Գլխավոր Թոփ լուրեր Լրահոս Վիդեո Թրենդ

Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in ArmeniaUnibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders Business registration is now available at UnibankUp to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa CardsAI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run. Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlookUcom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing ImpairmentsUcom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026 Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in BarcelonaTop Travel Destinations of 2026: IDBank Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBankMoody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook ''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram'' Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBankWildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase ServiceZCMC Joins the United Nations Global Compact Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6Junius is back — with a new tournament and valuable prizes Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading PlatformCustomer Appreciation Day in Gyumri: IDBankSolis CJSC, managed by Amber Capital and combining a portfolio of solar power plants, issues bonds Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in a Panel Discussion at RISE Powered by Silicon Mountains Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank Ameriabank Won in 4 Categories at AMX Awards 2026Idram Becomes a Partner of “Little Mher”Unibank has launched instant transfers by phone number Unisport Crowned Armenian Futsal Premier League ChampionOn May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference
Economy

Պղինձը՝ աշխարհի 6 կրիտիկական ռեսուրսների շարքում

Մետաղների գների բարձրացումից առավելագույնս օգտվելու համար անհրաժեշտ է վերազինում կատարել գործող հանքերում։ Այդ դեպքում արտադրությունը կդառնա առավել արդյունավետ, շահութաբեր ու թույլ կտա զարգացման նոր ծրագրեր իրականացնել։

Պղնձի և մոլիբդենի համաշխարհային պահանջարկը տարեցտարի աճելու է։ Դրանից առավելագույն օգուտ քաղելու համար, Հայաստանի հանքարդյունաբերական ընկերությունները պետք է վերազինեն արտադրությունը, նշեց Հայաստանի հանքարդյունաբերական և մետալուրգիական ընկերությունների միության նախագահ Վարդան Ջհանյանը՝  աշխարհում հանքարդյունաբերության զարգացումների և մարտահրավերների շուրջ ejc.am-ի թղթակցի հետ զրույցում։

«Համաձայն տարբեր փորձագիտական գնահատականների, մինչև 2035 թ․ պղնձի համաշխարհային պահանջարկը պետք է կրկնապատկվի․ մի կողմից՝ էլեկտրամոբիլների և վերականգնվող էներգետիկայի ինդուստրիաները պահանջում են ավելի շատ պղինձ՝ հաղորդալարերի և ինվերտորների համար, մյուս կողմից՝ կրճատվելու է հանքերի արտադրանքը։

 S&P Global-ը նշում է, որ լավատեսական սցենարի դեպքում պղնձի համաշխարհային դեֆիցիտը կարող է կազմել մինչև 1,5 միլիոն տոննա, հոռետեսականի դեպքում՝  մինչև գրեթե 10 միլիոն: Համեմատության համար նշենք, որ այժմ աշխարհում արտադրվում է տարեկան շուրջ 25 միլիոն տոննա մաքուր պղինձ»։ 

Ջհանյանը նշեց նաև, որ սրա հետ մեկտեղ, գործող հանքերում կանխատեսվում է պարունակությունների նվազում, իսկ նոր հանքերը (լինեն հաստատված, թե ենթադրվող) սահմանափակ են։ Սրան գումարվում են խոշոր հանքարդյունաբերական երկրներում աշխարհաքաղաքական ռիսկերը։

Անդրադառնալով մոլիբդենի պահանջարկին, նա նշեց, որ Համաշխարհային բանկը  դեռևս 2020թ․-ին  30 տարվա հորիզոնում կանխատեսում էր պահանջարկի աճ գրեթե 120% (այսինքն՝ 2,2 անգամ)։ Իսկ Էներգիայի միջազգային գործակալությունը (International Energy Agency) կանխատեսել է պահանջարկի գրեթե 290% (այսինքն՝ 3,9 անգամ) աճ՝ մինչև 2040 թվականը, եթե աշխարհի երկրները նախատեսված տեմպերով անցնեն կայուն (այսինքն՝ վերականգնվող) էներգետիկայի։

Ջհանյան.jpg (74 KB)
Այդպիսի անցման համար կարևորագույնն են համարվում վեց ռեսուրս․ ըստ Համաշխարհային Բանկի, դրանք են պղինձը, կոբալտը, գրաֆիտը, լիթիումը, նիկելը և հազվագյուտ հողային տարրերը (սկանդիում, իտրիում խմբի մետաղները)։ Հավելենք, որ մոլիբդենը կարևոր բաղադրիչ է  նաև արևային վահանակների համար»։

«Հայաստանը, բնականաբար, ունի թե՛ պղնձի, թե՛ մոլիբդենի պաշարներ։ Հայաստանի մոլիբդենի պաշարները կազմում են համաշխարհային պաշարների 1%-ը։ Դա ոչ թե այն պատճառով, որ մեր երկրում քիչ է, այլ,  որ աշխարհում այդ պաշարներն ավելացել են»,-ասաց նա։

Հանքարդյունաբերությունը Հայաստանի տնտեսության լոկոմոտիվ

Մեր երկրում արդյունահանվում է տարեկան 30-35 միլիոն տոննա հանքաքար, որից մոտ 20 միլիոնը բաժին է ընկնում Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատին, ևս մոտ 7-8 միլիոնը` «Թեղուտ» ՍՊԸ-ին, 4-4,5 միլիոնը՝ Ագարակի պղնձամոլիբդենային կոմբինատին, մնացածը՝ մյուս հանքավայրերին։

Հայաստանի ՀՆԱ-ի համար այդ ոլորտն էական է՝ ապահովելով ՀՆԱ-ի 2-5%-ը՝ կախված մետաղների միջազգային գներից։ Օրինակ, 2021-ին, երբ մետաղների միջազգային գներն աճել էին, այդ մասնաբաժինը հասել էր 5,5%-ի։

Իր մասնաբաժնի համեմատ, ոլորտն ապահովում է գրեթե կրկնակի ավելի հարկեր՝ ընդհանուր մուտքերի 5-11%-ը, բացարձակ թվով՝ միջինում մոտ $250 մլն: 2021-ի  մետաղների գների աճի հաշվին, 2022-ին այդ ծավալը գրեթե կրկնապատկվել էր՝ հասնելով մոտ $500 մլն-ի։

«Այս ցուցանիշներն ավելացնելու համար անհրաժեշտ է ոչ միայն գործարկել պատրաստի Ամուլսարի ոսկու հանքը, այլ նաև՝ վերազինում կատարել գործող հանքերում։ Այդ դեպքում արտադրությունը կդառնա արդյունավետ, բավարար շահութաբեր ու թույլ կտա զարգացման նոր ծրագրեր իրականացնել»,-եզրափակեց  Վարդան Ջհանյանը։