Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ
Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yield
uncategorized

Հայերը և նրանց դերը աշխարհում պետությունների կառավարման նոր մոդելի ստեղծման հարցում. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեր հյուրն է պատմաբան Գուրգեն Կարապետյանը

– Պարոն Կարապետյան, ձեր տեսանկյունից այսօր ինչպիսի՞ն է մեր երկրի ներքաղաքական իրավիճակը:

– Ե՛վ աշխարհում, և՛ մասնավորապես Հայաստանում ոչ թե ճգնաժամային, այլ արդեն օրհասական վիճակ է:

Բնակչության մի գերակշիռ մասը, հատկապես երիտասարդությունը, իսկ ես շփվում եմ վերջիններիս հետ, գիտեն՝ այնպիսին է իրավիճակը, որ կարող ենք և դադարել գոյություն ունենալ: Բայց միաժամանակ ոչ ոք չգիտի, թե ինչ անի:

Եթե մի երկու տարի առաջ ասում էին՝ երկրից փախչելը կփրկի, ապա հիմա տեսնում են, որ դրսում մեր գլխին կախված է սարսափելի մեծ վտանգ:

Շվեդիայում մի քանի տարի առաջ մի հայ մետրոյում կարդալիս է եղել իմ «Հայոց պատմության ուրվագծերը» գիրքը, որի կազմի վրա է ութաթև աստղը՝ սվաստիկայով: Այս մարդուն դատի են տվել: Մի կերպ հայ փաստաբանն ապացուցել էր, որ սրանք երրորդ հազարամյակի նշաններ են և կապ չունեն ֆաշիզմի հետ: Դատարանն էլ որոշել էր, որ այդ մարդն իրավունք չունի այս գիրքը՝ իր կազմով, հասարակական վայրերում բռնել ձեռքը:

Իսկ այսօր Ադոլֆ Հիտլերի «Իմ պայքարը» աշխատությունը տպվում է մեծամեծ տիրաժներով: Այսինքն՝ ինչ–որ մարդիկ ցանկանում են ֆաշիզմը տարածել Եվրոպայով մեկ: Մյուս կողմից էլ եվրոպան լցնում են փախստականներով: Ապա, իրական ազգայնականության դեմ պատնեշ ստեղծելու համար ստեղծում են ազգայնամոլական գաղափարախոսությունը: Իսկ այս ամենի վերջն ի՞նչ է լինելու. բնականաբար բախում փախստականների ու գլուխ բարձրացնող ազգայնամոլների միջև: Եվ առաջին հարվածն ո՞ւմ է հասնելու. Հայերի՛ն:

– Այդ ինչո՞ւ:

– Որովհետև ողջ պատմության մեջ այդպես է եղել. ձեռքի հետ մի հատ էլ հայերին են ջարդում:

Երբ մենք սովետական բանակում էինք, ռուսները հայերիս ասում էին «արա»: Որովհետև մեր ամեն խոսքի մեջ երկրորդ բառն արան էր: Իսկ հիմա հայերին ասում են «խաչ»: Այսինքն՝ ազգայնամոլական ռուսներին ինչ–որ մեկն ուղղորդում է հայերի դեմ, որպես իրենց համար ամենավտանգավոր տարրի:

– Խաչի մեջ ի՞նչ վատ բան կա. իրենք էլ են խաչապաշտ:

– Նրանք չգիտեն այդ բառի իմաստը: Պարզապես նրանց համար խաչը հայն է, և հայը վատն է: Այսինքն՝ ուղղորդող այդ ուժերը ստեղծում են նման իմիջ հայի համար:

Նույնն էլ սպասվում է այլ երկրներում: Որովհետև այդ ուժերը ոչինչ պատահական չեն անում:

– Իսկ ի՞նչ է կատարվում այստեղ՝ Հայաստանում:

– Մեր երկրում կազմակերպված ձևով արհեստական խնդիրներ են առաջ նետվում: Տեսեք՝ բերեցին ռուսերեն լեզվի դասավանդման հարցը, հիմա էլ ընտանեկան բռնությունների օրենքն են մեջտեղ բերել: Փաստորեն հասարակության ակտիվ մասին քաշում են իբրև թե պայքարի մեջ: Բայց քանի որ չկա որևէ ուժ, որը գիտական հիմքերի վրա ներկայացնի մեր պրոբլեմները, ապա այս ամենը ունենում է հակառակ էֆեկտ:

Երբ մեր ընդդիմադիրները տասը օրը մեկ նշում են, թե կա գաղտնի համաձայնություն Ղարաբաղի յոթը շրջանները Ադրբեջանին հանձնելու վերաբերյալ, արդեն իսկ նրանք ժողովրդին նախապատրաստում են այդ գաղափարին: Գուցե և իրենք էլ չգիտակցելով, բայց այդպես են անում:

Կամ բնակչությանը բաժանել են ռուսամետների, ռուսատյացների, արևմտամետների ու արևմտաատյացների: Չհասկանալով, որ և՛ Ռուսաստանը, և՛ արևմտյան աշխարհը կառավարվում են նույն կենտրոնից:

Արդեն բացահայտ խոսվում է այն մասին, որ Ուկրաինայից յոթը շրջան պետք է հանձնվի հրեաներին` Օդեսայով, մինչև՝ Սոչի: Նաև Ռուսաստանից այդ նպատակով տարածքներ պետք է հատկացվեն: Կամ 40 հազար հրեա է գալու, որպեսզի Ղրիմում բնակություն հաստատեն: Եվ այլն, և այլն: Եվ այս ամենը արվում է միևնույն կենտրոնից:

– Իսկ սրա հետ ի՞նչ կապ ունի Ռուսաստանի քաղաքական ղեկավարությունը:

– Ռուսաստանը, որպես ռուս էթնոսի հայրենիք, արդեն ավելի քան 300 տարի գոյություն չունի: Ռոմանովները Ռեչ Պոսպոլիտայի ժամանակ ընդամենը հրեական տոհմ էր՝ Կապիլա ազգանունով, և որոնց կապեցին Ռուսաստանի վզին: Պատահական չէր, որ Պետրոս Առաջինի հայրը և ինքը՝ Պետրոսը 800 հազարից մինչև 1մլն 200 հազար ռուս են կոտորել: Ոչնչացրեցին ռուսական մշակույթը, ազգային արժեքներ կրող մարդկանց վերացրեցին: Արդյունքում ռուսական վերնախավը, որևէ հոգևոր կապ չունենալով ռուսի հետ, նրան պահել է որպես ստրուկ: Նրանք եղել են տիպիկ արևմտականներ՝ Ռուսաստանը որպես սպիտակ ստրուկների երկրի վերածող ուժ:

– Բայց Պուտինի ղեկավարությամբ՝ ռուսական վերնախավն առճակատվում է արևմուտքի հետ:

– Ի՞նչ հարցում է առճակատվում. արևմուտքից այլասերվածությունն ավելի քի՞չ են բերում իրենց մոտ: Ռոդշիլդի կապիտալը չէ՞, որ իշխում է Ռուսաստանում. արդեն ողջ նավթն ու գազը նրա սեփականությունն են: Կամ չինացիները չե՞ն տեր ու տնօրինություն անում Հեռավոր Արևելքում ու Սիբիրում: Չի՞ թալանվում երկիրը: Խոշոր քաղաքներից մի 20 կիլոմետր հեռանում ես, արդեն երկիր չկա: Միայն վերջին 15 տարիներին Ռուսաստանում ոչնչացվել է 330 հազար բնակավայր:

– Ելքը՞…

– Ես, ևս մի քանի մարդիկ, տասնհինգ տարի շարունակ առանձին–առանձին, սակայն վերջին չորսը տարին՝ միասին, մշակել ենք հասարակական բնույթի տիեզերական համաերկրային օրենքներ: Ցանկացած խնդիր, երբ դնում ես այս օրենքների մեջ, պարզվում է էությունը, նաև որոշակի ձևով երևում է, թե ինչ լուծում կարող է այն ստանալ:

Մենք չենք ասում, որ մեր հայտնագործած օրենքները կատարյալ են: Հայտնագործա՛ծ, հնարած` չէ: Մենք ասում ենք՝ ովքեր լրջորեն մտածելու ունակ են և ովքեր ցավում են այս երկրի համար, թող գան ու միասին դիտարկենք այդ օրենքները: Նրանք կարող են լինել մի քանի տասնյակ մարդիկ ընդամենը: Պետք է հասկանանք մի պարզ ճշմարտություն՝ պետությունների այս մոդելը, որը փաթաթված է ողջ աշխարհի վրա, արդեն սպառել է իրեն:

Իսկ հայոց պատմությունը կառավարման նոր մոդելի ստեղծման հնարավորություն տալիս է: Իհարկե, այն պատմությունը, որն իրականում կա, և ո՛չ այն, ինչը հրամցրել են մեզ: Քչերը գիտեն, որ Հայաստանի տարածքում գտնվել են 11–5–րդ հազարամյակների բնակավայրեր, որոնց ուսումնասիրողները տեղի կառավարման կարգն անվանել են նախնադարյան կոմունիզմ: Այսինքն՝ գոյություն է ունեցել մի հասարակարգ, որտեղ չի եղել պետականության ներկայի կոշտ մոդելը: Եվ մարդկանց կյանքի միջին տևողությունը եղել է 60–65 տարի: Իսկ նման ցուցանիշի եվրոպան հասել է ընդամենը 19–րդ դարի կեսերին:

Նաև պետք է հասկանանք, որ Սովետական Միությունում սոցիալիզմ չի եղել, այլ եղել է ընդամենը պետական կապիտալիզմ:

Ինչպես եղավ Իսլանդիայում. 2008 թվականի ճգնաժամի ժամանակ այն աշխարհում ամենամեծ պարտքեր ունեցող երկիրն էր: Այստեղ տեղի ունեցավ խաղաղ հեղափոխություն, ձերբակալեցին բանկի աշխատողներին, ովքեր թալանում էին երկիրը: Չնայած Անգլիան ու Հոլանդիան սկսեցին տնտեսական սանկցիաներ կիրառել, բայց Իսլանդիան գնաց իր ճանապարհով: Երկրում այլևս չկան բանկեր՝ այդ պարազիտ համակարգը վերացավ: Եվ այն արդեն տնտեսապես ամենաարագ զարգացող երկիրն է աշխարհում:

– Ասում եք՝ մի քանի մարդիկ եք, որ աշխատում եք այս ուղղությամբ: Միայն հայե՞ր եք: Իսկ այլազգիների մասնակցությունը չկա՞:

– Համաերկրային, համատիեզերական օրենքներից բխեցվում է նաև, թե աշխարհում ինչպիսի՞ ապագա քաղաքական քարտեզ է լինելու: Ուստի մեզ հետ բանակցում ու գործակցում են և՛ ռուսները, և՛ պարսիկները, նորվեգացիներն են ակտիվորեն հետաքրքրվում մեր տեսակետներով:

Եվ ես պնդում եմ՝ եթե մի քանի տասնյակ գիտակից հայերով կարողանանք այդ օրենքները մշակել (չեմ ասում, թե դրանք վերջնական ու կատարյալ են լինելու), ապա մեր ընդհանուր էներգետիկ դաշտը կտարածվի ամբողջ հայության վրա: Իսկ այսօր Հայաստանի ինֆորմացիոն դաշտերը SOS են կանչում ողջ հայության համար: Որովհետև զգում են, որ Հայաստանում այնքան է պակասում բարոյապես մաքուր հայերի քանակը, որ իրենք ևս էներգիա չեն ստանում: Հետևաբար՝ վտանգվում են նաև ողջ աշխարհի հայերը:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում