Իսրայելը ԱՄՆ–ին կոչ է անում զենք վաճառել Ադրբեջանին. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Հայաստանը ի՞նչ կարող է հակադրել Ադրբեջան–Իսրայել տանդեմին
Մի քանի օր առաջ իսրայելական Jerusalem Post թերթը հոդված էր տպագրել, որում ԱՄՆ–ին կոչ է անում վերացնել Ազատության աջակցության մասին օրենքի 907–րդ փոփոխությունը, որով արգելվում է Ադրբեջանին զենք վաճառել և ֆինանսական օգնություն տրամադրել: «Թրամփի նոր վարչակազմը հնարավորություն ունի օգնելու իր դաշնակից Իսրայելին և որպես դաշնակից ունենալ նավթով հարուստ Ադրբեջանը: Իսրայելն ունի ադրբեջանական նավթի կարիքը, իսկ Ադրբեջանը իր ինքնապաշտպանությունը կազմակերպում է իսրայելական զենքի միջոցով: Ադրբեջանը կարևոր է ռազմավարական և աշխարհագրական առումով, քանի որ աշխարհի միակ երկիրն է, որ սահմանակից է և Ռուսաստանին, և Իրանին: Բացի այդ, Ադրբեջանը ԱՄՆ–ի առանցքային գործընկերն է այդ բարդ տարածաշրջանում»,– հիմնավորել է հոդվածագիրը:
Այս հոդվածն ընդամենը արտացոլումն է այն լուրջ համագործակցության, որ վերջին շրջանում նկատվում է Ադրբեջանի և Իսրայելի միջև: Այդ համագործակցության համար լուրջ խթան հանդիսացավ Նեթանյահուի` վերջերս Բաքու կատարած այցը: Պարզ տրամաբանությունը հուշում է, որ Իսրայելի քայլերի հիմքում Իրանին առնչվող խնդիրներն են: «Իսրայելում Իրանը վաղուց ընկալվում է որպես հիմնական թշնամի: Եվ բոլոր այն երկրները, որոնք պրոբլեմ ունեն Իրանի հետ, դիտարկվում են որպես պոտենցիալ դաշնակիցներ»,– համարում է քաղաքագետ Մանվել Սարգսյանը:
Իսրայելա–իրանական հակադրությունը նոր ազդակ ստացավ հատկապես Թրամփի այն հայտարարությունից հետո, որ Իրանը թիվ մեկ ահաբեկչական երկիրն է: Սա հիմք դրեց նոր իրավիճակի ձևավորման, երբ տարբեր երկիրներ պետք է հասկանան և ճիշտ գնահատեն այն, թե ինչ է նշանակում այդ հայտարարությունը և ինչ քաղաքականություն պետք է որդեգրեն:
Այս առումով Հայաստանը նույնպես շատ լուրջ անելիք ունի: Իրանի հետ մեր հարաբերությունները դրված են բարձր հիմքի վրա: Մեր շահերը միանգամայն համընկնում են թե քաղաքական, թե տնտեսական, թե տարածաշրջանային անվտանգության առումով: Այդ իսկ պատճառով Հայաստանը, կարելի է ասել, ավտոմատ կերպով հայտնվել է Իսրայելի «սև ցուցակում»: Այս առումով թերևս պատահական չէր այն հանգամանքը, որ Նեթանյահուի այցին Բաքու անմիջապես հաջորդեց Իրանի նախագահ Ռոհանիի այցը Երևան: Այդ այցը, այնուհետ ՀՀ պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանի այցը Թեհրան, որի շրջանակներում հիմք դրվեց նաև ռազմական համագործակցությանը, վկայեցին հայ–իրանական փոխադարձ լուրջ շահերի մասին: «Կարծում եմ` մենք լիակատար փոխըմբռնում ունենք առ այն, որ պետք է սերտորեն համագործակցենք տարածաշրջանային անվտանգության հարցերում»,– երկու օր առաջ РИА Новости–ին տված հարցազրույցում ասել էր Վ. Սարգսյանը` մեկնաբանելով իր այցը Իրան:
Ու ահա այս նոր ստեղծված վիճակում Հայաստանը պետք է փորձի նոր մարտավարություն և քաղաքականություն որդեգրել, Իսրայելի հետ հարաբերվելու ձևեր մշակել, որպեսզի իսրայելա–ադրբեջանական համագործակցությունը գոնե մեր հաշվին չլինի: «Համարում եմ, որ Իսրայելի շահերը խիստ հասկանալի են: Բայց մենք չպետք է զգացմունքային կամ այսրոպեական եզրակացություններ անենք: Ադրբեջան–Իսրայել համագործակցությանը մեր պատասխանը ուղիղ և սիմետրիկ չի լինելու»,– նույն այդ հարցազրույցում ասել էր Վ. Սարգսյանը:
Մինչ այս Իսրայելի հետ ակտիվ քաղաքականություն Հայաստանը չի վարել: Համագործակցությունը խորհրդարանական մակարդակով է եղել: Իսկ ապրիլյան պատերազմից հետո մեր ԱԳՆ–ն բողոքի նոտա էր ուղարկել Իսրայել` Ադրբեջանին զենք վաճառելու համար: Կարելի է ասել` պաշտոնական հարաբերություններն այսքանով սահմանափակվել են:
Բայց հիմա իրավիճակ է փոխվել: Ու Հայաստանը պետք է նոր կոնցեպտ մշակի` արձագանքելու թե Իսրայել–Ադրբեջան, նաև Իսրայել–Ադրբեջան–Թուրքիա նոր տանդեմին, թե տարածաշրջանում և աշխարհում կատարվող մյուս լուրջ զարգացումներին: «Քաղաքականությունը կամ–կամ է: Կամ հասկանում ենք վիճակը, ընտրում ճիշտ դիրքորոշում և շահում, կամ տանուլ ենք տալիս»,– համոզված է Մանվել Սարգսյանը: Թե վերը նշված հարցում Հայաստանը կոնկրետ ինչ մոտեցում կորդեգրի, առայժմ դժվար է գուշակել: Բայց քաղաքագետը համոզված է` պետք է լինել առավելագույնս սուվերեն` դրանից բխող բոլոր հետևություններով: «Ամենավտանգավորը մյուսների քաղաքականությանը ներգրավվելն է: Այդ դեպքում կորուստների ռիսկը շատ մեծ է: Պետք է անկախ լինել: Հայաստանը տարածաշրջանում մեծ նշանակություն ունեցող քաղաքական գործոն է: Ավելի մեծ, քան մեզանում գիտակցում ու հասկանում են: Պարզապես պետք է ճիշտ քաղաքականություն մշակվի»,– համոզված է Մ. Սարգսյանը:
Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
Какой армянский деятель стал членом комиссии при президенте РФ? «Паст»
Завершился международный шахматный турнир, организованный при поддержке IDBank
Актриса Джульетта Степанян удостоена премии «Белый слон»
Чья кандидатура будет выдвинута на пост президента Союза армян России? «Паст»
Ваге Овеян разгромил соперника и стал чемпионом Европы по греко-римской борьбе
Властям содержание не нужно: «Паст»
Европейские обещания на фоне закрытых дверей: «Паст»
На Евразийском экономическом форуме в Астане ожидается рекордное число участников
Великая Победа и великий подвиг армянского народа. Арман Варданян
Здание семинарии было возвращено армянской епархии при поддержке Самвела Карапетяна: «Паст»
