եմ, որ Փաշինյանը վերջին զարգացումներից պետք է դասեր քաղի և ավելի իրատեսական քաղաքական գիծ որդեգրի: Իրանի և Ադրբեջանի միջև ծագած խնդիրներում Հայաստանը կողմ չի հանդիսանում: Հայաստանի ղեկավարությունը եթե շարունակի սթափ գնահատել իրադրությունը, հետագայում կարող է օգուտներ քաղել տարածաշրջանային բազմակողմ համագործակցությունից»:
Թուրք քաղաքագետը իրատեսական է համարում տարածաշրջանային երկրների՝ այսպես կոչված վեցի հարթակի ստեղծումը և կարծում է, որ բոլոր երկրների շահերից է բխում տարածաշրջանային ապաշրջափակումը։
Какой армянский деятель стал членом комиссии при президенте РФ? «Паст»
Завершился международный шахматный турнир, организованный при поддержке IDBank
Актриса Джульетта Степанян удостоена премии «Белый слон»
Чья кандидатура будет выдвинута на пост президента Союза армян России? «Паст»
Ваге Овеян разгромил соперника и стал чемпионом Европы по греко-римской борьбе
Европейские обещания на фоне закрытых дверей: «Паст»
На Евразийском экономическом форуме в Астане ожидается рекордное число участников
Великая Победа и великий подвиг армянского народа. Арман Варданян
Здание семинарии было возвращено армянской епархии при поддержке Самвела Карапетяна: «Паст»
BBC: Звучит как угроза: Путин за месяц до выборов напомнил Армении об Украине
