Անկեղծ լինենք...«Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Տեղի ուենցավ Հայաստան–Սփյուռք համաժողովը, թվով արդեն 6–րդը: Ինչի՞ ենք հասել այսքան համաժողովների ընթացքում:

Անշուշտ, բոլոր համաժողովների նպատակը հետևյալն է, և այս անգամ այն ընտրվել էր խորագիր` «Փոխադարձ վստահություն, միասնականություն և պատասխանատվություն»:

Եթե հետադարձ հայացք գցենք, ապա առաջին համաժողովների ընթացքում մեր ազգն առավել համախումբ էր` գտնվեր այստեղ` հայրենիքում, թե այլուր` սփյուռքում: Կար ընդհանուր նպատակ, որին ձգտում էին աշխարհի հայերը:

Հետագայում կամաց–կամաց միասնականության գիտակցությունը տեղի տվեց: Հատկապես անհատական մակարդակներում մարդիկ սկսեցին բոլորովին այլ կերպ դատել: Լիովին տարբեր դարձան հայրենիքի վերաբերյալ ընկալումները կամ սպասելիքները` հայրենիքից, կամ պատասխանատվությունը հայրենիքի հանդեպ:

Սփյուռքի մեր հայրենակիցներից շատերը հիմնականում մի կողմ քաշվեցին հայրենիքի գործերից ու սկսեցին ապրել նեղացածի կարգավիճակով: Հայրենիքն իրենց հետ վատ վերաբերվեց, հայրենիքում իր բիզնեսի մեջ փայ մտան, հայրենիքում իր իրավունքները ոտնահարեցին: Եվ նման բաներ, որոնց մասին մեզանից յուրաքանչյուրը հրաշալի գիտի:

Սակայն, ընդունենք, որ այս դեպքում արդեն խոսքը չպետք է գնա հայրենիքի մասին: Որովհետև, հայրենիքից չեն նեղանում: Որովհետև հայրենիքը վերացական հասկացություն չէ, այն մեզանից` բոլորիցս կազմված–ձևավորված համախումբ է: Եվ մեզանից յուրաքանչյուրն է պատասխանատու այդ հայրենիքի վարքի ու այնտեղ բույն դրած բարքերի համար: Ինչպես ցանկացած բջիջ իր մասնակցությունն է ունենում օրգանիզմի կենսագործունեության մեջ:

Հիմա մեր շատ հայրենակիցներ նեղացողի կեցվածք են ընդունել ու չեն ընդունում այն, ինչ կա հայրենիքում: Լա՛վ եք անում. մենք էլ չենք ընդունում այստեղի հոռի վարքն ու բարքը: Բայց ապրում ենք այստեղ ու ցանկանում ենք ինչ–որ բան շտկել, փոխել:

Դուք էլ եկեք ու կռիվ տվեք լավ հայրենիքի համար, դուք էլ եկեք ու մաքրեք հայրենիքը աղբից ու ախտից: Մաքրեք անգամ պարզապես ձեր ներկայությամբ, անգամ` ձեր լուռ ներկայությամբ:

«Եկեք» ասելով` նկատի չունեմ բնավ հայրենադարձությունը: Եթե դա լինի, իհարկե, արդեն հրաշալի կլինի ամեն ինչ: Առավելապես խոսքս գործարար աշխարհին է վերաբերվում: Սփյուռքից հայրենիք եկող ներդրումներին է վերբերվում:

Հիմա ով չի ալարում, մի բան է ասում` սփյուռքից ներդրումներ չկան, որովհետև չեն վստահում իշխանություններին: Ախր, իշխանությունները գալիս ու գնում են, հայրենիքը մշտակա է: Եթե դուք հայրենիքի զավակն եք ձեզ զգում, ապա ծնողին հո չե՞ն ընտրում, եկեք ու բժշկեք նրան:

Այս գիտակցությունը եթե չկա, ուրեմն մենք մի տեղ արդեն անկեղծ ու ազնիվ չենք կամ ամբողջովին որդի չենք մեր հայրենիքին:

Մի բան եմ ուզում հիշել` երբ մեր ժողովուրդը ցրվում էր աշխարհով մեկ, նա մտածո՞ւմ էր, թե որ երկրում քաղաքական, տնտեսական ինչպիսի վիճակ է տիրում, ու նոր էր ոտք դնում այնտեղ: Չէր մտածում, չէ՞: Բայց գնաց ու կարողացավ ոտքի կանգնել այդ երկրներում, ու իրենով էլ, ինչքան իր ներուժն էր, ոտքի կանգնեցնել դրանք:

Սա` սփյուռքի մասին:

Իսկ մարդիկ էլ եղան, ովքեր գնացին երկրից անկախության այս տարիների ընթացքում: Լա՛վ արեցին` գնացին. ընդհանրապես ընդունված չէ նրանց մեղադրելը: Մե՛նք էլ չմեղադրենք:

Բայց չենք կարող չասել, որ պարզապես նողկալի է արտագաղթողների բանակի մեջ եղած քաղաքական կամ հասարակական գործունեության գիտակների պահվածքը, երբ հեռու երկրների իրենց տաքուկ ու ապահով բնակարաններից մեզ` այստեղ` հայրենիքում ապրողներիս, տաք–տաք խորհուրդներ են տալիս: Ո՛չ միայն խորհուրդներ են տալիս, հլա մի բան էլ մեղադրում են, որ մենք մեր քայլերի մեջ արմատական ու կտրուկ չենք, որ հանդուրժող ենք, է՛ս ենք, է՛ն ենք:

Լա՛վ, եղբայրներ, կարելի՞ է մի անգամ շուռ չգալ, չնայել հայելու մեջ, ձե՛ր հոգու հայելու, ու չհարցնել ինքներդ ձեզ` մենք եթե լքեցինք պատերազմի դաշտը (ընդունեք խոսքս փոխաբերական և ուղիղ իմաստով), էլ ի՞նչ իրավունքով ենք մեր պատգամները հղում առ հայրենիք:

Եվ մենք` այստեղ ապրողներս, ինչո՞ւ ենք լսում նրանց ու կարևորում նրանց խոսքը: Մե՛նք էլ ենք մեղավոր. մենք էլ ենք վախենում անկեղծ լինելուց: Մենք էլ ազնիվ չենք լինում ինքներս մեզ հետ: Եվ այդ մարդկանց էլ ազնվության չենք կոչում:

Թե չէ համազգային համաժողովներում վեհ–վեհ բաներից խոսելը կամ հայրենիքի այսօրվա իշխանությունների վարքագիծը բոլ–բոլ քննադատելը այնքան հեշտ բան է դարձել: Վկան` նայեք վերջին համաժողովի ելույթները: Դրանցից մի քանիսը այնքան ականջահաճո են մեզ, որ համարյա «հիթեր» դարձան: Ու լսելիս` ազգովի ոգևորությունից վեր–վեր ենք թռչում:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում