Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the DiasporaNew Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyanIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber
Economy

Փաշինյանական տնտեսություն. հարված փոքր ու միջին բիզնեսին, ճնշումներ գործարարների նկատմամբ, արտաքին պարտքի շարունակական մեծացում. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ժամանակ կար, երբ Նիկոլ Փաշինյանը կառավարության նիստերի ժամանակ անընդհատ տարբեր ցուցանիշներ էր ներկայացնում, թե ինչպիսի էական տնտեսական ձեռքբերումներ է Հայաստանն ունեցել, ինչ աննախադեպ քանակի հարկեր են մուտքագրվել պետական բյուջե։ Բայց վերջին շրջանում իշխանություններն ամեն կերպ խուսափում են տնտեսական զարգացման թեմային անդրադառնալուց։ Դրա փոխարեն Փաշինյանը կենտրոնանում է հեծանիվ վարելու, տարբեր միջոցառումների մասնակցելու, սելֆիներ ու «տոլմաձվածեղային» տեսանյութեր հրապարակելու վրա։ Նույնիսկ «ՀՀ 2025 թվականի պետական բյուջեի մասին» օրինագծի քննարկման ժամանակ, երբ թվում էր, թե իրավիճակը շատ պատեհ է, որ Փաշինյանը նշեր իրենց «տնտեսական հեղափոխության» ունեցած ու գրանցվելիք արդյունքների մասին, ընդամենը թռուցիկ անդրադարձավ, որ ՀՀում չկա նույնիսկ մեկ մարդ, որի անձնական կարիքների համար ՀՀ պետական բյուջեից միջոցներ չեն ծախսվում։
 
Ապա նա միանգամից անցավ այլ թեմաների՝ «ազգնահատակ» կոնցեպտից սկսած, բանակից ու տարածաշրջանային խնդիրներով վերջացրած։ Այսինքն՝ 2025 թ. պետական բյուջեի քննարկման ժամանակ տնտեսական զարգացման տեսանկյունից ուղղակի ասելիք չկար։ Խնդիրն այն է, որ եկող տարվա գլխավոր ֆինանսական փաստաթղթի հետ կապված դրական ակնկալիքներ ընդհանրապես չկան։ Եթե նախապես խոստացվել էր, որ 2025 թվականին ակնկալում են նվազագույնը 7 տոկոս տնտեսական աճ, ապա շատ չանցած հաջորդ տարվա բյուջեի հիմքում դրվել էր ավելի ցածր՝ 5,6 % տնտեսական աճ։ Բայց արդեն պետական բյուջեի հաստատված նախագծում ՀՆԱի կանխատեսվող աճի ցուցանիշը կրճատվեց 10 տոկոսով՝ 5,6 %ից դարձնելով 5,1 %։ Իսկ բազմաթիվ փորձագետների կանխատեսմամբ, հաշվի առնելով Հայաստանի տնտեսական աճի սրընթաց արգելակումը՝ հաջորդ տարվա համար նույնիսկ այս չափով տնտեսական աճի ցուցանիշը քիչ իրատեսական է։
 
Ավելի ցածր աճի մասին գնահատականները արտացոլվում են նաև միջազգային ֆինանսական կառույցների կանխատեսումներում։ Եվրասիական զարգացման բանկի գնահատմամբ, 2025 թվականին Հայաստանի տնտեսությունը կվերադառնա երկարաժամկետ տեմպերի, որոնք համապատասխանում են երկրի իրական հնարավորություններին։ Համաշխարհային բանկն էլ իր հերթին կանխատեսում է, որ հաջորդ տարվա համար Հայաստանի տնտեսական աճը կկազմի ընդամենը 4,9 %։ Իսկ Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի գնահատականներով, 2025 թվականին Հայաստանի տնտեսական աճի տեմպերը էականորեն կնվազեն՝ կազմելով ընդամենը 4,8 տոկոս: Պատահական չէ նաև, որ կառավարության կողմից եկող տարվա եկամուտների սպասումները կրճատվել են 36 մլրդ դրամով՝ մինչև 2 տրլն 873,6 մլրդ դրամ, որից 2 տրլն 720,3 մլրդ դրամը կազմելու են հարկային եկամուտներն ու պետական տուրքը (2 տրլն 759,9 մլրդ դրամ սկզբնական տարբերակում), ինչը 264,5 մլրդ դրամով ավելի է, քան սպասվում էր 2024 թվականին:
 
Բայց տնտեսական աճի նվազման ֆոնին նույնիսկ խնդիր է լինելու հաջորդ տարվա բյուջեի նախագծում ամփոփված հարկային եկամուտների ապահովումը։ Դրա համար էլ իշխանությունները հիմիկվանից մտածում են, թե ինչպես են նոր հարկատեսակներով քերելու տնտեսական գործունեությամբ զբաղվողների կաշին։ Այդ նպատակով մասնագիտական աշխատանքների կատարումը և ծառայությունների մատուցումը հարկման հատուկ համակարգերից տեղափոխվում են հարկման ընդհանուր համակարգ։ Իսկ 2025 թվականի հունվարի 1ից արդեն կրկնապատկվելու է փոքր և միջին բիզնեսի հարկային բեռը։ Միևնույն ժամանակ, իշխանությունների կողմից քննարկումների դաշտում են նշված տնտեսվարողների հարկային արտոնություններն ամբողջապես վերացնելու նախագծերը։ Պարզ է, որ այս ամենի արդյունքում փոքր ու միջին բիզնեսի ոլորտն ուղղակի կամայանա, ինչն էլ իր բացասական ազդեցությունը կունենա ընդհանուր տնտեսական միջավայրի, այդ թվում՝ տնտեսական աճի դինամիկայի վրա։
 
Փոքր ու միջին բիզնեսի բազմաթիվ սուբյեկտներ ուղղակի կփակվեն, իսկ մի մասն էլ կհեռանա Հայաստանից և տնտեսական գործունեություն կգրանցի ու կիրականացնի այլ երկրներում, որտեղ արտոնյալ հարկային միջավայր է գործում։ Ու այս ամենով պայմանավորված՝ արդեն Հայաստանից կապիտալի արտահոսքի արագացում է նկատվում։ Բայց մի ուղղություն կա, որտեղ աննախադեպ աճեր են գրանցվում։ Դա վերաբերում է պետական պարտքի ավելացմանը։ Միայն այս տարվա 10 ամսում պետական պարտքն աճել է 6,7 տոկոսով ու արդեն կազմում է 12,633 միլիարդ դոլար։ Այնինչ, մինչև 2018 թվականը Հայաստանի պարտքային բեռը կազմում էր մոտավորապես 6,4 մլրդ դոլար։ Այսինքն, Փաշինյանի կառավարման ընթացքում պետական պարտքն ուղղակի կրկնապատկվել է։ Ու կառավարությունը ոչ միայն մտադիր չէ կանգ առնել պետական պարտքն ավելացնելու հարցում, այլև ավելի մեծ արագությամբ է տարբեր պետություններից ու ֆինանսական կառույցներից վարկեր ներգրավում։ Կառավարության կանխատեսումներով, արդեն հաջորդ տարվա վերջին պարտքի չափն ընդհուպ կմոտենա 14 միլիարդին։
 
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում