Սպանդանոցների գործունեությունը նվազեցնում է գյուղացու եկամուտը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ազգային ժողովն 1–ին ընթերցմամբ ընդունել է հակասանիտարական մսի համար գյուղացիներին տուգանելու մասին օրինագիծը: Ըստ նախագծի առաջարկվում է տուգանք՝ անասունին սպանդանոցից դուրս մորթելու համար: Անհատ գյուղացիների համար տուգանքը կկազմի 20 հազար դրամ, մյուս սուբյեկտների համար՝ 100 հազար:

Հանրապետությունում 8 սպանդանոց են գործունեություն իրականացնում: Արագածոտնի մարզի Կանչ համայնքի ֆերմերների միության նախագահ Հարություն Մխիթարյանն արդեն մի քանի տարի է բակային մորթին վերջ է տվել: Սպանդանոցների հետ է համագործակցում: «Փաստ» օրաթերթի թղթակցի հետ զրույցում սպանդանոցների առկայությունը դրական գնահատեց: Նրա խոսքով՝ նախորդ տարվա համեմատ պայմանները լավացել են, բայց դեռ ամեն ինչ հօգուտ գյուղացու չէ:

«Անցյալ տարի խայտառակություն էր՝ փորոտիքն ամբողջությամբ տանում էին ու թալանում մեզ: Այսօր ոչխարը տարա՝ թոքերը, գլուխը, ոտքերը հետ չեն տալիս ու փող էլ չեն հաշվում»,– ներկայացրեց անասնապահը:

Դրական փոփոխություններից ֆերմերների միության նախագահը մսի արժեքը կարևորեց՝ գները բարձրացել են: Օգոստոս ամսին նա մսի կիլոգրամը 2600 դրամով է հանձնել՝ նախկին 1600–ի փոխարեն: Չլուծված խնդիրները, սակայն, շարունակում են մտահոգել գյուղացիներին:

Սպանդանոցը ֆերմերից միայն մեծ քանակությամբ է անասուն ուզում: Նախատեսված քանակը չբավարարելու դեպքում անասնապահի հետ չեն համագործակցում: Այստեղ ձևավորվում է միջնորդների ինստիտուտը: Հենց նրանց միջով էլ գյուղացին միսը սպանդանոց է հանձնում:

«100 հատով են ոչխար ուզում, 20–30–ի դեպքում միջնորդներին ենք հանձնում: Շատ գյուղացիներ այդպես են աշխատում: Միջնորդն էլ իր հերթին մեզանից փող է աշխատում»,– մտահոգվեց նա:

Սպանդանոցը գյուղացիներից շատերին հասանելի չէ նաև հեռավորության տեսակետից: «40 կիլոմետր տանում եմ: Տեղափոխման ծախսն ինձ վրա է»,– նշեց ֆերմերը:

Շուկայական տնտեսության պայմաններում սպանդանոցների սեփականատերերն ինքնուրույն են որոշելու գնային քաղաքականությունը: Այս հանգամանքը զայրացնում է անասնապահությամբ զբաղվողներին: Առաջարկվող արժեքն, ըստ նրանց, գրեթե չի գերազանցում ինքնարժեքը:

«Մի քանի տարի առաջ պարսիկները բարձր գնով ոչխար էին մեզանից տանում, այսօր էդ հնարավորությունը չկա: Ասում են՝ գյուղացի դու պարտավոր ես մեր թելադրած գնով աշխատել: Եկամուտդ բերես մեզ հետ կիսես»,– անհանգստացան Կանչ համայնքի բնակիչները:

Իրացման նպատակով բակում անասուն մորթող գյուղացին 20 000 դրամով կտուգանվի: Նրանց պնդմամբ՝ մեկ դարից ավելի անասունները բակում են մորթել, սանիտարական խնդիրներ երբևէ չեն առաջացել:

«Ուզում եմ իմ ապրանքը ես վճառեմ, ինչի՞ միջնորդին տամ: Սպանդանոցի առկայությունը նվազեցնելու է գյուղացու եկամուտը: Մենք էլ կգնանք Ռուսաստան ու նրանց համար կաշխատենք: Պետք է բացատրենք այդ մարդկանց, որ մենք ստրուկ չենք, ապրել ենք ուզում»,– հուսահատություն հայտնեց Արարատի մարզի բնակիչը:

Սպանդանոցային մորթը պարտադիր է իրացման համար նախատեսված մսի պարագայում, բացառությունները սահմանված են օրենքով:

Բակային մորթի դեպքում չեն տուգանվի, եթե սպանդը կրոնական կամ այլ ընդունված ծիսակատարությունների համար է: Որսորդության և ձկնորսության ժամանակ, անձնական սպառման համար, ինչպես նաև անասնահամաճարակային միջոցառումների ժամանակ կատարված մորթը ևս վարչական պատասխանատվության չի ենթարկվի:

Ներկայում առկա է 16 սպանդանոց, որից 8–ը գործունեություն են իրականացնում: Եվս 8–ը կգործեն օրենքի ուժի մեջ մտնելուց հետո:

Հիմա սպանդանոցային կարողությունների զարգացման ծրագիր է իրականացվում, որի արդյունքում Հայաստանի տարածքում հավասարաչափ բաշխված մոտ 40 սպանդանոց է լինելու:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում