Պառլամենտական համակարգ` միակուսակցական կառավարումով կամ` Անունը կա, ամանում չկա. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Մեր հյուրն է «Ընդդեմ իրավական կամայականությունների» ՀԿ–ի նախագահ Լարիսա Ալավերդյանը
– Տիկին Ալավերդյան, ինչպիսի՞ քաղաքական համակարգով երկիր մենք կունենանք, երբ արդեն 2018–ին սկսի գործել սահմանադրությունը:
– Նախ` Սահմանադրության մասին: Ես շատ դժգոհ եմ այն գործընթացից, որով նախագիծը ներկայացվեց հասարակությանն ու ընդունվեց որպես հիմնական օրենք: Նյութերը տրամադրվեցին մասնատված վիճակում: Իսկ այն միասնական փաստաթուղթ է, և երբ տրվում է մաս–մաս` առաջին մաս, երկրորդ մաս, և այլն, ապա խախտում է սահմանադրական փոփոխությունների տրամաբանությունը:
– Իսկ դա միտումնավո՞ր արվեց:
– Ես կարծում եմ` այո, միտումնավոր էր: Սահմանադրության փոփոխությունը պարունակում էր տրոյական ձի: Առաջարկվեց ընտրական օրենսգրքի բոլորովին նոր կոնցեպտ, որին պետք է պատրաստ լիներ հասարակությունը: Բայց մեր ժողովուրդը «մեկին գումարած մեկ»–ի արդյունքին չի հավատում, ուր մնաց` ռեյտինգային քվեարկությանը և մյուս բարդ մեխանիզմներին: Իմ կարծիքով սահմանադրության մեջ, որպես տրոյական ձիու, պարունակում էր հենց այդ` բարդ մեխանիզմներով հագեցած ընտրական օրենսգիրքը:
Ուստի իմ կարծիքը շատ համեստ է Սահմանադրության հետ բերվող դրական փոփոխությունների վերաբերյալ:
– Իսկ իշխանությունն ընդդիմության ինչպիսի՞ ներկայություն կարող է ակնկալել, կամ` հանդուրժել խորհրդարանում:
– Շատ տխուր հարց եք տալիս: Այս տարիները չձևավորեցին որակյալ էլիտայի, որը երկրի կառավարող ուժն է ըստ էության: Մենք դա չունեցանք և այսօր չունենք: Չկարողացանք նաև որակյալ ընդդիմություն ունենալ: Թեկուզ բոլորը դա կապում են իրար հետ: Ես նույնպես այդ կարծիքին եմ և մշտապես ասել եմ` եթե իշխանությունն ուզում է որակյալ ընդդիմություն լինի, ապա ինքը պետք է նախ և առաջ որակյալ լինի:
Արդյո՞ք այս նորմը կարող է խախտվել: Այո, կարող է խախտվել: Այն պետություններում, որտեղ տեղի է ունենում կտրուկ դրական փոփոխություն, որևէ մի դաշտը` լինի ընդդիմադիր, թե իշխանական, իր էլիտայի որակն է փոխում նախ և առաջ: Իսկ մեր երկրում դա չկա, ես չեմ տեսնում: Ոչ ընդդիմադիր դաշտում, ոչ իշխանական:
Ճիշտ է, այժմ ընդդիմադիր դաշտում նոր դեմքեր կան, որոնց հայտնվելը ես ողջունում եմ: Նիկոլ Փաշինյանը, Էդմոն Մարուքյանը: Նաև այլ հատվածներում շարժեր կան: Բայց ես չեմ տեսնում այն ուժը, որը կուտակած լինի այնքան քաղաքական–գաղափարական ռեսուրս, որպեսզի կարողանա սեփական դաշտում բավարար ազդեցիկ լինել: Իսկ իշխանությունը դա կարողանում է անել և մնում է իշխանության ղեկին:
Իհարկե, իմ խոսքը անձերին չի վերաբերվում, վերաբերվում է քաղաքական ուժերին:
– Ըստ այդմ խորհրդարանում կլինի կառավարելի՞ ընդդիմություն, թե կունենանք ընդդիմություն, որի ձեռքին պարզապես ոչ մի ուժ չկա: Ընդամենը ֆոն կապահովի:
– Հռետորաբանությունը ավելի կուժեղանա, ազդեցությունը` չեմ կարծում: Եվ կգործի քաղաքական հին ավանդույթի տրամաբանությունը: Ինչպես եղել է նախկինում: Իսկ քաղաքական նոր մշակույթի ձևավորման հնարավորություն չեմ տեսնում, չի լինի:
– Այսինքն` մեր երկրում փաստացի կլինի միակուսակցական քաղաքական համակարգ:
– Ոչ թե համակարգը կլինի միակուսակցական, այլ կառավարումը կլինի այդպիսին: Ինչ վերաբերում է ձեր գնահատականին, ապա ես դեմ եմ, որ չտեսնենք, թե ինչպես են բոլոր դեպքերում ճիգեր արվում, ամեն ջանք գործադրվում է, որպեսզի համակարգը դառնա բազմակուսակցական:
Եվ ո՞րն է աբսուրդը. եթե նախագահական համակարգի ժամանակ կարող էր և նորմալ դիտվել միակուսակցական կառավարումը, ապա խորհրդարանական համակարգի պարագայում կլինի լուրջ հակասություն: Պարզապես այս տարբերակով` անունը կա, ամանում չկա: Մինչդեռ խստիվ պետք է փոխվեր Ազգային Ժողովի դեմքը: Իսկ այսօրվա իրողությունները ցույց են տալիս, որ դա հնարավոր չէ ակնկալել:
Ավելին ասեմ` այս 25 տարիների մեջ որոշ բացասական երևույթներ են արմատավորվել նաև հասարակության մեջ: Ուստի գնալով ավելի ու ավելի դժվարանում է բազմակուսակցական համակարգի ձևավորումը:
Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
Тотально используя административный ресурс, он «ненавидит» административный ресурс? «Паст»
Чтобы ни одна стена не осталась без фотографии Никола Пашиняна: «Паст»
Сын Мадуро рассказал, что его отец сидит в общей камере на 18 человек
Чья кандидатура будет выдвинута на пост президента Союза армян России? «Паст»
Ваге Овеян разгромил соперника и стал чемпионом Европы по греко-римской борьбе
Властям содержание не нужно: «Паст»
Идеологическая подготовка нового давления на Армению. «Паст»
Здание семинарии было возвращено армянской епархии при поддержке Самвела Карапетяна: «Паст»
BBC: Звучит как угроза: Путин за месяц до выборов напомнил Армении об Украине
Борьба против Армянской Апостольской Церкви уничтожает легитимность любой власти․ Арман Варданян
