Նոր սրացումներ են արձանագրվելու. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Սիրիական բանակի կողմից Դումա քաղաքում քիմիական զենքի ենթադրյալ կիրառման մասին տեղեկատվության տարածումից հետո Սիրիայի ԱԳՆ–ն հայտարարեց, որ սիրիական բանակի կողմից քիմիական զենք կիրառելու վերաբերյալ մեղադրանքները համոզիչ չեն: Արաբագետ Արմեն Պետրոսյանի հետ զրույցում փորձեցինք հասկանալ, թե քիմիական զենքի ենթադրյալ կիրառման մասին տեղեկատվության ֆոնին՝ սիրիական հակամարտության մեջ լարվածության աճ կանխատեսվո՞ւմ է:

«Անշուշտ՝ լարվածության աճ կանխատեսվում է: Լարվածության աճի ամենավտանգավոր միտումը նշվածի անկանխատեսելիությունն է: Այսինքն՝ թե ինչ դրսևորումներ և ինչ հետևանքներ կլինեն: Այն, որ Սիրիայում նման սադրանք նախատեսվում էր, այդ մասին դեռ նախկինում էր խոսվում: Ինքս դեռ փետրվարին էի խոսել այդ մասին, երբ սիրիական կառավարական ուժերը փորձեցին ամբողջովին վերադարձնել վերահսկողությունը Դամասկոսի Արևելյան Գուտա շրջանի նկատմամբ»,– «Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց արաբագետը:

Նրա խոսքով՝ մինչև վերջին շաբաթը կառավարական ուժերը գրեթե վերադարձրել էին շրջանի վերահսկողությունը, բացի Դումա քաղաքից, որը մնացել էր ընդդիմադիր խմբավորումների ազդեցության տակ:

«Իսկ նրանց հետ էլ որևէ կերպ չէր հաջողվում ընդհանուր հայտարարի գալ: Պարզ էր, որ քիմիական զենքի կիրառման տեղեկատվությունը պետք էր օգտագործել Սիրիայում լարվածությունը կրկին խթանելու համար: Պետք է ասել նաև, որ եթե այս քաղաքը ևս վերադարձվեր կառավարության վերահսկողության տակ, ապա հիմա քիմիական զենքի կիրառման վերաբերյալ սադրանքի կամ ապատեղեկատվության հնարավորություն այլևս չէր լինի»,–ընդգծեց Ա. Պետրոսյանը՝ հավելելով, որ այս ամենի նպատակը սիրիական հակամարտության շրջանակներում հնարավոր նոր լարվածության, և նոր՝ ավելի լայնամասշտաբ գործողություններն են:

ԱՄՆ վարչակազմում արդեն վաղուց քննարկում են Սիրիային հարվածներ հասցնելու հավանականությունը: Ռուսաստանը զգուշացրել է, որ Սիրիային հարվածելու դեպքում կպատասխանի ԱՄՆ–ին: Դիտարկմանն ու հարցին, թե գերտերությունների հարաբերություններն այս ֆոնին ի՞նչ զարգացումներ կունենան, արաբագետը պատասխանեց. «Բավականին բարդ է միանշանակ գնահատական տալն ու կանխատեսում կատարելը, որովհետև հատկապես Սկրիպալի դեպքից հետո ՌԴ–ի և Արևմուտքի միջև հարաբերությունների սրումն ակնհայտ էր: Այն, որ սիրիական կոնֆլիկտի շրջանակներում այդ հարաբերություններն առավելապես սրացման ուղով են գնալու, փաստ է, բայց թե ինչ դրսևորումներ կստանան, դժվար է կանխատեսել: Միանշանակ ակնհայտ է, որ նոր սրացումներ արձանագրվելու են: Թեպետ ոչ թե տեղում՝ տևական ռազմագործողության տեսքով, այլ իրավիճակային մեկ գործողություն և ավարտ, ինչպես մեկ տարի առաջ քիմիական զենքի կիրառման տեղեկատվության տարածումից հետո տեղի ունեցավ Սիրիայի Իդլիբ նահանգում: Բավականին բարդ է ասել, թե ինչպիսի զարգացումներ կլինեն, որովհետև նաև հետաքրքիր իրավիճակ է Մեծ Բիտանիայի առումով: Մեծ Բրիտանիան խուսափում է անմիջապես միանալ ԱՄՆ–ի նախատեսած գործողություններին և պահանջում է նոր ապացույցներ քիմիական զենքի կիրառման վերաբերյալ: Քիմիական զենքի արգելմամբ զբաղվող կազմակերպություններն ուղղակի ուսումնասիրություն պետք է կատարեն: Այսինքն՝ այնտեղ պետք է գործուղվեն մարդիկ, ովքեր պետք է ուսումնասիրություն իրականացնեն, իսկ այդ ամենը որոշակի ժամանակ է պահանջում: Ենթադրվում է, որ այդ ժամանակահատվածում հնարավոր է նախնական պայմանավորվածություններ ձեռք բերել: Բայց մյուս կողմից՝ կա Թրամփի գործելաոճը, որը բավականին անկանխատեսելի է և հաճախ ոչ տրամաբանված»:

Արաբագետի կարծիքով՝ բավականին բարդ փուլում են նաև Ռուսաստանի, Իրանի և Թուրքիայի բանակցությունները սիրիական հակամարտության առումով:

«Վերջին բանակցությունները բավականին կարևոր էին և փաստացի ցույց էին տալիս, որ դրանք լուրջ ազդեցություն են ունենալու սիրիական զարգացումների վրա: Այսինքն՝ Սիրիայի տարածքում ակնհայտորեն ուրվագծվելու են ազդեցության գոտիներ նշված երեք երկրների միջև, որոնք էլ գուցե հնարավորություններ են ստեղծելու այդ երկրների ջանքերով սիրիական հակամարտության էական թուլացում արձանագրել, ինչպես վերջին ժամանակահատվածում: Եռակողմ ձևաչափն ու ունեցած հնարավորությունները հույս են ներշնչում, որ, այդուհանդերձ, եռյակը կկարողանա էականորեն թուլացնել առաջիկա հնարավոր սրացումը Սիրիայի տարածքում»,– եզրափակեց մեր զրուցակիցը:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում