Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Unibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 ProjectsIDBank and Idram participate in Career City FestAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBankThe Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia
Politics

«Շատ մեծ հարված հասցվեց ազգային հիմքին, գաղափարախոսությանն ու արժեքներին». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Փաստենք, որ կրթության ամբողջ համակարգը շարունակում է մնալ ազատ անկման մեջ, այն մեծ արագությամբ գլորվում է ներքև: Դա փաստում են վերջին շրջանի ցուցանիշները՝ կապված և՛ հանրակրթության, և՛ բարձրագույն կրթության հետ: «Փաստի» հետ զրույցում, ամփոփելով անցնող կրթական տարին, նման կարծիք է հայտնում կրթության փորձագետ Ատոմ Մխիթարյանը:

Նշում է՝ հանրակրթության ոլորտում շարունակվեց, այսպես կոչված, ուսուցիչների ատեստավորման գործընթացը: «Դա ևս մեկ անգամ ցույց տվեց, որ ատեստավորմամբ հետաքրքրված է ուսուցիչների ոչ ավելի, քան տասը տոկոսը, և նրանց մեծ մասը չի կարողանում հեշտությամբ հաղթահարել սուբյեկտիվ տեստերը և ունենալ որոշակի հաջողություններ, մասնավորապես՝ կապված աշխատավարձի բարձրացման հետ։ Ողջ տարվա ընթացքում այդ գործընթացը հանգեցրեց նրան, որ ամբողջ ուսուցչական համակազմի առավելագույնը 0,5 տոկոսը կարողացավ իր աշխատավարձը բարձրացնել և հասցնել առնվազն 300 հազար դրամի: Սա էական ազդեցություն չունի կրթական համակարգի վրա: Մյուս կողմից՝ բազմաթիվ ուսուցիչներ ուղղակի դուրս եկան կրթական համակարգից՝ էլ ավելի վատթար վիճակ ստեղծելով համակարգում: Եթե չունենք ուսուցիչներ, չենք կարողանում համապատասխան կրթություն ապահովել մեր երեխաների համար, ապա դա իր հետևից բերելու է ավելի վատ հետևանքներ: Այդ երեխաները մեծանում են առանց գիտելիքների, բուհերի ընդունելության քննությունները ցույց են տալիս, որ նրանց գիտելիքները բավարար չեն ուսումնական հաստատություններ ընդունվելու համար, ընդ որում՝ հատկապես մանկավարժական մասնագիտությամբ: Դա էլ իր հերթին բերում է նրան, որ մանկավարժների թիվը էլի պակասում է, որովհետև այդ մասնագիտություններով շրջանավարտներ չունենք: Այդ փակ շղթան ամեն տարի կրկնվում է»,-ընդգծում է փորձագետը:

Հավելում է՝ շատ կարևոր է բարձրաձայնել արժեքային այն տրանսֆորմացիայի մասին, որ տեղի ունեցավ անցնող տարվա ընթացքում: «Մի քանի առարկաներ ուղղակի դուրս մղվեցին հանրակրթությունից, օրինակ՝ «Հայ եկեղեցու պատմությունը», «Հայոց պատմությունը» դարձավ «Հայաստանի պատմություն»: «Նոր չափորոշիչների» ընդունումն էական ազդեցություն ունեցավ հատկապես հումանիտար, հասարակագիտական ուղղությամբ առարկաների վրա, և այստեղ շատ մեծ հարված հասցվեց ազգային հիմքին, գաղափարախոսությանն ու արժեքներին: Հիշենք տարրական դասարանի դասագրքերը, որտեղ Հայաստանի դրոշն էին այրում, մի ուրիշ դասագրքում ադրբեջանական հեքիաթներ էին մեջբերում: Այս տարին աչքի ընկավ նաև նրանով, որ որոշ դասարաններ որոշ առարկաներից ընդհանրապես դասագրքեր չունեն, և այդպես շարունակում են իրենց ուսումը: Օրինակ՝ 10-րդ դասարանում «Պատմության» դասագիրք չկա որևէ դպրոցում և այդպես էլ չի լինելու ամբողջ ուսումնական տարվա ընթացքում: Սա միակ օրինակը չէ, տասից ավելի դասագիրք դպրոց «չմտավ»: Սա փաստում է այն մասին, որ մեզ մոտ հանրակրթության ոլորտը գլորվում է ներքև:

Դա են փաստում նաև այն արդյունքները, որոնք ունեցանք. Հայաստանում տասը տարեկանների առնվազն մեկ երրորդը, ընդ որում՝ դա լավացված ցուցանիշ է անցած տարվա համեմատ, ֆունկցիոնալ անգրագետ է: Անցած տարի երկու երեխայից մեկն էր ֆունկցիոնալ անգրագետ, այս տարի իբր ցուցանիշները լավացան՝ դառնալով երեքից մեկը: Լիազոր մարմնի ներկայացուցիչը, ղեկավարը նույնիսկ պարծենալով են ասում՝ տեսեք, թե ինչպիսի ձեռքբերում ունեցանք, բայց չեն ասում, որ երեք երեխայից մեկն ուղղակի անգրագետ է: Սա այնքան մեծ ցավ է այն ժողովրդի համար, որը ոչ միայն Հայաստանի, այլ ամբողջ աշխարհի մակարդակով ունեցել է մեծանուն գիտնականներ, մշակութային գործիչներ և այլք: Իսկ հիմա այս ցուցանիշներով՝ մեկ երրորդ անգրագիտությամբ երեխաների հետ թող կառուցեն իրենց երազած ապագան»,-նշում է Մխիթարյանը՝ ամփոփելով հանրակրթության ոլորտի հետ կապված իր առանցքային մտահոգությունները:

Հաջորդիվ անդրադառնում ենք բուհական համակարգին: Անցնող տարում քննարկման առանցքում էր «Ակադեմիական քաղաքը»: Կրթության փորձագետն ընդգծում է՝ բուհական կրթության վերաբերյալ տիրապետող էին բարձրագույն կրթության դիպլոմ չունեցողի ճառերը և «Ակադեմիական քաղաքի» ներկայացումը: «Այն հիմա անվանում են «Նյու Վասյուկի» Երևանի մոտ: Այդպիսի «ներկայացումներ» եղան մի քանի բուհերում, որոշ, այսպես ասած, մտավորական դասախոսների կողմից իբր հավանության արժանացավ այդ գաղափարը: Բայց հողի վրա որևէ առաջընթաց չկա: Անցած տարի ստեղծվել էր «Ակադեմիական քաղաք» հիմնադրամը, այն շարունակեց աշխատել ուռճացված աշխատակազմով և բարձր աշխատավարձերով, բայց արդյունք չունեցանք: Հակառակը՝ «Ակադեմիական քաղաքի» քողի տակ շատացան խոսակցությունները բուհերի կրճատման, գիտական կազմակերպությունների հետ միավորման վերաբերյալ, որոնք բնավ չեն նպաստում բարձրագույն կրթության համակարգում առաջընթացին, ընդհակառակը՝ դրանք արգելակում և խոչընդոտում են այն:

«Վերևից», այսպես ասած, հրաման կա, որ բուհերի ենթակառուցվածքների հետ կապված որևէ փոփոխություն չպետք է արվի, մինչև այդ բուհերը միավորվեն: Բոլորը, ըստ էության, սպասողական վիճակում են հիմա: Նույնը կատարվում է Գիտությունների ազգային ակադեմիայում, այստեղ ևս բոլորը խոսում են գիտական կազմակերպությունների միավորման, իրենց գործունեության դադարեցման կամ ակադեմիայի՝ համակարգից դուրս հանելու մասին: Քանի որ խոսակցության մակարդակով որևէ արդյունք չկարողացան գրանցել, որոշեցին գնալ մյուս ուղղությամբ, որով սովորաբար գնում է այսօրվա կառավարությունը: Դա օրենք ընդունելն է կամ օրենքում համապատասխան փոփոխություններ անելը՝ «օրենքով ենք անում» բառակապակցությունն արտասանելու համար: Մշակվեց «Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» օրենքի նախագիծ, որն ավելի վատն էր, քան նախկինում գոյություն ունեցողը: Այն հավանության արժանացավ Ազգային ժողովի կողմից, բայց Սահմանադրական դատարանը որոշ դրույթներ ճանաչեց հակասահմանադրական: Այս վատ նախագծով հեղինակները ներկայացնում են այն կրթական և գիտական համակարգը, որն ունենալու է Հայաստանը՝ որպես ծառայություններ մատուցող երկիր, որին ընդհանրապես պետք չէ բարձրագույն կրթություն, առավել ևս՝ գիտություն: Պետք է ընդամենը ծառայություններ մատուցենք զբոսաշրջիկներին, Հայաստանի վրայով արևելքից արևմուտք և հակառակը երթևեկողներին: Խոսք չկա բարձր ինդուստրիալ տնտեսության, արդյունաբերության, գիտության մասին»,-հավելում է մեր զրուցակիցը:

Փաստում է՝ սպասելիքներ ներկա կառավարությունից կամ այն մարդկանցից, որոնք որոշումներ կայացնող են այսօրվա կրթության համակարգի ուղղությամբ՝ դա լինի հանրակրթությունը, բարձրագույն կրթությունը, թե գիտությունը, չենք կարող ունենալ: «Իրավիճակը կարելի է գոնե կայունացնել, մի քիչ շտկել միայն այն պարագայում, երբ փոխվեն որոշում կայացնողները: Նրանք պետք է կրթության ոլորտում որոշակի հետագիծ ունեցած մարդիկ լինեն, պետք է բարձրացնել որոշումների կայացման կոմպետենտության մակարդակը, որպեսզի կարողանանք որոշակի փոփոխություններ ունենալ և արձանագրել հաջորդ տարվա ընթացքում: Սա է իմ միակ ցանկությունը և նաև պայքարի ուղին, որովհետև հասկացանք՝ ուրիշ ձևով՝ համոզելով, անընդհատ խոսելով, ցույց տալով ուղիները, նույնիսկ նախագծեր մշակելով և ներկայացնելով, որևէ արդյունք, ցավոք, չենք կարողանում գրանցել: Միակ ելքը մնում է որոշում կայացնողներին փոխելը»,-եզրափակում է Ատոմ Մխիթարյանը։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում