Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

IDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 ProjectsIDBank and Idram participate in Career City FestAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBankThe Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of ArmeniaConverse Bank Receives STP Excellence Award Once AgainUnibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offer
Politics

Այժմ մենք ունենք իրավիճակ, երբ պրակտիկան առաջ է անցել տեսությունից․ Հրայր Կամենդատյան

Հրայր Կամենդատյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է․ 

Արդի պոստինդուստրիալ դարաշրջանում մի գերվտանգավոր ռիսկային խնդիր կա․ տնտեսագետները և փիլիսոփաները չեն հասցնում հետևել իրողություններին։ Քաղաքակրթական պրոցեսները այնքան արագ են զարգանում, որ դասական վերլուծության գործիքները հաճախ հնացած են դառնում դեռ նախքան կիրառվելը։

Եթե 19–րդ դարի վերջում կամ 20–րդ դարի առաջին կեսին տեսաբանները կարողանում էին հասկանալ զարգացումները և կանխատեսել (օրինակ՝ Մարքսը՝ կապիտալիզմի մասին, Վեբերը՝ ռացիոնալ բյուրոկրատիայի մասին, Շումբեթերը՝ նորարարության ու ստեղծագործ կործանման մասին), ապա այսօր նույն մակարդակի կանխատեսման ունակություն գրեթե չկա։ Պատճառները մի քանիսն են․

1. Արագընթաց փոփոխություններ – թվային արժույթների, արհեստական բանականության, կենսատեխնոլոգիաների, նեյրոինժեներիայի և մուլտիմեդիայի զարգացումը ոչ միայն տնտեսություն է փոխում, այլև հենց մարդուն։ Մարդու մասին հին «հաշվարկները» այլևս չեն գործում
։
2. Չափից շատ անորոշություն – նախկինում փոփոխությունները գծային էին՝ կարելի էր ենթադրել մոտակա տասնամյակների տրամաբանությունը։ Հիմա փոփոխությունները հանկարծակի են, ոչ գծային ու հաճախ անկանխատեսելի։

3. Գիտելիքի մասնատում – փիլիսոփաները քիչ կապ ունեն կիրառական տեխնոլոգիաների հետ, իսկ տեխնոլոգների մեծ մասը չի զբաղվում տեսական հարցերով։ Այս երկուսի միջև անջրպետ կա։

Այժմ մենք ունենք իրավիճակ, երբ պրակտիկան առաջ է անցել տեսությունից։ Բայց հենց սա էլ վտանգավոր է․ հասարակությունները կարող են ունենալ հսկայական հնարավորություններ (AI, բլոքչեյն, գենոմային ինժեներիա), բայց առանց տեսական կողմնորոշման՝ գնալ դեպի ինքնաոչնչացում կամ կործանարար սխալներ։

Ի՞նչ է մեզ սպասում․

Տնտեսությունն ավելի ու ավելի կդառնա թվային և ոչ նյութական, որտեղ արժեքը ոչ թե ֆիզիկական արտադրանքն է, այլ տվյալները, ալգորիթմները և ուշադրությունը։

Կառավարումները դժվարանալու են․ պետությունները հաճախ չեն հասցնի կարգավորել տեխնոլոգիական հեղափոխությունները։
Մարդու ինքնությունը կփոխվի․ «մարդը» և «մեքենան» կխառնվեն։ Փիլիսոփայությունը դեռ չունի պատրաստի պատասխաններ՝ սա ազատագրո՞ւմ է, թե՞ սպառնալիք։

Նոր գաղափարների պահանջ կծնվի։ Հին տեսությունները (կապիտալիզմ, սոցիալիզմ, լիբերալիզմ) բավարար չեն լինելու՝ այս ամենի մասին խոսելու համար։

Այս պահին հարցը, որ դնում ես, իրականում աշխարհի մեծագույն մտավոր մարտահրավերն է․ վերականգնել տեսության և պրակտիկայի կապը։ Առանց դրա մենք շարժվում ենք դեպի անծանոթը՝ «փակ աչքերով»։

Կան զսրգացումների մի քանի տեսական սցենարներ, որոնցից չարագուշակը մութ սցենարն է ։ Այն հիմնված է այն մտքի վրա, որ պոստինդուստրիալ դարաշրջանի հիմնական գործիքները՝ թվային արժույթները, արհեստական բանականությունը, բիոտեխնոլոգիան, զարգանում են առանց վերահսկողության և առանց համընդհանուր արժեքային համակարգի։

Մութ սցենար – «Տեխնո-կոլապս»

1. Տնտեսական կենտրոնացում և անարդարություն

Թվային արժույթներն ու բլոքչեյն համակարգերը իրականում դառնում են համաշխարհային հսկաների սեփականությունը։ «Ազատացման» փոխարեն մենք ստանում ենք մոնոպոլիա։

Փոքր ու միջին տնտեսությունները կործանվում են․ փողը կենտրոնանում է տեխնո-կորպորացիաների և գերհզոր պետությունների մոտ։
Սոցիալական անհավասարությունը հասնում է պատմական չափերի։ Սովորական մարդիկ վերածվում են տվյալների մատակարարների։

2. Արհեստական բանականության գերիշխանություն

ԱԲ-ն աստիճանաբար ստանձնում է որոշումների կայացման գործառույթները։ Սկզբում դա վերաբերում է բիզնեսին ու շուկային, հետո՝ կառավարմանն ու քաղաքականությանը։

Պետությունները կախված են դառնում «սև արկղ» ալգորիթմներից, որոնց որոշումները ոչ ոք չի հասկանում։
Մարդիկ կորցնում են իրենց դերը որպես տնտեսական և քաղաքական սուբյեկտներ։

3. Սոցիալական փլուզում

Աշխատանքային շուկան կտրուկ փոխվում է․ հին մասնագիտությունները մեռնում են, նորերը հասանելի չեն լայն զանգվածներին։ Աշխարհի մեծ մասը դառնում է գործազուրկ։

Սոցիալական համակարգերը փլուզվում են, թոշակների և պետական աջակցության ռեսուրսները սպառվում։
Սոցիալական անկարգություններ, զանգվածային միգրացիա, անկանոն պատերազմներ։

4. Կենսատեխնոլոգիական մղձավանջ

Գենոմային ինժեներիան դառնում է էլիտայի գործիք․ հարուստները «կատարելագործում» են իրենց սերունդը, իսկ մնացածը մնում են «մարդկային երկրորդ սորտ»։

Բիո-զենքերը դառնում են տարածված․ պետությունները կամ խմբերը սկսում են միմյանց վրա կիրառել գենետիկ թիրախավորված վիրուսներ։

5. Փիլիսոփայական և արժեքային վակուում

Մարդիկ դադարում են հասկանալ իրենց գոյության իմաստը։

Դասական կրոններն ու գաղափարական համակարգերը կորցնում են ազդեցությունը, իսկ նորերը չեն ձևավորվում։

Ամբողջ քաղաքակրթությունը մտնում է էքզիստենցիալ ճգնաժամի մեջ։

Վերջնական ելքը․ «տեխնո-կոլապս»․ տեխնոլոգիաները կործանում են հասարակական ու տնտեսական կառույցները, ստեղծում են համաշխարհային քաոս։ Պետությունների մեծ մասը փլուզվում է, ուժեղները վերածվում են կիբեր-դիկտատուրաների։ Մարդը դառնում է հավելված՝ մեքենայի կողքին։

Իմիջայլոց նշաններ արդեն հիմա կան աշխարհում, որ մութ սցենարը սկսված է։

Շարունակելի.....