Արտաքին գործոնները կաշկանդում են. կհաջողվի՞ Լարսին այլընտրանք ստեղծել. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Վերին Լարսի անցակետի փակման առկայությունը հայ գործարարների համար ժամանակ առ ժամանակ, և հատկապես ձմռանը դժվարություններ է ստեղծում: Այս օրերին ևս Ստեփանծմինդա–Լարս ճանապարհը որոշ ժամանակահատվածով փակ է լինում բեռնատարների համար:

Գրեթե մեկ տարի առաջ Հայաստանի կառավարությունը հայտարարեց Լարսին այլընտրանք ստեղծելու հնարավորության մասին: Այս տարվա հունվարին ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարար Վահան Մարտիրոսյանին հանձնարարեց Լարսին այլընտրանք գտնելու համար բանակցություններ վարել Ռուսաստանի և Վրաստանի պետական մարմինների հետ։

ՀՀ Ազգային ժողովի «Ծառուկյան» դաշինքի պատգամավոր, տնտեսագետ Վարդան Բոստանջյանի հետ զրույցում փորձեցինք հասկանալ՝ այսօրվա դրությամբ կա՞ն Լարսին այլընտրանք ստեղծելու տեսանելի քայլեր և հնարավորություններ:

«Մենք դեռևս այլընտրանքային ինտերակտիվ ու շատ առարկայական տարբերակներ չենք ձևավորել: Բայց այդ հանգամանքը կապված է շատ օբյեկտիվ դժվարությունների հետ: Ընդհանրապես ճանապարհների առկայությունն, ըստ էության, նաև միջպետական ամենատարբեր պայմանավորվածությունների, համաձայնությունների հետ է կապված: Կան բազմաթիվ դժվարություններ, և այնպես չէ, որ հայկական կողմն ընդհանրապես չի մտածում այդ այլընտրանքային ճանապարհներն ունենալու մասին: Պատճառն այն չէ, որ մեր արտաքին քաղաքականությունը վատն է այդ առումով, այլ պայմանավորված արտաքին հանգամանքներով, դեռևս հարցը լուծումներ չի ստանում»,–«Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց Վարդան Բոստանջյանը:

Պատգամավորը մատնանշեց այն գործոնները, որոնք այլընտրանք ունենալու առումով դժվարություններ են ստեղծում. «Մասնավորապես՝ Իրան–Հայաստան երկաթգծի, և ընդհանրապես սևծովյան ափն ավելի լիարժեք օգտագործելու կտրվածքով դժվարություններ կան: Եվ սա կախված չէ միայն մեզանից: Այսինքն՝ տվյալ երկրները ևս պետք է նպաստեն, պետք է տան իրենց համաձայնությունը, որպեսզի մենք այդ ճանապարհները կարողանանք զարգացնել, և դրանց միջոցով ևս կազմակերպել մեր շարժը: Այնուամենայնիվ, այդ կտրվածքով ինտենսիվ քաղաքականություն է տարվում: Բոլոր դեպքերում, կառավարության կողմից բարձրաձայնված այլընտրանքային ճանապարհների բացահայտման և դրանց որոնման աշխատանքները դեռևս շարունակվում են»:

Նշենք, որ այլընտրանքային տարբեր ճանապարհների մասին է խոսվել: Մասնագետների կողմից դիտարկվել է, օրինակ, թունելային, օդային, երկաթգծային ճանապարհների հնարավորությունը: Խոսվել է նաև սեփական լաստանավ ունենալու նպատակահարմարության մասին:

Վարդան Բոստանջյանի կարծիքով, ամենանպատակահարմար տարբերակն, այնուամենայնիվ, երկաթգծային ճանապարհն է:

«Այն անվտանգության, բեռնափոխադրության ծավալների առումով ակնհայտորեն գերազանցում է բոլոր այլ տիպի փոխադրումներին: Բայց, թերևս, կաշկանդվածությունը հենց այս ճանապարհի առումով է: Այսինքն՝ Աբխազիայի երկաթգծի չաշխատելը... Թուրքիայի հետ ունեցած փակ սահմանները: Սրանք բոլոր այն գործոններն են, որոնք, ըստ էության, մեր ազատ տեղաշարժի, ապրանքափոխանակության և տնտեսական զարգացման առումով կաշկանդում են մեզ: Մենք շատ էինք օգտագործում շրջափակում բառը: Հիմա այդ բառն, իհարկե, այդքան շատ չենք դնում շրջանառության մեջ, բայց այն, որ գտնվում ենք նման իրավիճակում, ակնհայտ է»,–ընդգծեց մեր զրուցակիցը՝ շեշտելով, որ մեծ հաշվով չունենք ճոխ ու լայն հնարավորություններ:

«Որքան էլ Պարսկաստանի հետ բարիդրացիական հարաբերություններ ունենք, այդուհանդերձ, դեռևս ճանապարհային առումով միայն ավտոմոբիլային փոխադրություններն են, որոնք, այնուամենայնիվ, չեն կարող տնտեսության զարգացման համար մեծ գործոն լինել: Այս բոլոր հանգամանքներով էլ պայմանավորված՝ դժվարություններ կան: Բայց բոլոր դեպքերում, ելքեր ենք փնտրում: Կարծում եմ՝ առաջիկայում մենք այդ առումով հաջողություններ կունենանք»,–եզրափակեց Վ. Բոստանջյանը:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում