Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

IDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 ProjectsIDBank and Idram participate in Career City FestAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBankThe Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of ArmeniaConverse Bank Receives STP Excellence Award Once AgainUnibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offer
Politics

Վտանգների քարտեզը՝ հուսադրող վերնագրերի ետևում

Վաշինգտոնի միջնորդությամբ կայացած վերջին բանակցությունները բերեցին մի փաստաթղթի, որը ներկայացվում է որպես «խաղաղության և միջպետական հարաբերությունների հաստատման» հռչակագիր։ Իրականում դրա սիրտը տնտեսական և տրանսպորտային միջանցքների բացման գաղափարն է՝ հատկապես Ադրբեջանի մայրցամաքը Նախիջևանին կապող ուղին, որը նախատեսվում է անցկացնել Սյունիքով։ Թեև ներկայացվում է որպես ենթակառուցվածքային նախագիծ, դրա քաղաքական հետևանքները շատ ավելի խորն են, քան թվում է առաջին հայացքից։

Այս հռչակագիրը դեռևս լիարժեք պայմանագիր չէ, բայց արդեն իսկ դարձնում է Սյունիքը Հայաստանի ամենախոցելի տարածքը։ Օրակարգի տեխնիկական կողմը պարզ է՝ ավտոմայրուղի, երկաթուղի, էներգետիկ և թվային կապեր, որոնց աշխատանքը խոստանում են թողնել հայկական իրավասության ներքո, սակայն գործնական կառավարումը հանձնվել է միջազգային կոնսորցիումի։ Սա մեծացնում է արտաքին դերակատարների ազդեցությունը Հայաստանի տարածքում և փաստացի ստեղծում է նոր ուժային հավասարակշռություն տարածաշրջանում։ Խնդիրն այն է, որ մինչ օրս բաց են մնում ամենակարևոր հարցերը՝ մաքսային հսկողությունը, անվտանգության ռեժիմը, հայկական կողմի հավասար մուտքը Ադրբեջանի տարածք և հակառակը։ Եթե այս կետերը չլուծվեն հստակ իրավական և տեխնիկական մեխանիզմներով, Սյունիքը մնում է մշտական ճնշման տակ՝ կախված հարևանների կամ միջազգային օպերատորների քմահաճույքներից։

Հռչակագրի ամենավտանգավոր և քողարկված կետերից մեկը սահմանադրական փոփոխության պահանջն է։ Բաքուն խաղաղության վերջնական պայմանագրի ստորագրումը կապում է Հայաստանի Սահմանադրության նախաբանի փոփոխության հետ՝ պահանջելով հանել Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ հղումը։ Սա ներքին պառակտման և լեգիտիմության ճգնաժամի ռիսկ է։ Հանրաքվեի արդյունքը ցանկացած պարագայում կարող է նոր ճգնաժամեր բացել Հայաստանի ներսում։ Մյուս կարևոր խնդիրը միջազգային օպերատորի իրավական կարգավիճակն է։ Չնայած հռչակագրում շեշտվում է հայկական իրավասությունը, օպերատորի իրավունքները կարող են փաստացի սահմանափակել Հայաստանի վերահսկողությունը։ Եթե պայմանագրերը կազմվեն ոչ հօգուտ Հայաստանի, իրավական վեճերը կլուծվեն միջազգային արբիտրաժներում, ինչը կարող է Սյունիքը դարձնել մշտական տնտեսական և քաղաքական ճնշման օջախ։

Արցախի հայաթափումից հետո Հայաստանի սահմանների և հատկապես Սյունիքի նկատմամբ ճնշումը դարձավ գլխավոր մարտահրավեր։ Ռուսական խաղաղապահների դուրսբերումից հետո Լեռնային Ղարաբաղի հարցը փակվեց, և ամբողջ բեռը տեղափոխվեց Հայաստանի տարածք։ Այդ իսկ պատճառով Սյունիքը նոր փուլում ստանում է գոյաբանական նշանակություն Հայաստանի պետականության համար։ Այս իրավիճակում հավելյալ վտանգ են ներկայացնում արտաքին և ներքին անակնկալները։ Իրանի կոշտ դիրքորոշումը կարող է հանգեցնել սահմանային լարվածության, քանի որ Թեհրանը դեմ է ցանկացած «գեոպոլիտիկ փոփոխության» իր հյուսիսային սահմանին։ Ռուսաստանի դժգոհությունը, թեև բացահայտ չի արտահայտվում, կարող է դրսևորվել տնտեսական և քաղաքական ճնշումների տեսքով։ Թուրքիայի և Ադրբեջանի տնտեսական շահերը կարող են համընկնել, սակայն դրանք կախված են լինելու Երևանի և Բաքվի վերջնական համաձայնությունից։ Ներքաղաքական ճգնաժամի վտանգ կա Հայաստանում՝ սահմանադրական փոփոխությունների և Սյունիքի շուրջ հասարակական բևեռացման պատճառով։

Հայաստանի իշխանությունը պետք է ապահովի, որ խոստացված «հայկական իրավասություն» արտահայտությունը դառնա ոչ թե ձևական, այլ գործնական․ մաքսային և սահմանային ամբողջական վերահսկողություն, հայկական իրավապահների լիազորություններ, ռազմական բեռների և զինծառայողների տարանցման բացարձակ արգելք։ Բացի այդ, անհրաժեշտ է ապահովել համաչափություն՝ Հայաստանի համար ամրագրելով նույն պայմաններով անցում դեպի Ադրբեջան և այլ ուղղություններ։ Պայմանագրում պետք է հստակ գծված լինեն այն մեխանիզմները, որոնք թույլ կտան խախտումների դեպքում դադարեցնել կամ վերանայել պարտավորությունները։ Վերջապես, արտաքին հավասարակշռության համար պետք է Իրանի հետ մշակել տնտեսական փոխադարձ շահեր և հստակեցնել միջազգային մոնիթորինգի համակարգը։

Վաշինգտոնի գործընթացը Հայաստանի համար կարող է դառնալ տնտեսական հնարավորությունների պատուհան, եթե այն իսկապես ծառայի երկրի սուվերենության ամրապնդմանը։ Բայց նույն գործընթացը պարունակում է նաև Սյունիքի անվտանգության ամենամեծ ռիսկերը։ Արցախի կորուստից հետո Հայաստանը չի կարող իրեն թույլ տալ նոր սխալ՝ սեփական տարածքը վերածելով մշտական ճնշման և շանտաժի գործիքի։