Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 ProjectsIDBank and Idram participate in Career City FestAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBankThe Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of ArmeniaConverse Bank Receives STP Excellence Award Once AgainUnibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offerAraratBank in Lori: Competitive Solutions for Business and Economic DevelopmentIDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSUUnibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)Safe environment – Equal opportunitiesAraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AG
Economy

Տնտեսական դիվերսիֆիկացիայի մթնող արշալույսը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

«Մենք որդեգրել ենք հավասարակշռված քաղաքականության և հավասարակշռող քաղաքականության մոտեցումը, որի ուղղություններից մեկը տնտեսական դիվերսիֆիկացիան է։ Այս մասին երեկ հայտարարել է Նիկոլ Փաշինյանը։ «Մենք պետք է աստիճանաբար հավասարակշռենք մեր տնտեսական հարաբերությունները։ Կառավարությունը որոշել է խթանել արտահանումը դեպի ԵՄ, և սա հավասարակշռման դրսևորում է»,- նշել է նա՝ միևնույն ժամանակ հավելելով, որ կառավարությունը չի կարող միայնակ իրականացնել որոշման ողջ շրջանակը։

Միևնույն ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանը խոստովանել է, որ «մենք ԵԱՏՄ-ում մեզ վատ չենք զգում», ինչպի մասին խոսում են նաև թվերը: «Բայց մյուս կողմից մենք չենք կարող չնկատել մեր ժողովրդի առնվազն որոշակի և շատ շոշափելի հատվածի ձգտումները Հայաստանի ապագայի համար ձևավորել ընտրանքներ, տարբերակներ: Մեր բալանսավորման և բալանսավորված արտաքին քաղաքականությունը, նաև դրա համար է, որովհետև, երբ որ ընտրություն չկա, ստացվում է, որ մտածելու անհրաժեշտություն էլ չկա առանձնապես»,-ասել է Փաշինյանը։

Իսկ ի՞նչ է կատարվում իրականում, և ի՞նչ է թաքնված այս ամենի թիկունքում: Փաստացի, միակ բանը, որ Փաշինյանը ճիշտ է ասում, այն է, որ Հայաստանը ԵԱՏՄ-ում իրեն վատ չի զգում: Հայաստանը, լինելով ԵԱՏՄ միասնական շուկայի մաս, գործնականում կարող է կապող օղակ դառնալ ԵԱՏՄ-ի և այլ շուկաների միջև, օրինակ՝ ԵՄ-ի։ Միանշանակ դրական է, որ ԵԱՏՄ երկրների ու Հայաստանի միջև առևտրաշրջանառությունը զգալի առաջընթաց է գրանցում, սակայն լուրջ խնդիր է դարձել Հայաստանի զգալի կախվածությունը ռուսական շուկայից։ Օրինակ՝ Հայաստանի առևտրաշրջանառության 40 տոկոսը և ավելին կատարվում է Ռուսաստանի հետ, իսկ Ռուսաստանի առևտրի ընդամենը 1,8 տոկոսն է կատարվում Հայաստանի հետ։ Ու այս իրավիճակում Երևանում որոշում են կայացնում ԵՄ-ին անդամակցելու շուրջ։

Նախ՝ անպատասխան է մնում հարցը, թե ինչ է տալու Հայաստանի՝ ԵՄ անդամակցությունը, երբ ԵՄ երկրների հետ առևտրաշրջանառությունը անկում է գրանցում, իսկ այդ բլոկում տրամադրված չեն ընդունել հայկական արտադրության ապրանքները։ Ռուսաստանն ինքը հանգիստ կարող է Հայաստանին փոխարինող առևտրային գործընկեր գտնել, այսինքն՝ լրացնել այդ 1,8 տոկոսը, ինչպես եվրոպական իր առևտրային գործընկերներին փոխարինեց ասիական երկրներով, բայց Հայաստանի համար լուրջ խնդիր է Ռուսաստանին փոխարինող գտնելը։ Առավել խորքային իմաստով Հայաստանին մեծապես ձեռնտու է, որ Ռուսաստանի հետ մեր առևտրային հարաբերությունները նոր բարձունքների հասնեն, և օգտվենք ԵԱՏՄ-ի դաշտի ընձեռած հնարավորություններից, ուղղակի խնդիրն այն է, որ Հայաստանը չպետք է իր տնտեսությունը դարձնի միակողմանի, ինչն էլ անում են հիմիկվա իշխանությունները։ Այո, հարկավոր է մեծ աշխատանք տանել այլ շուկաների ուղղությամբ։ Իսկ որպես այլընտրանքային շուկաներ պետք է դիտարկել, օրինակ՝ Իրանին, որի հետ ԵԱՏՄ-ն ազատ առևտրի համաձայնագիր է կնքել, ու այդ երկիրն էլ ահռելի էներգետիկ և այլ ռեսուրսների է տիրապետում։ Իսկ մի օր էլ կարող է Արևմուտքը գործարքի գնալ Իրանի հետ միջուկային ծրագրի հարցում, ու Հայաստանի համար նոր հնարավորություններ կբացվեն։

ԵՄ-ի շուկայում տեղ գտնելու ուղղությամբ կարելի է ակտիվորեն աշխատել, որ հայկական արտադրանքը մրցակցայնություն ձեռք բերի, իսկ Հայստանում եվրոպական ներդրումներ կատարվեն։ ԱՄՆ-ի հետ տնտեսական հարաբերությունների խորացման մեծ հնարավորություններ կան։ Ամերիկյան տեխնոլոգիական հսկաները բարենպաստ պայմանների առկայության դեպքում կարող են Հայաստանում մասնաճյուղեր բացել ու նույնիսկ որոշ արտադրություն կազմակերպել։ Չպետք է անտեսել նաև չինական շուկայի անծայրածիր հնարավորությունները։ Չինաստանից ոչ միայն կարելի է ներդրումներ ներգրավել, այլև տեխնոլոգիաներ ձեռք բերել։ Ուղղակի անհրաժեշտ է քայլեր ձեռնարկել այս ուղղությամբ ու չինացի գործարարների հրավիրել Հայաստան:

Քայլեր չկան նաև ասիական հզորացող մյուս հսկայի՝ Հնդկաստանի ուղղությամբ, որի տնտեսությունն աճում է առաջանցիկ տեմպերով։ Հնդկաստանի հետ մեր համագործակցությունը տեղավորվում է միայն այդ երկրից գնված սպառազինություններով և Հայաստան եկող հնդիկ աշխատանքային միգրանտներով։ Չկան համատեղ նախաձեռնություններ ու տնտեսական նախագծեր։ Այս բոլոր ուղղություններով աշխատելու համար նախաձեռնողականություն և մեծ ջանքերի ներդրում է պետք, բայց իշխանությունները, Փաշինյանի գլխավորությամբ, չեն ցանկանում դուրս գալ իրենց ստեղծած կոմֆորտի զոնայից, որքան էլ խոսում են դիվերսիֆիկացիայից։ Հենց միայն այն, որ այս հարցում Փաշինյանը գնդակը նետում է գործարարների դաշտ, ինքնին խոսուն է:

Վերջապես, դիվերսիֆիկացիայի հարցում պարտադիր չէ անդամակցել որևէ կառույցի՝ մեկ ուրիշի հաշվին: Ի վերջո, ոչ մեկ անգամ ռուսական պաշտոնական շրջանակները նշել են, որ ԵԱՏՄ-ն ու ԵՄ-ն անհամատեղելի են: Իսկ թե ում է ավելի շատ ձեռնտու Հայաստանի՝ ԵԱՏՄ-ում լինելը, պատասխանը արդեն նշված է նյութի վերևում: Պարզապես մեկ անգամ ևս պետք է համեմատել Հայաստանի արտաքին առևտրի հաշվեկշռում Ռուսաստանի բաժինը, և վերջինիս արտաքին առևտրի հաշվեկշռում Հայաստանի բաժինը...

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում