Նիկոլայ Բաղդասարյան. «Ոստիկանության մասին» օրենքի փոփոխությունը կարող է չարաշահումների տեղիք տալ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ազգային ժողովում պատգամավորների կողմից քննադատությունների արժանացած «Ոստիկանության մասին» ՀՀ օրենքում լրացումներ և փոփոխություն կատարելու մասին օրենքի նախագիծն ընդունվեց: Օրենքի փոփոխությամբ հանցագործությունները կանխելիս կամ բացահայտելիս, հասարակական կարգի պահպանությունն ապահովելիս ոստիկանությունը կարող է հանրային վայրերում օգտագործել անշարժ տեսանկարահանող կամ լուսանկարահանող տեխնիկական միջոցներ: Օրինագիծը ներկայացնող ՀՀ փոխոստիկանապետ Վարդան Եղիազարյանը, անդրադառնալով այն կարծիքներին, թե օրենքը հնարավորություն կտա այլ նպատակներով օգտագործել նյութերը, նշեց, որ այդ մտավախություններն անտեղի են, նկարահանող սարքերն օգնելու են միայն կանխել և բացահայտել հանցագործությունները:

Փաստաբան Նիկոլայ Բաղդասարյանը, սակայն, օրենքի փոփոխության մեջ խնդիր է տեսնում:

«Նախ ասեմ, որ մինչ օրս կար վճռաբեկ դատարանի որոշում, ըստ որի՝ հասարակական վայրերում կատարված և ձեռք բերված նկարահանումներն ապացույցի տեսակ չեն համարվում, քանի որ դա անձնական կյանքի միջամտություն է: Իմ ենթադրությամբ, վերոնշյալ օրենքը եկել է լուծելու այդ խնդիրը, որ ինչ–որ տեսախցիկով ֆիքսված դեպքը, պատահարը կամ վթարը որպես ապացույցի տեսակ օգտագործվի: Հաշվի առնելով նաև պետությունը, ինչպիսին Հայաստանն է, օրենքը կարող է լուրջ չարաշահումների տեղիք տալ»,– «Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց Ն. Բաղդասարյանը:

Վերջինիս խոսքով՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 8–րդ հոդվածն անձնական կյանքի պաշտպանության իրավունք է տալիս՝ բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի. «Իմ կարծիքով՝ վերոնշյալ օրենքը եկել է կարգավորելու նաև այդ բացառությունը, որ օրինականացնի ոստիկանության որոշակի գործողություններ: Եթե մենք ապրեինք այնպիսի երկրում, որտեղ պետական մարմինները չարաշահումներ թույլ չէին տա, օրենքն այդքան էլ վտանգավոր չէր լինի, թեև նման օրենքը բոլոր դեպքերում ցանկալի չէ: Բայց հիմա դու գնում ես հանգստանալու, որևէ հանցանք չես կատարել, բայց ոստիկանությունն օրենքի ուժով քեզ հետևելու իրավունք է ունենում»:

Վերոնշյալ օրենքով մասնավոր սեփականություն հանդիսացող հանրային վայրերում անշարժ տեսանկարահանող կամ լուսանկարահանող տեխնիկական միջոցները տեղադրվում կամ սեփականատիրոջ տեխնիկական միջոցներին ոստիկանության համար հասանելիությունն ապահովվում է սեփականատիրոջ համաձայնությամբ` նրա հետ կնքված պայմանագրով:

Փաստաբանը նկատում է՝ տեսանկարահանվելը մի խնդիր է, մեկ այլ խնդիր՝ տեսանկարահանման նյութը որպես ապացույց օգտագործելը. «Երբ զուտ տեսանկարահանվում է, այստեղ այդքան էլ խնդիր չեմ տեսնում: Լուրջ խնդիր է, երբ այն որպես ապացույց է օգտագործվում: Մասնավոր տարածքի սեփականատերը կարող է իր տարածքը անվտանգության նկատառումներով տեսանկարահանել: Բայց երբ հասարակական վայրում նշան չկա, որ ես տեսանկարահանվում եմ, կարծում եմ, անօրինական է»:

Խոսելով հնարավոր չարաշահումների մասին, փաստաբանը օրինակ բերեց. «Ենթադրենք, ես զբոսնում եմ այգում: Ի դեպ՝ իմ մասնավոր կյանքն է, և այդտեղ որևէ միջամտություն չի կարող լինել: Բայց ընդունենք, ինչ–որ մի կոմպրոմատ է լինում, որը պետական մարմինները կարող են օգտագործել ու ասել՝ դու զբոսնում էիր այսինչ անձի հետ, մենք կհրապարակենք տեսանկարահանված նյութը, եթե մեզ հետ չհամագործակցես: Կարող է ծայրահեղ օրինակ եմ բերում, բայց այն կարող է և տեղի ունենալ: Պետական մարմիններն իրավունք չունեն այն աստիճանի միջամտել անձնական կյանքին, ըստ որի՝ անգամ զբոսնելը կնկարահանվի: Ի դեպ՝ ԱՄՆ–ում նման բան չի թույլատրվում: Օրենքը մտավ Կոնգրես, բայց չանցավ»:

Հարցին, թե օրենքը համապատասխանում է միջազգային իրավունքի նորմերին, Ն. Բաղդասարյանը պատասխանեց. «Կարծում եմ՝ ոչ: Իհարկե, պետք է հատուկ ուսումնասիրություն կատարել այդ առումով, բայց մակերեսորեն դիտարկելով, ըստ իս, այնուամենայնիվ, կարող է խախտում արձանագրվել, և օրենքը հակասի Եվրոպական կոնվենցիային և մեր Սահմանադրությանը»:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում