Հավերժական խոստումների ժամանակը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ամենաշատը ստում են ընտրություններից առաջ, պատերազմի ժամանակ և որսից հետո

Ուինսթոն Չերչիլի թևավոր դարձած այս արտահայտությունից լավ դժվար է բնութագրել ներկայի և ոչ միայն ներկայի հայաստանյան նախընտրական թոհուբոհով հեղեղված քաղաքական դաշտը։ Անշուշտ, ցանկացած նախընտրական գործընթաց ենթադրում է պոպուլիզմի և չափազանցված խոստումների որոշակի չափաքանակ քաղաքական բոլոր ուժերի կողմից։ Ընդ որում, պետք է շեշտել, որ ասվածը վերաբերում է և իշխանական, և ոչ իշխանական, և այսպես ասած, արմատական ընդդիմադիր քաղաքական ուժերին, պարզապես այդ խոստումների շեշտադրություններն ու բովանդակությունն է փոքր–ինչ այլ։
Հայաստանյան քաղաքական կյանքում գրեթե բոլոր նախորդ ընտրությունների նախընտրական քարոզչությունը համեմված է եղել հենց նման քարոզչությամբ և խոստումներով, որի չիրականացումն էլ իր հերթին բերել է հանրային խորը հիասթափության։ Որպես կանոն իշխանության կուսակցությունը կամ կուսակցությունները ամենագունավոր կերպով նկարագրելով իրենց ձեռքբերումները անդրադառնում են, այսպես ասած, առկա որոշ խնդիրների, որի շուտափույթ լուծումը խոստանում են ընտրություններում հաղթանակ տանելուց հետո։ Ընդ որում խնդիրների լուծում խոստանալով, տարբերություն չի դրվում անգամ խնդրի բովանդակության վրա և այս տրամաբանությամբ իշխանության կուսակցությունը տարիներ շարունակ, ընտրությունից ընտրություն խոստանում է, ենթադրենք, «վերացնել» Աղետի գոտին, վերականգնել տնտեսությունը կամ առնվազն ապահովել տնտեսության պատշաճ աճ և զարգացում, բարձրացնել կենսամակարդակը, կենսաթոշակները, աշխատավարձերը և այլն։
Սակայն վերջիններիս տեղի չունենալուց հետո արդեն սկսվում է մեղավորների կամ օբյեկտիվ պատճառների փնտրտուքը, որոնք կարող են լինել համաշխարհային ճգնաժամը, միջազգային իրադրությունը, երբեմն որոշ գործիչներ։ Այստեղ սակայն խնդիրն այն է, որ իշխանության ներկայացուցիչ քաղաքական ուժերը նման արդարանալու խնդրի առաջ չէին կանգնի, եթե իրապես էլ իրենց նախընտրական քարոզչությունը տանեին երկրի ներքին, արտաքին, տնտեսական ու սոցիալական իրական վիճակը հաշվի առնելով, ինչը թույլ կտար առնվազն անիրատեսական հայտարարություններ չանել, իսկ ձախողվելուց հետո պատճառներ չորոնել։ Հակիրճ ձևակերպմամբ կարելի է ասել, որ լավագույնը կլիներ այն, որ իշխանության կուսակցությունը քաղաքական կամք և ազնվություն դրսևորեր և խոսեր միայն իրապես հաղթահարելի խնդիրների շուրջ։
Ոչ իշխանական ուժերի պարագայում քարոզչության վիճակը փոքր–ինչ այլ է։ Որպես կանոն հայաստանյան գրեթե բոլոր ընդդիմությունները նախընտրական շրջանում սկսում են հանդես գալ երկիրն ու ժողովրդին «չար ու հանցագործ, թալանչի վարչակարգից ազատելու» դիրքերից։ Սակայն նման «փրկիչներն» իրենց հերթին առնվազն իրատեսական չեն գնահատում ոչ իրենց ուժերն ու ռեսուրսները, և ոչ էլ հասարակության մեջ առկա տրամադրությունները։ Արդյունքում իշխանափոխության չափազանցված նպատակի շուրջ քարոզչություն տանելով և խոստումներ տալով, սովորաբար այս ուժերը հազիվհազ հաղթահարում են խորհրդարանի անցողիկ շեմը, ինչը բնականաբար բերում է նրան, որ հասարակական մի լայն զանգված ուղղակի այլևս հավատ չի ընծայում ընդդիմության կամ ոչ իշխանական ուժերի հնարավորություններին և ոչ էլ նրանց տված խոստումներին։ Նման իրավիճակն արդեն բերում է հասարակության անտարբերությանը և ընտրական, և ընդհանրապես երկրում կատարվող քաղաքական գործընթացների նկատմամբ։
Այս տեսանկյունից թերևս պետք է շեշտել, որ առնվազն նման քարոզչության անցյալի դասերը նկատի ունենալով, առաջիկայում հայաստանյան քաղաքական դաշտի հիմնական խաղացողները առնվազն պետք է հրաժարվեն բուտաֆորային քարոզարշավի խոստումներից՝ հանրային հիասթափությունից խուսափելու համար, սակայն քաղաքական դաշտում ներկայում առկա մտայնությունները նման հույսեր քիչ են ներշնչում։ Կփոխվի ինչ–որ բան առաջիկայում, թե ոչ, կերևա շատ մոտ ապագայում։

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: