Զորգեին, Աբելին հավասար էր... Եվ, թերևս առաջինն էր. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

«Զորգեին, Աբելին, Ֆիլբիին հավասար էր... Եվ, թերևս առաջինն էր»,– լեգենդար հետախույզ, գեներալ Յուրի Դրոզդովն իր «Հնարովի լինելը բացառված է: Անլեգալ հետախուզության պետի գրառումները» գրքում այսպես է բնութագրել լեգենդար հետախույզ Գևորգ Վարդանյանին:
«Ավարտվում էր 1983 թվականը: Զեկույց էի պատրաստում: Զեկույցի չոր, պաշտոնական տողերում թաքցնում էի արտերկրում անլեգալ հետախույզների գործունեությունը: Քանիերորդ անգամ ինձ բռնացնում էի այն մտքի վրա, որ մենք չափազանց ժլատ էինք նրանց աշխատանքի արդյունքները գնահատելիս:
Անլեգալ հետախուզության ղեկավարության հետ հարցը քննարկելուց հետո որոշեցինք. երկրի ղեկավարությունը պետք է իմանա, թե ինչ դժվարությամբ է ապահովվում խնդիրների լուծումը արտաքին քաղաքականության հարցերում:
Անլեգալ հետախույզների թվում ավելի քան 30 ազգությունների ներկայացուցիչներ կային տարբեր շքանշաններով պարգևատրված և 1945–ից հետո` խաղաղ ժամանակներում, ոչ մի` Խորհրդային միության հերոսի կոչում:
Գնահատելով վերջին 40 տարվա գործողությունները, եկանք եզրակացության, որ կարող ենք ամենաբարձր պետական մրցանակի ներկայացնել մի քանի լավագույն անլեգալ հետախույզների: Երբ երկրի ղեկավարությունը ծանոթացավ պարգևատրման փաստաթղթերին, զարմանք ապրեց, թե ինչի կարող է հասնել անլեգալ հետախույզի նպատակաուղղված կամքը: Որոշվեց ԽՍՀՄ հերոսի կոչում շնորհել «Անրիին» (Գևորգ Վարդանյան) և Կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրել նրա կնոջը` «Անիտային» (Գոհար Վարդանյան): Ամուսիններ, որ իրենց կյանքի 40 տարուց ավելին նվիրել էին մեր երկրի անվտանգության ապահովմանը»,– հիշում է Դրոզդովը:
«Կյանքիս ամենախոշոր և ամենակարևոր հավաքագրումը 1943–ին, իմ ապագա կնոջ` Գոհար Վարդանյանի հավաքագրումն է»,– մի առիթով ասել է ականավոր հետախույզ Գևորգ Վարդանյանը:
Հայաստանի գոհարներից մեկը, «համարձակ, խելացի, հնարամիտ» Գոհար Վարդանյանն ընդամենը 16 տարեկան էր, երբ միացավ իր ապագա ամուսնու` Գևորգ Վարդանյանի հետախուզական խմբին` «թեթև հեծելազորին»: 1943–ին նրանց հաջողվեց կանխել «մեծ եռյակի» ղեկավարների՝ Իոսիֆ Ստալինի, Ֆրանկլին Ռուզվելտի և Ուինսթոն Չերչիլի դեմ հիտլերյան հատուկ ծառայությունների մահափորձը Թեհրանի կոնֆերանսի ժամանակ:
Գևորգ և Գոհար Վարդանյանների աշխատանքի արդյունավետությունն ապշեցնող է, իսկ գործունեության արդյունքներն, ըստ մասնագետների` այնքան նշանակալից, որ դժվար թե երբևէ գաղտնազերծվեն:
Այսօր Գոհար Լևոնի Վարդանյանը նշում է 91–րդ տարեդարձը:
Շնորհավոր տարեդարձդ, մեծանուն հայուհի:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: