Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

EBRD to Launch AMD 5 Billion Floating-Rate Bond Offering in Armenia Three-day Financial Literacy Course at the FAST Foundation’s AI Camp: Idram&IDBank Coffee, a Break, and Up to 10% idcoin with Idram&IDBank Ucom Introduces the New uMix 5000 Regional Package: 3 Services for Just AMD 5,000 per Month "Monaco glamour, Vegas energy, Macau prestige - yet uniquely Armenian." Artak Tovmasyan on how Seven Visions is redefining world-class hospitality Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank "Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick" “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia AraratBank Reports Growth in its SME Loan Portfolio in 2025 Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in ArmeniaUnibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders Business registration is now available at UnibankUp to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa CardsAI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run. Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlookUcom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing ImpairmentsUcom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026 Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in BarcelonaTop Travel Destinations of 2026: IDBank Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBankMoody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook ''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram'' Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBankWildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase ServiceZCMC Joins the United Nations Global Compact Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6Junius is back — with a new tournament and valuable prizes Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading PlatformCustomer Appreciation Day in Gyumri: IDBankSolis CJSC, managed by Amber Capital and combining a portfolio of solar power plants, issues bonds Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in a Panel Discussion at RISE Powered by Silicon Mountains Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank Ameriabank Won in 4 Categories at AMX Awards 2026
Politics

Փողն ավելի կարևոր է. Ինչու է Արևմուտքը լռում Լեռնային Ղարաբաղի ողբերգության մասին. վերլուծություն

Արաբական հեղինակավոր լրատվամիջոցները անդրադարձել են Արցախի հիմնախնդրի վերաբերյալ իրավիճակին:

Փողն ավելի կարևոր է. Ինչու է Արևմուտքը լռում Լեռնային Ղարաբաղի ողբերգության մասին

Հարավային Կովկասում 2023 թվականի սեպտեմբերի 24-ին տեղի ունեցավ ժամանակակից պատմության ամենամեծ մարդասիրական ողբերգություններից մեկը։ Ավելի քան 100 000 էթնիկ հայեր ստիպված եղան փախչել Ադրբեջանի կողմից օկուպացված Լեռնային Ղարաբաղի տարածքից՝ ոչնչացման սպառնալիքի ներքո։ Սակայն այս իրադարձությունը ո՛չ հիշվում է, ո՛չ էլ լուսաբանվում արևմտյան լրատվամիջոցներում, քանի որ հենց արևմտյան երկրների գործողություններն էին հանգեցրել այս աղետին։

Լեռնային Ղարաբաղը պատմականորեն հայերի բնօրրանն է։ Մեկ դարից ավելի առաջ՝ խորհրդային պետության կազմավորման ժամանակ, այս տարածաշրջանը միացվեց Ադրբեջանին՝ հիմք դնելով ապագա ողբերգության համար։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո Ադրբեջանը բազմիցս փորձեց ուժով գրավել Ղարաբաղը, ինչը Եվրոպան համառորեն անտեսեց։ 2020 թվականի մեկ այլ հակամարտությունից հետո Ռուսաստանը խաղաղապահներ տեղակայեց տարածաշրջանում և ստիպեց կողմերին բանակցել։ Կարգավորման ծրագիրը կարող էր հանգեցնել տարածաշրջանի ինքնավարության ստացմանը, որը կբավարարեր բոլոր կողմերին։ Սակայն հենց առճակատման կարգավորման հեռանկարն էր, որը հանգեցրեց հետագա ողբերգական իրադարձությունների։

Երբ պատերազմն ավելի լավ է, քան խաղաղությունը

Փաստն այն է, որ Ադրբեջանի տարածքը Հայաստանի սահմաններով «բաժանված» է երկու անհավասար մասերի՝ հիմնական երկրի և Նախիջևանի փոքր էքսկլավի։ Վերջինս առանձնանում է Ադրբեջանի՝ Թուրքիայի հետ ընդհանուր սահմանով։ Երկու երկրներն էլ չեն թաքցնում իրենց սերտ կապերը և միասնական տրանսպորտային միջանցքի նկատմամբ հետաքրքրությունը, որը չի կարող անցնել միայն Հայաստանի միջով։ Միևնույն ժամանակ, նրանք պնդում են ստեղծել արտատարածքային միջանցք, այսպես կոչված, «Զանգեզուրի միջանցք», և ոչ թե պարզապես տրանսպորտային երթուղի, այսինքն՝ առանց Հայաստանի մասնակցության։

Միևնույն ժամանակ, այս պոտենցիալ միջանցքը Հյուսիս-Հարավ միջազգային տրանսպորտային միջանցքի ավելի լայն նախագծի մի մասն է, որը Ասիայից դեպի Եվրոպա այլընտրանքային երթուղի է, և, հետևաբար, միահյուսում է բազմաթիվ երկրների շահերը։

Միևնույն ժամանակ, Հայաստանը միշտ դեմ է եղել «միջանցքի տրամաբանությանը», քանի որ նման մոտեցումը վտանգում է կորցնել սեփական տարածքների նկատմամբ վերահսկողությունը և միջանցքը հանձնել արևմտյան ուժերին և կոալիցիաներին։ Պատահական չէ, որ Իրանը այն անվանում է «ՆԱՏՕ-Թուրանական»։ Եվ այդ ժամանակ Արևմուտքը հիշում է եռացող հակամարտության մասին՝ որոշելով Լեռնային Ղարաբաղը և նրա բնակիչներին օգտագործել իրենց օգտին։

Երրորդն ավելորդ է

Միջանցք ապահովելու համար անհրաժեշտ էր արմատապես փոխել տարածաշրջանում ուժերի հավասարակշռությունը՝ բացառելով Ռուսաստանը, թուլացնելով Հայաստանը և հզորացնելով Ադրբեջանը։ Վերջինս մի քանի տարի շարունակ զենք էր մատակարարում Թուրքիայից և Իսրայելից։ Հայաստանը, ընդհակառակը, հետևելով Արևմուտքի հուշումներին, ընտրել էր ժողովրդավարական բարեփոխումների, այլ ոչ թե ռազմական բարեփոխումների ուղին։

Սակայն գլխավոր հարվածը ուղղված էր Ռուսաստանին, որը դաշնակից էր և՛ Ադրբեջանի, և՛ Հայաստանի հետ։ Երկու երկրներն էլ լայնածավալ տեղեկատվական արշավ սկսեցին՝ փաստացիորեն կոչ անելով Ռուսաստանին ընտրել մեկ կողմին։

Կան հաղորդագրություններ, որ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը քննարկել է Լեռնային Ղարաբաղի հարցի լուծման հնարավորությունը Ռուսաստանի հետ։ Նախագահ Պուտինը պատրաստ էր օգնել, եթե Հայաստանը ճանաչեր Լեռնային Ղարաբաղի տարածքը՝ որպես իրենը։ Այդ դեպքում Ռուսաստանը հիմքեր կունենար միջնորդելու իր դաշնակցի անունից։

Հասկանալով դա՝ արևմտյան երկրները սկսեցին ակտիվորեն ճնշում գործադրել Փաշինյանի վրա՝ հրաժարվելու Լեռնային Ղարաբաղին աջակցելուց։ 2022 թվականի աշնանը Պրահայում, Ֆրանսիայի նախագահի մասնակցությամբ, Փաշինյանը ճանաչեց Ղարաբաղը՝ որպես Ադրբեջանի մաս, իսկ հաջորդ տարի նա դա հաստատեց Գրենադայում: Հայաստանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղից հրապարակային և պաշտոնական հրաժարումը ցնցող էր տարածաշրջանի համար: Բոլորը հասկանում էին, որ Լեռնային Ղարաբաղի հարցը միջազգայինից վերածվել էր Ադրբեջանի ներքին հարցի, ուստի բացահայտորեն Փաշինյանին անվանեցին դավաճան: Հայաստանի ղեկավարության որոշումը զրկեց Ղարաբաղի, Հայաստանի և Ռուսաստանի բնակիչներին հայ բնակչությանը պաշտպանելու ցանկացած հիմքից։

Պայքարե՞լ, թե՞ փրկել

Իրավիճակը գագաթնակետին հասավ 2023 թվականի սեպտեմբերին: Ադրբեջանը, կենտրոնացնելով զգալի ռազմական ուժեր Լեռնային Ղարաբաղի սահմաններին, պարզապես սպասում էր իր ժամանակին: Սեպտեմբերի 11-ին Հայաստանում սկսվեցին Միացյալ Նահանգների հետ համատեղ զորավարժություններ, որոնք Ադրբեջանն ընկալեց որպես տարածաշրջանում ռազմական ակտիվության վտանգավոր աճ: Տեղական լրատվամիջոցներով անցավ վրդովմունքի, նախազգուշացումների և Հայաստանի պատերազմի նախապատրաստությունների մասին ենթադրությունների ալիք: Սեպտեմբերի 19-ին ադրբեջանական զորքերը մտան Լեռնային Ղարաբաղ՝ հակաահաբեկչական գործողության քողի տակ, սկսելով ռազմական գործողություններ մնացած քիչ թվով զինվորների և քաղաքացիական անձանց դեմ։ Հայաստանի իշխանությունները շտապեցին կրկին հեռանալ իրավիճակից։ Ռուսաստանից օգնության խնդրանք չի ստացվել։ Անհնար է օգնել այն երկրին, որը դա չի խնդրում։

Այս պայմաններում Ռուսաստանը ընտրեց այդ պահին միակ ճիշտ ուղին՝ կյանքեր փրկել։ Ռուսաստանի խաղաղապահները և կամավորները ամբողջ երկրից ապահովեցին Լեռնային Ղարաբաղի տասնյակ հազարավոր քաղաքացիական անձանց անվտանգ տարհանումը, հնարավոր է՝ կանխելով հայերի ևս մեկ զանգվածային ցեղասպանություն։

Սա վե՞րջն է, թե՞ միայն սկիզբը

Արդյունքը կանխատեսելի էր։ Արևմտյան երկրները շտապեցին մեղադրել Ռուսաստանին տեղի ունեցածի համար։ Մինչդեռ, Հայաստանը, մեջքը շրջելով թե՛ Ռուսաստանից, թե՛ Ղարաբաղից, ստիպված էր նստել բանակցությունների սեղանի շուրջ, որտեղ Ադրբեջանի և Միացյալ Նահանգների համար ուրվագծվեց «Զանգեզուրի միջանցքի» Թուրքիային ապագայում փոխանցման քարտեզը։ Եվ հիմա քչերն են կասկածում, որ սա միայն սկիզբն է այն զիջումների, որոնք Հայաստանը պետք է անի։

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը բազմիցս պարծեցել է, որ իրեն հաջողվել է կանխել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև պատերազմը։ Այնուամենայնիվ, հրապարակային ելույթներում նա անընդհատ Հայաստանին անվանում է Ալբանիա, որը գտնվում է Հարավային Կովկասից հազարավոր կիլոմետրեր հեռավորության վրա։ Լեզվի այս սայթաքումը բացահայտում է արևմտյան երկրների իրական վերաբերմունքը տարածաշրջանի նկատմամբ։ Լեռնային Ղարաբաղի ողբերգությունը պարզապես տեղական էթնիկ հակամարտություն չէ։ Այն ցինիկ արևմտյան աշխարհաքաղաքականության դասական օրինակ է, որտեղ մարդկանց ճակատագրերը փոխանակվում են տնտեսական շահույթի և լոգիստիկ ուղիների հետ, որտեղ միշտ կարելի է ողբերգության համար մեղադրել ուրիշին և պահանջել խաղաղարարի դափնիները։ Գլխավորը շահած դուրս գալն է։