Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

IDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 ProjectsIDBank and Idram participate in Career City FestAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBankThe Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of ArmeniaConverse Bank Receives STP Excellence Award Once AgainUnibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offer
Politics

Ադրբեջանի կեղծարարության մասշտաբները սահմաններ չեն ճանաչում. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ադրբեջանը միշտ էլ աչքի է ընկել կեղծարարությամբ, այդ թվում՝ չեղած պատմության հորինման ու այլ ժողովուրդների պատմության յուրացման առումով։

1918 թվականին տեղի ունեցավ «Ադրբեջան» անվամբ պետության ստեղծումը, որը նախկինում երբեք գոյություն չէր ունեցել, իսկ 1930-ական թվականների վերջում միայն խորհրդային իշխանությունների կողմից թյուրքախոս մահմեդական բնակչությունը ստացավ «ադրբեջանցի» ընդհանրական անվանումը, իսկ մինչ այդ նրանք երբեք որպես առանձին ժողովուրդ չեն դիտարկվել: Այդ 12 տարվա ընթացքում նրանց ընդունված էր անվանել «թաթարներ», «ադրբեջանական թաթարներ» կամ «կովկասյան թաթարներ», ինչպես, օրինակ՝ Ղրիմի թաթարներն էին։

Բայց ադրբեջանական ղեկավարությունը հետևողականորեն փորձում է «ապացուցել» անապացուցելին, այն է՝ իբր ադրբեջանցիները շատ «հինավուրց» ժողովուրդ են։ Տեսեք, նույնիսկ թուրքերն են ընդունում, որ իրենք տարածաշրջանում եկվոր են և 1071 թվականին Մանազկերտի ճակատամարտում Բյուզանդիայի նկատմամբ սելջուկթուրքերի տարած հաղթանակի արդյունքում կարողացան հաստատվել, ապա հզոր պետականություն ստեղծել։ Ավելին, ամեն տարի նշում են այդ առիթը՝ չնայած թուրքական ցեղերի ներխուժումը դեպի տարածաշրջան կործանարար հետևանքներ ունեցավ տեղի ժողովուրդների՝ հայերի, հույների ու ասորիների համար։

Իսկ ահա Ադրբեջանը, որպեսզի ցույց տա, թե խորը պատմական հիմքերի վրա է հիմնված, ու դրանով կերակրի իր հասարակությանը, պատմական փաստերի կեղծումն ու հորինումը այնպիսի անհեթեթ մակարդակի է հասցրել, որ Բաքվի կողմից առաջ քաշվող թեզերը հաճախ նույնիսկ հակասում են միմյանց։ Այսինքն, մի սուտը արդարացնելու համար մեկ այլ սուտ են հորինում: Օրինակ՝ մեկ նշվում է, որ ադրբեջանցիները հենց կովկասյան աղվանների կամ ալբանացիների հետնորդներն են, իսկ մեկ այլ դեպքում՝ թե իրենք այն մահմեդական ցեղերի ժառանգորդներն են, որոնք իշխել են Իրանում։

Ու այս կեղծարարության շրջանակներում փորձ է կատարվում յուրացնել ու սեփականացնել շրջակա ժողովուրդների պատմությունն ու ժառանգությունը։ Օրինակ՝ ամբողջ աշխարհը գիտի, որ երբ հայերն ու պարսիկները հազարամյակներ շարունակ ապրում էին մեր տարածաշրջանում և պետականություն էին ստեղծել, Ադրբեջանի հետքն անգամ չկար։ Բայց սա չի խանգարում, որ Ադրբեջանում պարբերաբար Իրանի ու Հայաստանի որոշ տարածքներ «պատմական ադրբեջանական հողեր» հայտարարվեն։

Պատմության մասնագետները, ընդհանրապես պատմությանը քաջատեղյակ մարդիկ են ծիծաղել ադրբեջանական թեզերի վրա, բայց աբսուրդայինն այն է, որ այսպիսի մոտեցումների հիման վրա էլ ձևավորվում է Ադրբեջանի կողմից ագրեսիվ քաղաքականության և հավակնությունների ողջ դիապազոնը։ Օրինակ՝ առաջ է քաշվում «Արևմտյան Ադրբեջանի» կեղծ գաղափարը, իսկ մյուս կողմից էլ՝ Իրանական Ատրպատականն իրենց միացնելու ձգտումը։ Սակայն ամենահետաքրքիրն այն է, որ Ադրբեջանում չեն բավարարվում այսքանով և ձգտում են յուրացնել նաև վրացական ժառանգությունը։ Պաշտոնական Բաքուն Կովկասի Աղվանքի կամ Ալբանիայի հետ ունեցած մտացածին կապը գործի է դնում նույնիսկ Վրաստանի դեմ՝ յուրացնելով ադրբեջանական տարածքում հայտնված վրացական եկեղեցիները և ոտնձգություն կատարելով վրացական Դավիթ Գարեջի վանական համալիրի նկատմամբ։ Իսկ պատմական կերպարները, որոնք իրականում կապված են վրացական կամ հայկական միջավայրի հետ, հաճախ ներկայացվում են որպես ադրբեջանցիներ։ Ուստի չպետք է զարմանալ, որ շատ շուտով կարող է պարզվել, որ Վրաստանն էլ «Հյուսիս-արևմտյան Ադրբեջանն» է։

Ադրբեջանը իր քարոզչական և ակադեմիական դաշտում առաջ է քաշում նաև մի շարք հորինված կամ աղավաղված թեզեր, որոնց նպատակն է ձևավորել պատմական և ազգաբանական կապ, այս անգամ՝ Հյուսիսային Կովկասի հետ։ Հյուսիսային Կովկասի ժողովուրդների՝ թալիշների, լեզգիների և ավարների պատմությունը յուրացվում է՝ նրանց վերագրելով թյուրքական ծագում այն դեպքում, երբ այս ժողովուրդների մեծ մասը ունեն ոչ թյուրքական արմատներ (լեզգիները՝ լեզգիական լեզվախմբի, թալիշները՝ իրանախոս)։

Պատմական փաստերի կեղծարարության այս քողի ներքո էլ Ադրբեջանում որոշակի հավակնություններ են ձևավորվում Ռուսաստանի նկատմամբ։ Պատահական չէ, որ նշված թեզերը ադրբեջանական մամուլը հեղեղում են հատկապես այն ժամանակ, երբ լարվում են ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունները։

Բայց ամենավտանգավորն այն է, որ Արցախի մշակութային ժառանգությունը ոչնչացնելու (արբանյակային լուսանկարներով պարզ կարելի է տեսնել) ու յուրացնելու հետ մեկտեղ Ադրբեջանը սկսել է կեղծ նյութերի հիման վրա արտերկրում գիտաժողովներ ու ցուցահանդեսներ կազմակերպել։ Ի մասնավորի, ապրիլի 10-ին Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն Սուրբ Աթոռի հայրապետական Գրիգորյան համալսարանում Կովկասյան Ալբանիայի ժառանգությանը նվիրված միջազգային գիտաժողով էր կազմակերպել։ Միջոցառումը նպատակ ուներ Արցախի հայկական կրոնական ու մշակութային ժառանգությունը ադրբեջանական ներկայացնել, ինչը միտված է հայկական հետքը տարածաշրջանում ջնջելուն։ Իսկ որոշ ժամանակ անց էլ Լեհաստանի մայրաքաղաք Վարշավայում՝ Տվարդովսկի հրապարակում, կազմակերպվել է ցուցահանդես՝ «Արևմտյան Ադրբեջանի պատմամշակութային ժառանգությունը» խորագրով։

Պարզ է, որ այս նպատակի համար Բաքուն ահռելի ֆինանսական միջոցներ է ծախսում, բայց անհրաժեշտ է նախօրոք ամեն ինչ անել, որ այդ միջոցառումները ստվերվեն ու նույնիսկ չկայանան, այլ ոչ թե կայանալուց հետո արձագանքել դրանց, ինչպես ընդունված է մեզանում։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում