Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in ArmeniaUnibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders Business registration is now available at UnibankUp to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa CardsAI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run. Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlookUcom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing ImpairmentsUcom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026 Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in BarcelonaTop Travel Destinations of 2026: IDBank Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBankMoody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook ''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram'' Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBankWildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase ServiceZCMC Joins the United Nations Global Compact Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6Junius is back — with a new tournament and valuable prizes Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading PlatformCustomer Appreciation Day in Gyumri: IDBankSolis CJSC, managed by Amber Capital and combining a portfolio of solar power plants, issues bonds Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in a Panel Discussion at RISE Powered by Silicon Mountains Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank Ameriabank Won in 4 Categories at AMX Awards 2026Idram Becomes a Partner of “Little Mher”Unibank has launched instant transfers by phone number Unisport Crowned Armenian Futsal Premier League ChampionOn May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference
Economy

Հանքարդյունաբերությունը շատ մեծ դեր ունի Հայաստանի տնտեսության զարգացման գործում. Ներսես Կարամանուկյան

Հանքարդյունաբերությունը շատ մեծ դեր ունի Հայաստանի տնտեսության զարգացման գործում, և հարկերի մասով հրապարակված տեղեկությունների համաձայն՝ այս տարվա 1000 խոշոր հարկատուների շարքում առաջին պատվավոր տեղը զբաղեցնում է  մեր ամենախոշոր հանքարդյունաբերական ձեռնարկությունը՝ ԶՊՄԿ-ն։ Այս մասին Iravaban.net-ի հետ զրույցում նշում է Հայաստանի արդյունաբերողների և գործարարների միության առաջին փոխնախագահ Ներսես Կարամանուկյանը։

«Ցավոք սրտի, մեր տնտեսության գերակա մասը կենտրոնացված է Երևանում և նրա հարևանությամբ գտնվող փոքր քաղաքներում, և մարզերում տնտեսությունը, հատկապես արդյունաբերություն շատ զարգացած չէ, իսկ հանքարդյունաբերությունը ստեղծում է որակյալ աշխատատեղեր նաև մեր տարբեր մարզերում։

Համաձայն հրապարակված տվյալների՝ ԶՊՄԿ-ն 9 ամսվա ընթացքում 215,6 միլիոն դոլար հարկ է վճարել, իսկ իրենից հետո ամենամեծ հարկ վճարողինը կազմել է 126 միլիոն դոլար»,-նշում է նա։

Ներսես Կարամանուկյանը հիշեցնում է՝ հանքարդյունաբերությունը Հայաստանի ներքին համախառն արդյունքի 5-7 %-ն է, բայց հարկերի մասով շատ ավելի մեծ տոկոս է կազմում՝ 10-12 %-ի չափով։ 

Բացի ԶՊՄԿ-ից, Սյունիքի մարզում են գտնվում ևս 2 խոշորագույն հանքարդյունաբերական ձեռնարկություններ․ «3 կոմբինատներում բարձր աշխատավարձ ստացող բնակչություն է գոյանում, որովհետև այդ ձեռնարկությունները բավական բարձր աշխատավարձեր են վճարում՝ հարակից ստեղծելով այլ՝ միջին և փոքր ձեռնարկություններ, որոնք տարբեր տեսակի ծառայություններ են մատուցում այդ լեռնամետալուրգիական կամ լեռնահանքային ընկերություններին, մատակարարում տարբեր ապրանքներ՝ սկսած սննդից, բանվորական հագուստից, նաև տարբեր այլ ծառայություններ»։

Սյունիքի մարզում, եթե համեմատելու լինենք, բնակչության բարեկեցության աստիճանը շատ ավելի բարձր է, քան այլ մարզերում, նույնիսկ՝ հարևան Վայոց ձորում։ 

Երևանից մեկնած բնապահպանները փորձում են խոչընդոտել նոր հանքերի ձևավորմանը, նոր ձեռնարկատիրությունների ստեղծմանն այն դեպքում, երբ տեղական շատ համայնքներ, զգալով, որ այդ ձեռնարկությունը ապագայում կարող է նպաստել իրենց համայնքների զարգացմանը, աջակցում են նման գաղափարներին։

«Սա այն դեպքում, երբ երևանյան թիթեռ բռնող որոշ հանրային գործիչներ մեկնում են մարզեր՝ փորձելով մարզի կամ այն համայնքների բնակչությանը, որոնք գտնվում են հարակից, ապագա հանքարդյունաբերող ձեռնարկություններում, համոզել, որ թույլ չտան նման ձեռնարկության կառուցումը տվյալ համայնքում կամ մարզում»,-ասաց նա։

Հանքարդյունաբերության արտադրանքը գրեթե 100 %-ով արտահանվում է, վաճառվում արտարժույթով, ու Հայաստանի արտարժույթների աղբյուրներից հիմնականն է։ Արտահանումների մեծ մասը հանքարդյունաբերության կողմից վաճառվող հանքահումքային ապրանքներն են։

Մասնագետն ընդգծում է՝ այսօր զարգացած շատ երկրներում է ծաղկում հանքարդյունաբերությունը․ «Սկանդինավյան շատ երկրներում պետության օժանդակությամբ զարգանում է մետաղական հանքարդյունաբերությունը։ Ամենաորակյալ պողպատի արտադրությունը ֆիննականն է, դրանից հետո որակի իմաստով երկրորդ տեղում շվեդական պողպատն է, Նորվեգիան հայտնի է աշխարհում որպես գազ և նավթ արտահանող երկիր»։

Մեր պետությունն արդյո՞ք ուշադրություն է դարձնում հանքարդյունաբերության զարգացմանը

«Այո՛ դարձնում է, բայց հանքարդյունաբերությունը չի ներառել գերակա զարգացման ճյուղերի մեջ, այլ ոլորտներ արդեն ներառված են՝ IT ոլորտը, տուրիզմը, գիտատար այլ ոլորտներ, նույնիսկ դեղագործությունը, բայց հանքարդյունաբերությունը գերակա չի համարվում։ Մենք ունենք նոր հանքավայրերի պակաս, նաև ուսումնասիրությունների պակաս՝ նոր հանքավայրերի հայտնաբերման իմաստով»։

Մասնագետը նշում է, որ այժմ նաև մեծ է երիտասարդ երկրաբանների պակասը, մեր երկրում շատ մեծ պոտենցիալ կա նոր երկրաբանահետախուզական աշխատանքների շնորհիվ նոր հանքավայրեր հայտնաբերելու համար, այդ թվում՝ նավթի ու գազի որոնման աշխատանքներում․ «Ամուլսարի լեռնագագաթը ՀՀ անկախությունից հետո միակ խորը հանքահետախուզական աշխատանքների արդյունքում առկա հանքավայրն էր․ ընկերությունը, որ ռիսկի է դիմել և ներդրել է հսկայածավալ, տասնյակ միլիոնավոր դոլարների միջոցներ միայն հանքահետախուզական աշխատանքների մեջ, որպեսզի հայտնաբերվի, ապացուցվի, գնահատվի, միջազգային բոլոր չափանիշներով հաստատվի Ամուլսարի ոսկու պաշարների չափը»։

Այսպիսով, հանքարդյունաբերություն իրականացվում է ավելի քան 100 երկրում, ներառյալ՝ Մեծ ութնյակի առաջատար մի քանի երկիր: Հանքարդյունաբերության և մետաղների միջազգային խորհուրդը հրապարակել է հանքանյութի արտադրության ծավալներով առաջատար 20 երկրների ցանկը, ներառյալ Մեծ քսանյակի անդամ Ավստրալիան, ԱՄՆ-ը, Կանադան, Բրազիլիան, Արգենտինան, Մեքսիկան և այլ զարգացած տնտեսություններով երկրներ:

Հանքարդյունաբերություն իրականացվում է, օրինակ, Իսպանիայում, Նորվեգիայում, Շվեդիայում կամ Չեխիայում: